“Uber Technologies” şirkətinin “Delivery Hero”nu almaq planı Səudiyyə Ərəbistanının sürətlə böyüyən qida çatdırılması sektorunu yenidən formalaşdırmağa hazırlanır və ABŞ mobillik nəhənginə Krallığın aparıcı platformalarından biri üzərində birbaşa nəzarət imkanı verir.
ArabAZ xəbər verir ki, 14.8 milyard dollarlıq müqavilə tam olaraq “Delivery Hero”ya məxsus olan və Səudiyyə Ərəbistanında əsas oyunçu sayılan “HungerStation” platformasını, eyni zamanda “talabat” kimi daha geniş Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) aktivlərini “Uber”in çətiri altına gətirir.
- Uber Səudiyyənin qida çatdırılması bazarını ələ keçirir
- Ərəb caz sənəti: Şərq məqamları ilə Qərb ritmlərinin sintezi
- Qatar Airways Bəhreyn, Küveyt və Ərbilə uçuşları dayandırıb
- Liviyada küçədə qamçılanan qadın etiraza səbəb olub – video
- Lidd hücumunun icraçısı Kozo Okamoto Beyrutda vəfat etdi
- İran–ABŞ qarşıdurması Yəmən üzərindən dərinləşir-Rufiz Hafizoğlu
- Oskar mükafatçısı Hans Zimmer noyabrda BƏƏ-də səhnə alacaq
- Ərəb investorların Türkiyədə logistika və İT sektorlarına marağı artır
- Səudiyyə rəqəmsal hökumət reytinqində MENA lideri oldu
Bu addım, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanı Dövlət İnvestisiya Fondunun (PIF) 5.24 milyard dollar dəyərində 3.58 faizlik paya sahib olduğu “Uber”ə Krallıqda sıfırdan bahalı infrastruktura ehtiyac qalmadan hazır şəbəkə, sadiq müştəri bazası və əməliyyat strukturu qazandıracaq.
“Mordor Intelligence”in məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanının qida, ərzaq, aptek və digər tələbəuyğun xidmətləri əhatə edən çatdırılma tətbiqləri bazarı 2025-ci ildə təxminən 8.33 milyard dollar təşkil edib və 2026-cı ildə 9.59 milyard dollara çatacağı təxmin edilir.
Bazarın 2026–2031-ci illər ərzində illik mürəkkəb artım tempinin (CAGR) 15.18 faiz olacağı və 2031-ci ilə qədər iki dəfə artaraq 19.45 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır.
Bu satınalma ilə “Uber” onlayn qida çatdırılmasının “Baxış 2030” çərçivəsində urbanization (şəhərləşmə), gənc əhali, artan gəlirlər və genişlənən restoran ekosistemi ilə dəstəkləndiyi yüksək artımlı bazarda dərhal miqyas qazanır.
“Delivery Hero” rəhbərliyi səhmdarlara müqaviləni təsdiqləməyi tövsiyə edib. Müqavilənin tənzimləyici orqanların təsdiqindən və digər adəti şərtlərdən asılı olaraq 2027-ci ilin ikinci yarısında bağlanması gözlənilir.
“Arab News”a danışan “Delivery Hero” nümayəndəsi deyib ki, : “HungerStation yerli müştərilərin ehtiyacları ətrafında qurulduğu üçün inanılmaz dərəcədə uğurlu olub. Bu öhdəlik dəyişmir. Əminik ki, təklif olunan sövdələşmə innovasiyaları sürətləndirmək, müştərilər, tərəfdaşlar və kuryerlər üçün seçimi, dəyəri və rahatlığı genişləndirmək potensialına malikdir.”
Səudiyyə bazarı dinamikasına təsirləri
Səudiyyə Ərəbistanı qrupun ən yüksək abunəlik göstəricilərinə sahib olmaqla “Delivery Hero” üçün parlaq bir bazar kimi öne çıxıb. Səudiyyə Ərəbistanındakı yüksək abunəçilik sadiqliyi – burada əsas seqmentlərdə sifariş dəyərinin 60 faizindən çoxu abunəçilərin payına düşür – yeni xidmətlərin satışı və müştərilərin saxlanılması strategiyaları üçün hazır baza yaradır.
“HungerStation” üzərində nəzarət “Uber”ə AI (sünii intellekt), dinamik qiymətqoyma, parkın optimallaşdırılması və məlumat analitikası sahəsindəki qlobal təcrübəsindən istifadə etməyə imkan verir. Bu, daha sürətli çatdırılma müddətinə və daha rəqabətli qiymətlərə gətirib çıxara bilər ki, bu da güclü bir “super-app” təcrübəsi yaradır.
Mənzil-qərargahı BƏƏ-də yerləşən “Syrve MENA” restoran idarəetmə platformasının layihə rəhbəri Hacıbala Pirmagomedov bildirib ki, bu satınalma “Uber”in mövcud taksi xidmətini “HungerStation”un çatdırılma şəbəkəsi ilə birləşdirərək şirkətin Səudiyyə Ərəbistanındakı mövqeyini əhəmiyyətli dərəcədə möhkəmləndirəcək.
“Uber artıq Səudiyyə Ərəbistanında taksi xidməti kimi fəaliyyət göstərir. Delivery Hero-nun alınması Uber-in bazardakı mövqeyini gücləndirir və onu ən böyük oyunçuya çevirir”, – deyə o, “Arab News”a bildirib və əlavə edib ki, “Uber” “HungerStation”u daha geniş super-tətbiq ekosisteminə çevirməklə “Careem” strategiyasını təkrar edə bilər.
Satınalmanın Səudiyyə Ərəbistanında rəqabəti və bazar konsolidasiyasını (birləşməsini) artıracağı gözlənilir, çünki Krallığın qida çatdırılması məkanı artıq kifayət qədər sıxlıq təşkil edir.
Yerli lider “Jahez Group” “noon” kimi şirkətlərlə tərəfdaşlıq vasitəsilə genişlənib, “Meituan”ın “Keeta” brendi isə aqressiv subsidiyalar və sürətli icra vasitəsilə bazar payını sürətlə ələ keçirib.
“Uber” kimi texnoloji gigantın bazara daxil olması ilə kiçik oyunçular və sürətli ticarət (quick-commerce) subyektləri daha yaxşı resurslara malik qlobal rəqib tərəfindən daha böyük təzyiqlə üzləşəcəklər.
Bu, innovasiyaları sürətləndirə bilər, lakin eyni zamanda yeni daxil olanlar üçün maneələri artıraraq qalan oyunçular arasında daha çox birləşməyə və ya niş mövqeyə gətirib çıxara bilər.
Krallıq üçün “Uber”in güclənmiş varlığı qida və logistika sektorlarında rəqəmsal transformasiyanı daha da sürətləndirərək iqtisadi şaxələnməni dəstəkləyə bilər. Lakin uzunmüddətli təsir rəqabətin necə inkişaf edəcəyindən, faydaların maraqlı tərəflər arasında necə paylanacağından və tənzimləmənin artımla ədaləti necə tarazlaşdıracağından asılıdır.
“HungerStation ən böyük aqreqatordur və Delivery Hero-nun Səudiyyə Ərəbistanındakı ana aktividir. Digər iki böyük aqreqator Jahez və Keeta-dır … Oyunçular bazar mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışdıqca gələcəkdə daha böyük konsolidasiya gözləyə bilərik”, — deyə Pirmagomedov bildirib.
Gələcəyə baxsaq, Pirmagomedov xüsusilə “Keeta”nın Krallıqdakı varlığını genişləndirdiyi bir vaxtda rəqabətin daha da kəskinləşəcəyini gözləyir.
“Rəqabət bazara nüfuz etməyə müsbət təsir göstərir. Lakin şirkətlər xərcləri sonsuzadək subsidiyalaşdıra bilməzlər və nəhayət bu baş verməlidir. Bizim proqnozumuz odur ki, bazar uğrunda əsas döyüş Uber və Keeta arasında olacaq”, — deyə o bildirib.
Maraqlı tərəflər üçün faydalar və çətinliklər
Yeni satınalma ilə Krallıqdakı istehlakçılar daha yaxşı xidmət səviyyələri, daha geniş satıcı seçimi və potensial olaraq daha cəlbedici sadiqlik proqramları gözləyə bilərlər.
“Uber”in daha geniş marketinq imkanlarına və logistika alətlərinə çıxış restoranlar və satıcılar üçün görünürlüyü və sifariş həcmini artıra bilər, lakin böyük platformalar tez-tez komissiya təzyiqi göstərərək kiçik satış məntəqələrinin mənfəət marjasını sıxırlar.
Sifariş sıxlığının yüksək olması kuryerlər və işçilər üçün daha çox qazanc imkanı demək ola bilər, lakin giq iqtisadiyyatında (gig economy) əmək haqqı, şərait və müdafiə ilə bağlı problemlər kritik olaraq qalır.
Daha geniş regional kontekst
Satınalma “talabat” vasitəsilə oxşar üstünlükləri KƏŞ üzrə genişləndirir və “Uber”in BƏƏ kimi əsas bazarlardakı mövqeyini möhkəmləndirir.
Şirkətin bu addımının, mövcud “Careem” mülkiyyəti ilə birləşərək, KƏŞ-in inteqrasiya olunmuş mobillik və çatdırılma bazarında monopoliyaya yaxın bir vəziyyət yaradacağı gözlənilir.
Səudiyyə Ərəbistanındakı “HungerStation” və Körfəz üzrə “talabat”ın “Careem”in taksi dominantlığı ilə birgə nəzarətə götürülməsi ilə “Uber” qida çatdırılması, sürətli ticarət və nəqliyyatı əhatə edən bənzərsiz bir ekosistemə rəhbərlik edəcək.
Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı üçün “Uber”in “HungerStation” vasitəsilə güclənən varlığı qida xidməti və logistika sektorlarında rəqəmsal transformasiyanı daha da sürətləndirməyə hazırlaşır.
Nəticə etibarilə, bu sövdələşmə Krallığın qlobal qida çatdırılması arenasında artan strateji əhəmiyyətini vurğulayır — nəinki yüksək artımlı istehlak bazarı kimi, həm də texnologiya platformaları üçün regional tramplin kimi.
Bu kimi sövdələşmələrlə Krallığın çatdırılma ekosistemi daha da dinamik, innovativ və kəskin rəqabətli olmağa hazırlaşır və bu təsirlərin gələcək illərdə daha geniş KƏŞ və MENA qida texnologiyaları (foodtech) mənzərəsinə təsir edəcəyi ehtimal olunur.
