BAKI,VOA

Con Steynbek XX əsr Amerika ədəbiyyatının ən güclü sosial-realist yazıçılarından biridir. 1902-ci ildə Kaliforniyada doğulan müəllif, gəncliyində fəhləlik etmiş, torpaq işçiləri ilə çiyin-çiyinə çalışmış və bu təcrübə onun yaradıcılığının əsas sütununa çevrilmişdir. Steynbek "böyük depressiya" dövrünün kədərini, yoxsulluğunu və sadə insanların yaşamaq uğrunda apardığı amansız mübarizəni ən dürüst təsvir edən qələm sahibidir. O, cəmiyyətin ən aşağı təbəqələrinin – torpaqsız fəhlələrin, kənara itələnmişlərin və kimsəsizlərin səsi olmuşdur. Yazıçının dili olduqca sadə və lakonikdir, lakin bu sadəliyin arxasında dərin humanist fəlsəfə gizlənir. Steynbek əsərlərində insanın təbiətlə olan bağını və torpağa duyduğu instinktiv sevgini həmişə ön plana çıxarır. 1962-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülən yazıçı, real həyatın acılarını heç bir bəzək vurmadan oxucuya təqdim edir. Z nəsli üçün Steynbek, rəqəmsal dünyanın süni parıltısından uzaq, saf insan münasibətlərini və empatiyanın əhəmiyyətini göstərən zamansız bir ustaddır. Onun irsi bizə hər bir şəraitdə insanlığımızı qorumağın nə qədər çətin və ali bir vəzifə olduğunu xatırladır.

Kitab haqqında

"Siçanlar və adamlar" – Böyük Böhran dövründə Kaliforniyada fermadan fermaya gəzərək iş axtaran iki fəhlənin unudulmaz dostluq hekayəsi və "Amerika arzusu"nun iflasıdır.

Ziddiyyətli iki dostun bağı Romanın qəhrəmanları Corc Milton və Lenni Smoldur. Corc cəld, zəki və reallıqları görən bir adamdır; Lenni isə nəhəng fiziki gücə sahib olsa da, zehni inkişafdan geri qalmış, uşaq qəlbli bir nəhəngdir. Onları digər tənha fəhlələrdən ayıran ən böyük özəllik bir-birlərinə olan sadiqlikləridir. Lenni daim başını bəlaya soxur, Corc isə bir ata, bir qardaş kimi onu qoruyur. Onların ortaq bir xəyalı var: kiçik bir torpaq almaq, öz təsərrüfatlarını qurmaq və azad yaşamaq.

Puç olan arzular və amansız reallıq Kitabın adı Robert Börnsün "Bir siçana" şeirindən götürülüb: “Ən yaxşı planları siçanların və adamların, tez-tez alt-üst olar.” Steynbek bu əsərdə göstərir ki, güclülərin dünyasında zəiflərin xəyallarına yer yoxdur. Lenni pis niyyətli olmasa da, gücünə nəzarət edə bilmədiyi üçün əvvəlcə siçanları, sonra küçükləri və sonda fermanın sahibinin oğlunun arvadını qeyri-ixtiyari olaraq öldürür. Bu hadisə hər iki dostun xəyallarının qəti olaraq sonu deməkdir.

Ən ağır fədakarlıq Romanın kulminasiya və ən sarsıdıcı nöqtəsi Corcun fəhlələr tərəfindən linç edilməsin qoruduğu Lennini öz əlləri ilə öldürməsidir. Corc dostunu qəddar bir kütlənin işgəncəsindən və ya qaranlıq bir həbsxana küncündən xilas etmək üçün ona son dəfə həmin yaşıl fermanı, gələcək xəyallarını danışır və o, xoşbəxt xəyallar içindəykən tətiyi çəkir. Bu ölüm dünya ədəbiyyatının ən böyük tragik və mərhəmət dolu anlarından biri hesab olunur.

Qızıl qaydalar və çıxarılacaq dərslər

Dostluğun gücü: Hamının tənha olduğu bir dünyada sığınacaq tək bir qəlbin olması ən böyük sərvətdir.

Xəyalların süqutu: Bəzən həyat şərtləri nə qədər gözəl planlar qursan da, səni ən ağır seçimlərlə üz-üzə qoyur.

Zəiflərin müdafiəsi: Cəmiyyət fərqli olanları, uşaqqəlbliləri və zəifləri anlamaq əvəzinə məhv etməyə meyllidir.

Tənhalıq qorxusu: Kitabdakı bütün obrazlar (Kandli, Kruks, Kurlinin arvadı) əslində böyük bir tənhalıq və başa düşülməmək acısı çəkirlər.

"Siçanlar və adamlar" həcmi kiçik, lakin bəşəri kədəri sonsuz olan bir şah əsərdir. "BookHub – Oxu və düşün" olaraq vurğulayırıq ki, bu kitab bizə sevginin bəzən ən ağır fədakarlıqları tələb etdiyini öyrədir.