BAKI,VOA,Filmoskop, Fərid Mikayılov

Filmoskop rubrikasında bu dəfə insan şüurunun dərinliklərinə, sevginin və ağrının ayrılmaz vəhdətinə həsr olunmuş vizual bir şeiri — "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" (Ləkəsiz zəkanın əbədi günəşi) filmini təhlil edirik. Rejissor Mişel Qondri və dahi ssenarist Çarli Kaufman tərəfindən yaradılan bu əsər, romantik dram janrının ən intellektual və emosional nümunələrindən biri hesab olunur.

Filmin geniş süjet xətti

Film utancaq və təmkinli Coel Berişin (Jim Carrey) sevgilisi Klementinanın (Kate Winslet) onu yaddaşından sildirməsini öyrənməsi ilə başlayır. Klementina ağır ayrılıqdan sonra "Lacuna Inc." adlı şirkətə müraciət edərək Coel ilə bağlı bütün xatirələrini sildirtmişdir. Bundan sarsılan Coel qisas almaq üçün eyni proseduru keçməyə qərar verir.

Lakin yaddaş silmə prosesi başladıqca, Coel öz şüurunun dərinliklərinə səyahət edir. O, xatirələri bir-bir itdikcə Klementinaya olan sevgisinin əslində nə qədər dəyərli olduğunu və ağrılı anların belə yaşanmağa dəyər olduğunu anlayır. Prosesin ortasında fikrini dəyişən Coel, Klementinanın obrazını yaddaşının ən gizli, uşaqlıq və ya heç kimin tapa bilməyəcəyi künclərinə gizlətməyə çalışır.

Filmin qeyri-xətti quruluşu izləyicini Coelin beynindəki parçalanmış zaman döngəsinə daxil edir. Sonda personajlar bütün xatirələrin silinməsinə baxmayaraq, yenidən qovuşurlar. Bu, sevginin sadəcə bir yaddaş qeydi deyil, ruhun dərinliklərində kök salmış bir hiss olduğunu sübut edir.

İstehsal və Aktyor performansı

Baş rollarda: Cim Kerri öz komik imicindən tamamilə uzaqlaşaraq, daxilə qapanmış və hüzünlü Coel obrazı ilə karyerasının ən güclü işlərindən birini nümayiş etdirir. Keyt Vinslet isə tez-tez saç rəngini və əhvalını dəyişən, impulsliv Klementina rolunda heyranedicidir.

Ssenari və Rejissor işi: Çarli Kaufman "Ən yaxşı orijinal ssenari" üzrə Oskar qazanaraq, zaman və məkan anlayışını alt-üst edən bir hekayə qurub. Mişel Qondri isə kompyuter qrafikasından (CGI) minimum istifadə edərək, praktik effektlərlə yaddaşın silinməsi anındakı sürreal atmosferi yarada bilib.

Filmin vurğuladığı əsas məqamlar

Yaddaş və Kimlik: Xatirələrimiz bizi biz edən yeganə şeydir; ağrılı da olsa, onlar silinməməlidir.

Sevginin İnadı: Əgər iki insan bir-biri üçün yaradılıbsa, talesiz bir döngədə yenidən qarşılaşacaqlar.

Ağrının Əhəmiyyəti: İnsan təcrübəsinin bir hissəsi olan kədər və ayrılıq, xoşbəxtliyi anlamaq üçün vacibdir.