BAKI,VOA
Birinci Dünya müharibəsi zamanı ABŞ hərbçilərinin iştirak etdiyi ilk iri miqyaslı döyüşlərdən biri olan Bello Vud döyüşü 1918-ci il iyunun 6-da başlayıb. Fransa paytaxtı Parisə doğru irəliləyən Almaniya qüvvələrinin qarşısını almaq məqsədilə həyata keçirilən əməliyyat müharibənin Qərb cəbhəsində dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur.
1918-ci ilin may ayının sonlarında Almaniya həmin il həyata keçirdiyi üçüncü böyük hücum çərçivəsində Qərb cəbhəsini yararaq Parisdən təxminən 72 kilometr məsafəyə qədər irəliləyə bilmişdi. Alman qoşunlarının sürətli hücumu Fransa paytaxtı üçün ciddi təhlükə yaradırdı.
ABŞ Ekspedisiya Qüvvələrinin komandanı general Con Cozef Perşinqin rəhbərliyi altında döyüşən Amerika qüvvələri Almaniyanın irəliləyişini dayandırmağa kömək etdi. İyunun 6-da general Perşinq Bello Vud meşəlik ərazisindən alman qüvvələrinin çıxarılması üçün əks-hücum əmri verdi.
Hücumun əsas yükünü general Ceyms Harbordun komandanlığı altında fəaliyyət göstərən ABŞ Dəniz Piyadaları daşıyırdı. Müttəfiq qüvvələrlə birlikdə həyata keçirilən hücum Bello Vud ərazisində yerləşən dörd Almaniya diviziyasına qarşı yönəlmişdi.
Döyüşün ilk günü ABŞ qüvvələri ağır itkilərlə üzləşdi. Cəmi bir gün ərzində min nəfərdən çox hərbçi həlak oldu, yaralandı və ya döyüş qabiliyyətini itirdi. Buna baxmayaraq, Amerika qüvvələri hücumu davam etdirdi.
Növbəti üç həftə ərzində ABŞ Dəniz Piyadaları və ABŞ ordusunun artilleriya bölmələri Bello Vudun sıx meşəlik ərazilərində ardıcıl hücumlar həyata keçirdi. Almaniya Baş Qərargahının rəhbəri Erix Lüdendorf amerikalıların qələbə qazanmasına imkan verməmək üçün davamlı olaraq ehtiyat qüvvələr cəbhəyə göndərirdi.
Döyüş zamanı Almaniya qüvvələri pulemyotlardan, ağır artilleriyadan və kimyəvi silahlardan istifadə edərək ABŞ və müttəfiq qüvvələrinə ciddi itkilər yetirdi. Meşəlik ərazinin mürəkkəb relyefi də əməliyyatları çətinləşdirirdi.
Şiddətli döyüşlərdən sonra ABŞ qüvvələri 1918-ci il iyunun 26-da Bello Vud üzərində tam nəzarəti bərpa etməyə nail oldu. Lakin əldə edilən qələbə ağır itkilər bahasına başa gəldi. Döyüşlər zamanı ABŞ qüvvələrinin təxminən 10 min hərbçisi həlak oldu, yaralandı və ya itkin düşdü.
Tarixçilərin fikrincə, Bello Vud döyüşü ABŞ Dəniz Piyadalarının tarixində ən mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. Bu döyüş Amerika hərbçilərinin Qərb cəbhəsindəki döyüş qabiliyyətini nümayiş etdirdi və ABŞ-ın Birinci Dünya müharibəsindəki rolunun güclənməsində mühüm mərhələ oldu.
