Ərəb dünyası yüzilliklər boyu qlobal güclərin maraq toqquşmalarına, milli istiqlal mübarizələrinə və regional ittifaqların yaranmasına meydan olmuşdur. 30 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının taleyində silinməz izlər qoyan hərbi-siyasi hadisələrlə zəngindir. Bu təqvim günündə müstəmləkə sərhədlərinin formalaşdırılmasından tutmuş beynəlxalq təşkilatların strateji atəşkəs qərarlarına qədər mühüm addımlar atılmışdır. Eyni zamanda hərbi toqquşmalar, siyasi təxliyələr və dövlətlərarası sərhəd sazişləri məhz bu tarixdə dönüş nöqtələri yaşamışdır. Fərqli tarixi dövrlərdə cərəyan edən proseslər ərəb coğrafiyasının bu günkü idarəetmə və təhlükəsizlik arxitekturasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir. Təqdim olunan xronologiya 30 avqustda ərəb dövlətlərində qeydə alınmış ən mühüm 20 tarixi hadisəni ardıcıllıqla əhatə edir.
1920 – Fransanın Suriya və Livan üzrə Ali Komissarı general Anri Quro Beyrutda "Böyük Livan" dövlətinin yaradılması haqqında 318 saylı tarixi qərarı imzalayaraq Livanın inzibati və coğrafi xəritəsini rəsmiləşdirdi.
1940 – İkinci Dünya müharibəsi çərçivəsində Britaniya qüvvələri İtaliya ordusunun Liviyadan Misirə doğru genişmiqyaslı hücumunun qarşısını almaq məqsədilə Qərb Səhrasında müdafiə istehkamlarını gücləndirdi.
1951 – Misir parlamenti 1936-cı il İngiltərə-Misir müqaviləsinin və 1899-cu il Sudan üzrə ikili idarəetmə sazişinin ləğv edilməsi təklifini müzakirəyə çıxararaq Britaniya qoşunlarının Süveyş kanalından tam çıxarılmasını tələb etdi.
1953 – Mərakeşdə Sultan V Məhəmmədin Fransa tərəfindən Madaqaskara sürgün edilməsinə qarşı Fəs və Kasablanka şəhərlərində xalq müqavimət dəstələri ilə fransız hərbi hissələri arasında toqquşmalar şiddətləndi.
1965 – Mərakeşin Kasablanka şəhərində Ərəb Dövlətləri Liqasının Zirvə Konfransına hazırlıq məqsədilə xarici işlər nazirlərinin ərəb birliyi və Fələstin müqavimətinə dəstək üzrə birgə koordinasiya iclası keçirildi.
1967 – Xartum Zirvə Konfransının gedişində Misir Prezidenti Camal Əbdül Nasir və Səudiyyə Ərəbistanı Kralı Faysal Yəmən vətəndaş müharibəsinə xarici müdaxiləni dayandırmaq və Misir qoşunlarını Yəməndən çıxarmaq barədə tarixi razılığa gəldilər.
1975 – Livan vətəndaş müharibəsinin ilk aylarında paytaxt Beyrutun mərkəzində və Zahle şəhərində xristian və müsəlman silahlı qrupları arasında şiddətli küçə döyüşləri baş verdi.
1981 – Fələstin Azadlıq Təşkilatının (FAT) İcraiyyə Komitəsi Beyrutda toplaşaraq İsrailin Livanın cənubuna davam edən hava zərbələrinə qarşı vahid müdafiə strategiyasını qəbul etdi.
1982 – İsrail ordusunun 80 günlük mühasirəsindən sonra FAT lideri Yasir Ərəfat və minlərlə fələstinli döyüşçü beynəlxalq qüvvələrin nəzarəti altında Beyrut limanından gəmilərlə Yunanıstan və Tunisə təxliyə olundu.
1983 – Livan vətəndaş müharibəsi zamanı İsrail ordusunun Şuf dağlarından geri çəkilməsindən dərhal sonra Druzlar ilə Livan Qüvvələri milisləri arasında "Dağ müharibəsi" kimi tanınan qanlı toqquşmalar başladı.
1986 – İraq Hərbi Hava Qüvvələri İran-İraq müharibəsi çərçivəsində Fars körfəzində İran neftini daşıyan tankerlərə qarşı silsilə raket zərbələri endirərək neft terminalı əməliyyatlarını hədəf aldı.
1990 – İraqın Küveyti işğal etməsindən sonra Ərəb Dövlətləri Liqasının baş katibi Şadli Qlibi ərəb ölkələri arasındakı dərin fikir ayrılıqları və diplomatik böhran səbəbindən vəzifəsindən istefa verdiyini bəyan etdi.
1993 – Əlcəzairdə vətəndaş qarşıdurmasının şiddətləndiyi dövrdə hökumət qüvvələri ilə silahlı islamçı qruplar arasında paytaxt ətrafında baş verən toqquşmalarda onlarla insan həlak oldu.
1996 – İraq ordusunun elit bölmələri Kürdüstan Demokrat Partiyasının (KDP) çağırışı ilə Ərbil şəhərinə daxil olaraq Kürdüstan Vətənpərvərlər Birliyinin (KYB) mövqelərini ələ keçirdi və bölgədə hərbi balansı dəyişdirdi.
2004 – İraqın Nəcəf şəhərində Əli əs-Sistaninin sülh planının qüvvəyə minməsindən sonra İmam Əli türbəsinin açarları rəsmi olaraq şiə dini idarəçiliyinə təhvil verildi və şəhərdə atəşkəs tam bərqərar oldu.
2010 – ABŞ Prezidenti Barak Obama İraqdakı 7 illik döyüş missiyasının ("İraqa Azadlıq" əməliyyatının) rəsmən başa çatdığını və Amerika ordusunun fəaliyyətinin təlim-məşq missiyasına keçdiyini elan etdi.
2014 – İraq ordusu və şiə xalq səfərbərlik dəstələri (Həşdi-Şabi) aylarla İŞİD mühasirəsində qalan strateji türkmən qəsəbəsi Əmirli şəhərini azad etmək üçün genişmiqyaslı hücuma başladı.
2016 – Suriya vətəndaş müharibəsində İŞİD terror təşkilatının baş sözçüsü və xarici əməliyyatlar üzrə əsas rəhbəri Əbu Məhəmməd əl-Ədnani Hələb vilayətinin Əl-Bab şəhəri yaxınlığında hava zərbəsi nəticəsində məhv edildi.
2022 – İraqın paytaxtı Bağdadda "Yaşıl zona"da baş verən qanlı toqquşmalardan sonra Müqtəda əs-Sədr mətbuat konfransı keçirərək tərəfdarlarına 60 dəqiqə ərzində küçələri və parlamenti dərhal tərk etmək əmri verdi və bununla da vətəndaş müharibəsi təhlükəsinin qarşısı alındı.
2024 – BMT Təhlükəsizlik Şurası Livan hökumətinin rəsmi tələbi ilə İsrail-Livan sərhədində artan genişmiqyaslı eskalasiyanın qarşısını almaq üçün UNIFIL sülhməramlı missiyasının mandatını yekdilliklə daha bir il müddətinə uzatdı.
