BAKI,AzerVoice
Esvatini, Cənubi Afrikanın kiçik, lakin mədəni cəhətdən zəngin bir ölkəsidir. Əhalisi təxminən 1,2 milyon nəfər olan bu ölkə, güclü ənənələrini müasir dünyaya inteqrasiya etmək üçün mübarizə aparır. Mütləq monarxiya ilə idarə olunan Esvatinidə kral, yalnız siyasi lider deyil, həm də xalqın ruhani simvoludur.
Ərazi və Coğrafiya
Esvatini, Cənubi Afrikada yerləşən kiçik, dənizə çıxışı olmayan bir dövlətdir. Şimalda və qərbdə Cənubi Afrika Respublikası, şərqdə isə Mozambik ilə həmsərhəddir. Ölkənin uzunluğu təxminən 175 km, eni isə 130 km-dir. Ərazi dağlıq bölgələrdən başlayaraq şərqə doğru alçaq düzənliklərə qədər uzanır.
Paytaxt və Şəhərlər
Esvatininin rəsmi paytaxtı Mbabane şəhəridir. Lakin kralın sarayı və parlament Lobamba şəhərində yerləşir.
Əhali və Dil
Ölkənin əhalisi təxminən 1,2 milyon nəfərdir. Əsas etnik qrup svazilərlə yanaşı, az sayda digər qruplar da mövcuddur. Rəsmi dillər İngilis və Svazi dilləridir.
Siyasi Sistem
Esvatini mütləq monarxiya ilə idarə olunur. Hazırkı kral III Msvati 1986-cı ildə taxta çıxıb. Ölkənin qanunverici orqanı iki palatadan ibarət olan parlamentdir: Senat və Nümayəndələr Palatası. Parlament üzvləri hər beş ildən bir seçilir.
İqtisadiyyat
Esvatini kiçik və açıq iqtisadiyyata malikdir. Əsas ticarət
tərəfdaşı Cənubi Afrika Respublikasıdır ki, bu ölkə ilə ticarət
dövriyyəsi ümumi ixracın 65%-ni və idxalın 75%-ni təşkil edir.
Xidmət sektoru iqtisadiyyatın yarısından çoxunu, sənaye (xüsusilə
emal sənayesi) isə təxminən üçdə birini əhatə edir.
Esvatini iqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatı, heyvandarlıq və
turizmdən asılıdır. Sığırçılıq yalnız iqtisadi fəaliyyət deyil, həm
də mədəni dəyər daşıyır. Ekoturizm və milli parklar, həm təbiəti
qorumağa, həm də ölkəyə gəlir gətirməyə xidmət edir. Hlane və
Mlilwane kimi milli parklar, ölkənin təbii sərvətlərini qorumaq
üçün əhəmiyyətli rol oynayır.
Beynəlxalq Münasibətlər
Esvatini Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Millətlər Birliyi, Afrika Birliyi və Cənub Afrika İnkişaf Birliyi kimi beynəlxalq təşkilatların üzvüdür. Qeyd etmək lazımdır ki, Esvatini Afrikada Tayvan ilə diplomatik əlaqələri saxlayan yeganə ölkədir.
Mədəniyyət və Ənənələr
Esvatini zəngin mədəni irsə malikdir. Hər il keçirilən Umhlanga (Qamış Rəqsi) və Incwala kimi ənənəvi festivallar ölkənin mədəni həyatında mühüm rol oynayır. Bu tədbirlərdə musiqi, rəqs və digər mədəni fəaliyyətlər nümayiş olunur.
Sağlamlıq və Sosial Çağırışlar
Esvatini, HIV/AIDS epidemiyası ilə ciddi şəkildə mübarizə aparır. Əhalinin təxminən 27%-i bu virusdan təsirlənib. Qida çatışmazlığı və səhiyyə xidmətlərinə çıxışın məhdudluğu da əhəmiyyətli problemlər arasındadır. Hökumət və beynəlxalq təşkilatlar, sağlamlıq proqramları vasitəsilə vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün çalışır.
Turizm
Esvatini təbii gözəllikləri və milli parkları ilə tanınır. Mlilwane Vəhşi Təbiət Qoruğu və Hlane Kral Milli Parkı kimi yerlər turistlər üçün cəlbedici məkanlardır. Turizm sektoru ölkə iqtisadiyyatına mühüm töhfə verir.
Kral III Msvati ölkənin həm siyasi, həm də mədəni sahələrində güclü təsirə malikdir. Onun rəhbərliyi altında Esvatini, ənənəvi dəyərlərini qoruyarkən qloballaşmanın gətirdiyi çağırışlarla üzləşir. Kraliça ana Ovqazi isə ölkənin ruhani və mədəni həyatında mühüm rol oynayır.
Çoxarvadlılıq və Sosial Quruluş
Esvatinidə çoxarvadlılıq yalnız ənənəvi bir praktik deyil, həm də iqtisadi və sosial statusun göstəricisidir. Bir kişinin sərvəti, sahib olduğu inəklərin sayı ilə ölçülür. Evlilik zamanı verilən "lobola" (başlıq pulu), ailələr arasında güclü əlaqələr qurmağa kömək edir. Bununla belə, bu sistem bəzən sosial bərabərsizliyə və qadın hüquqları ilə bağlı müzakirələrə səbəb olur.
Gənc nəsil, qloballaşma və texnologiyanın təsiri ilə daha çox hüquq və bərabərlik tələb edir. Xüsusilə qadın hüquqları və təhsil sahəsində irəliləyişlər müşahidə olunur. Bununla belə, ölkə ənənələrini qorumağa və müasir dünyaya uyğunlaşmağa çalışır.
