BAKI,VOA

6 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1459 – Fransa kralı XI Lüdovik təbəqələrin hüquqlarını məhdudlaşdıran fərman verib, bu isə kəndli narazılıqlarını gücləndirib.

1591 – Osmanlı ordusu Mərakeşin cənubunda yeni yürüşlərə başlayıb, Sədi sülaləsinə qarşı müvəqqəti üstünlük əldə edib.

1775 – ABŞ İstiqlal Müharibəsi zamanı İkinci Kontinental Konqres tərəfindən kral III Corca “Zeytun budağı ərizəsi” göndərildi.

1785 – ABŞ Konqresi əyalətlərin yeni torpaqlar üzərində hüquqlarını müəyyənləşdirən Qanun layihəsini təsdiqlədi.

1799 – Napaleon Bonapart Misirdə uğursuzluqla nəticələnən Əl-Abukir döyüşündən sonra ordusunu geri çəkdi.

1813 – Böyük Britaniya və ABŞ qüvvələri Kanada sərhədində Stoney Creek döyüşündə qarşılaşdı.

1832 – İngiltərədə ilk dəfə olaraq geniş ictimaiyyətin iştirak etdiyi müstəqil məhkəmə prosesi keçirildi.

1849 – Roma Respublikası süqut etdi – Fransız ordusu Papalığın dəvəti ilə şəhərə daxil oldu.

1868 – Yaponiyada imperator Meiji yeni idarəçilik islahatlarını elan etdi – Meiji Restorasiyası sürətləndi.

1885 – Fransa ilə Çin arasında sülh müqaviləsi imzalandı – Tonkin münaqişəsi sona çatdı.

1893 – Şotlandiyada "Celtic" futbol klubu ilk dəfə ölkə çempionu oldu.

1901 – ABŞ prezidenti Uilyam Makkinli Buffalo Sərgisində yeni elektrik texnologiyaları sərgilədi.

1917 – Petroqradda bolşeviklərin təşkil etdiyi mitinq dağıdıldı – "İyul Günləri" böhranı baş verdi.

1936 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq televiziya yayımında canlı reklam verildi.

1941 – İkinci Dünya Müharibəsi: Nasist Almaniyası Lvovu işğal etdi.

1942 – Anne Frank ailəsi ilə birlikdə Amsterdamdakı gizli otağa keçdi.

1944 – Sovet ordusu Minsk şəhərini alman işğalından azad etdi.

1947 – Roswell hadisəsi baş verdi – ABŞ-da UFO mövzusu populyarlaşdı.

1951 – ABŞ Senatı Koreya müharibəsində əlavə hərbi büdcəni təsdiqlədi.

1957 – John Lennon və Paul McCartney Liverpulda ilk dəfə tanış oldu.

1964 – Malavi Böyük Britaniyadan müstəqilliyini elan etdi.

1967 – Nigeriyada vətəndaş müharibəsi gərginləşdi – Biafra böhranı davam edir.

1971 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq evsizlər üçün hüquqi yardım təşəbbüsü başlandı.

1975 – Komor adaları Fransadan müstəqillik qazandı.

1978 – Çexoslovakiyada dissident hərəkatı "Charta 77" genişləndi.

1980 – İsveçrədə ilk qadın baş nazir seçildi – Elisabeth Kopp.

1982 – BMT Beynəlxalq Hüquq Komissiyası nüvə silahlarının hüquqi statusu ilə bağlı müzakirəyə başladı.

1984 – Hindistanda seçki islahatları ilə bağlı geniş nümayişlər keçirildi.

1985 – Böyük Britaniyada "Live Aid" konsertinin təşkilatçıları yardım kampaniyasını elan etdilər.

1987 – Taylandda monsun yağışları nəticəsində 200 mindən çox insan evsiz qaldı.

1989 – Suriya və Livan arasında yeni təhlükəsizlik razılaşması imzalandı.

1990 – Almaniya parlamenti Berlinin rəsmi paytaxt kimi təsdiqlənməsini qəbul edib.

1991 – Yuqoslaviya böhranı: Sloveniya müstəqilliyini möhkəmləndirdi.

1992 – BMT tərəfindən Bosniya və Herseqovinada humanitar yardım dəhlizi yaradılıb.

1993 – Ermənistanın Gorus şəhərində enerji böhranı nəticəsində kütləvi etirazlar başlayıb.

1994 – Ermənistanla Türkiyə arasında ilk qeyri-rəsmi diplomatik təmaslar başladı.

1995 – ABŞ-da HIV-lə mübarizə üçün yeni milli strategiya qəbul edilib.

1996 – BMT Baş Assambleyası Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin yaradılması ilə bağlı qərar qəbul etdi.

1997 – Gürcüstan və Türkiyə arasında iqtisadi əməkdaşlıq razılaşması imzalanıb.

1998 – Rusiya rublunun dəyərində kəskin eniş baş verib və maliyyə böhranı dərinləşib.

1999 – Hindistanda Lok Sabha seçkiləri üçün seçkiqabağı kampaniya başladı.

2000 – BMT yeni minillik üçün “Yoxsulluğa qarşı Qlobal Hərəkat” kampaniyasına start verib.

2001 – Pakistan prezidenti Pərviz Müşərrəf Hindistana sülh səfəri elan etdi.

2002 – Hindistan və Pakistan sərhədində gərginlik artıb – diplomatik səylər nəticəsiz qalıb.

2003 – Avropa Mərkəzi Bankı avrozonada faiz dərəcələrini aşağı salıb.

2004 – Sudan hökuməti Darfur bölgəsində atəşkəsə razı oldu.

2005 – London metrosunda terror aktı baş verdi – 52 nəfər öldü.

2006 – Meksikada prezident seçkilərinin nəticələrinə etiraz olaraq kütləvi aksiyalar keçirilib.

2007 – AB ilə Rusiya arasında enerji əməkdaşlığı üzrə razılaşma əldə olundu.

2008 – İraq parlamenti ABŞ-la təhlükəsizlik razılaşması layihəsini müzakirəyə çıxarıb.

2009 – Meksikada H1N1 virusuna qarşı fövqəladə vəziyyət elan edildi.

2010 – Qazaxıstanda Konstitusiyaya dəyişiklik edildi – Nazarbayevin səlahiyyətləri genişləndirildi.

2011 – Cənubi Sudanın müstəqilliyi elan olunmazdan əvvəl son diplomatik hazırlıqlar başa çatdırılıb.

2012 – Liviyada ilk demokratik parlament seçkiləri keçirildi.

2013 – Misir prezidenti Mursi hərbi müdaxilədən sonra vəzifədən kənarlaşdırıldı.

2014 – Qəzzada HƏMAS və İsrail arasında atəşkəs pozulub, yeni hərbi əməliyyatlar başlayıb.

2015 – Yunanıstanda Avrozonadan çıxma ilə bağlı referendum keçirildi.

2016 – ABŞ-da "Dallas" şəhərində polisə qarşı silahlı hücum nəticəsində 5 nəfər öldü.

2017 – Moskvada keçirilən enerji forumunda "Şimal axını-2" layihəsi müzakirəyə çıxarılıb.

2018 – Taylandda sel altında qalan mağarada qalan futbol komandasının üzvləri xilas edilməyə başlandı.

2019 – İran uran zənginləşdirmə limitini keçdiyini rəsmi olaraq elan etdi.

2020 – Serbiyada COVID-19 səbəbilə yenidən fövqəladə vəziyyət elan edildi.

2021 – Almaniya və Fransa COVID-19-un "Delta" ştamına qarşı yeni karantin tədbirlərini elan edib.

2022 – Yaponiyada parlament seçkiləri ərəfəsində keçmiş baş nazir Sindzo Abenin öldürülməsi şok yaratdı.

2023 – Afrika İttifaqı regional əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün yeni iqtisadi blok yaradıldığını açıqlayıb.

2024 – Avropa İttifaqı kibertəhlükəsizliklə bağlı yeni ümumi strategiyasını təqdim etdi.