BAKI,VOA
Lev Tolstoy dünya realist ədəbiyyatının ən böyük sütunlarından biri olmaqla yanaşı, insan qəlbinin dərin mənəvi axtarışlarını sənətə çevirən dahi mütəfəkkirdir. 1828-ci ildə zadəgan ailəsində doğulan müəllif, gənclik illərində Qafqazda hərbi xidmətdə olmuş və bu dövrdə yerli xalqların həyat tərzinə, sarsılmaz iradəsinə və dağların vəhşi gözəlliyinə heyran qalmışdır. Onun yaradıcılığında Qafqaz coğrafiyası sadəcə bir fon deyil, insan xarakterini sınağa çəkən amansız və təmizləyici bir mühit kimi çıxış edir. Tolstoy imperiya ordusunda xidmət etsə də, müharibənin gətirdiyi amansızlığı, talançılığı dərindən sorğulamış və sonradan barışmaz bir sülh tərəfdarına çevrilmişdir. Onun yazıları sadə və süssüz dili ilə seçilir; o, həqiqəti olduğu kimi nümayiş etdirməyin ən böyək sənətkarlıq olduğuna inanırdı. Müəllifin Qafqaz mövzusunda yazdığı əsərlər onun humanizm fəlsəfəsinin ilk rüşeymlərini daşıyır. Z nəsli üçün Tolstoy, qərəzlərdən uzaqlaşaraq fərqli mədəniyyətlərə hörmətlə yanaşmağın və hər bir şəraitdə ləyaqəti qorumağın zamansız nümunələrini təqdim edən dahi ustad sayılır.
Kitab haqqında
"Qafqaz əsiri" – dağlılar tərəfindən əsir götürülən iki rus zabitinin fərqli xarakterləri, sağ qalma mübarizəsi və məsum bir uşaq qəlbinin köməyi ilə reallaşan qaçış hekayəsidir.
Jilin və Kostılın: İki fərqli xarakterin sınağı Hekayədə hadisələr Qafqaz müharibəsi fonunda cərəyan edir. İki rus zabiti – Jilin və Kostılın dağlılar tərəfindən əsir götürülür. Tolstoy bu iki obraz vasitəsilə çətin anlarda insan xarakterinin necə üzə çıxdığını mükəmməl şəkildə nümayiş etdirir. Jilin cəsur, fəal, ümidini itirməyən və əlindən hər iş gələn sarsılmaz bir insandır. Kostılın isə əksinə, zəif iradəli, passiv, fiziki gücünə rəğmən tez təslim olan və digərlərinə yük çevrilən bir obrazdır. Jilin qaçış planları qurduğu halda, Kostılın sadəcə taleyi ilə barışır və pul qarşılığında xilas olunacağını gözləyir.
Dina: Məsumiyyət və insanlıq bağı Əsərin ən təsirli və humanist tərəfi Jilin ilə onu əsir saxlayan dağlının balaca qızı Dina arasındakı dostluqdur. Jilin gildən maraqlı oyuncaqlar düzəldərək Dinanın rəğbətini qazanır. Bu uşaq qəlbi müharibənin və nifrətin gətirdiyi sədləri aşaraq Jilinə gizlicə yemək daşıyır və sonda onun qaçışına kömək edir. Tolstoy Dina obrazı vasitəsilə bəşəriyyətə mühüm mesaj verir: İnsanlıq, mərhəmət və sevgi heç bir milli, dini və ya hərbi sərhəd tanımır.
Azadlığın və fədakarlığın qiyməti Jilin ilk qaçış cəhdində Kostılını geridə qoymur, lakin Kostılının zəifliyi ucbatından hər ikisi yenidən tutulur və daha ağır şəraitdə əsir saxlanılırlar. İkinci qaçışda isə Jilin artıq öz gücünə güvənməli olur. Dina onun ayağındakı buxovları açmağa kömək edir və Jilin böyük çətinliklərlə də olsa, rus qalasına çata bilir. Kostılın isə yalnız xilas pulu ödənildikdən sonra, xəstə və yarıcan halda sərbəst buraxılır.
BookHub: Qızıl qaydalar və çıxarılacaq dərslər
İradə hər şeydir: Ən ümidsiz vəziyyətdə belə hərəkətə keçmək, təslim olub gözləməkdən hər zaman daha üstündür.
Mərhəmətin dili yoxdur: Balaca Dinanın fədakarlığı göstərir ki, saf sevgi müharibənin bütün qaranlıqlarını işıqlandıra bilər.
Fərdi məsuliyyət: Dostuna kömək etmək nəciblikdir, lakin fərdin özü də xilas olmaq üçün iradə nümayiş etdirməlidir.
Mədəniyyətlərarası körpü: Tolstoy düşmən tərəf kimi görünən dağlıların həyatını və adətlərini qərəzsiz, obyektiv və hörmətlə təsvir edir.
"Qafqaz əsiri" kiçik həcmli olmasına baxmayaraq, insan iradəsinin möhtəşəmliyini və humanizmin gücünü göstərən misilsiz bir klassikadır. "BookHub – Oxu və düşün" olaraq vurğulayırıq ki, bu hekayə bizə hər bir çətinlikdə dik durmağın formulu öyrədir.
