"Qara Sentyabr" əməliyyatından Kemp-Devid zirvəsinə: 5 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi?
Təqdim olunan siyahı 5 sentyabrda ərəb ölkələri tarixində qeydə alınmış 20 tamamilə unikal hadisəni əhatə edir.
Diplomatik böhranlar və hərbi əməliyyatlar: 30 avqustda ərəb dövlətlərində nə baş verdi?
Ərəb dünyası yüzilliklər boyu qlobal güclərin maraq toqquşmalarına, milli istiqlal mübarizələrinə və regional ittifaqların yaranmasına meydan olmuşdur. 30 avqust tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika xalqlarının taleyində silinməz izlər qoyan hərbi-siyasi hadisələrlə zəngindir. Bu təqvim günündə müstəmləkə sərhədlərinin formalaşdırılmasından tutmuş beynəlxalq təşkilatların strateji atəşkəs qərarlarına qədər mühüm addımlar atılmışdır. Eyni zamanda hərbi toqquşmalar, siyasi təxliyələr və dövlətlərarası sərhəd sazişləri məhz bu tarixdə dönüş nöqtələri yaşamışdır. Fərqli tarixi dövrlərdə cərəyan edən proseslər ərəb coğrafiyasının bu günkü idarəetmə və təhlükəsizlik arxitekturasına əhəmiyyətli dərəcədə təsir etmişdir. Təqdim olunan xronologiya 30 avqustda ərəb dövlətlərində qeydə alınmış ən mühüm 20 tarixi hadisəni ardıcıllıqla əhatə edir.
Tramp və Netanyahu arasındakı münasibətlərdə soyuqluq yaranıb – Maariv
İsrailin nüfuzlu "Maariv" qəzeti həm Vaşinqton, həm də İsraildəki məlumatlı mənbələrə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Tramp ilə İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu arasındakı münasibətlərdə ciddi soyuqluq müşahidə olunur. VOA xəbər verir ki, məlumata görə, son günlərdə bu mövzu hər iki ölkənin siyasi dairələrində ən çox müzakirə edilən məsələyə çevrilib.
Misir İranın nüvə proqramı ilə bağlı danışıqlar prosesini bərpa etməyə çalışır
Misir, İran, ABŞ və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) arasında aparılan intensiv diplomatik təmaslar nəticəsində Qahirə, Tehran və Vaşinqtonla yanaşı, Agentliklə də İranın nüvə proqramı üzrə danışıqların bərpası istiqamətində əməkdaşlığı davam etdirmək barədə razılığa gəlib. Bu barədə Misir Xarici İşlər Nazirliyi şənbə günü yaydığı bəyanatda məlumat verib. Bəyanatda qeyd olunur ki, xarici işlər naziri Bədr Əbdülati İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi, ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi elçisi Stiv Vitkof və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Qrossi ilə telefon danışıqları aparıb. Nazirlik bildirib ki, danışıqlar regionda təhlükəsizlik və sabitliyin qorunması, gərginliyin azaldılması və 9 sentyabrda Qahirədə İranla BAEA arasında imzalanmış razılaşmadan sonra yaranan diplomatik dinamikanın davam etdirilməsi məqsədi daşıyır.
Türkiyə, Qətər və Misir HƏMAS-ı Trampın Qəzza planına inanmağa çağırır
Yaxın Şərqdə diplomatik səylər intensivləşib. Qətər, Misir və Türkiyə son 24 saat ərzində Fələstin hərəkatı HƏMAS-ı ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzza ilə bağlı təqdim etdiyi sülh planını qəbul etməyə təşviq etmək üçün birgə təzyiq göstəriblər. Bu barədə Axios portalı mənbələrə istinadla məlumat yayıb.
İran rusiyalı turistlərə viza qaydalarını sərtləşdirib
Artıq rusiyalı vətəndaşlar vizanı müstəqil şəkildə əldə edə bilməyəcəklər. Viza müraciətləri yalnız yerli turizm şirkətləri vasitəsilə və rusiyalı operatorların xətti ilə həyata keçiriləcək. Səfirliyin açıqlamasına görə, qərar Yaxın Şərqdə vəziyyətin gərginləşməsi ilə bağlıdır və əsas məqsəd “arzuolunmaz şəxslərin ölkəyə daxil olmasının qarşısını almaqdır”. Qeyd edək ki, 2023-cü ildə İran Rusiya və 32 ölkənin vətəndaşları üçün viza tələbini ləğv etmişdi ki, bu da turizmi artırmaq məqsədi daşıyırdı. Lakin son qərar bu imtiyazı ləğv edərək, rusiyalı turistlər üçün girişi çətinləşdirib.
Putin Moskvada Trampın nümayəndəsi Uitkoff ilə görüşüb
Rusiya prezidenti Vladimir Putin Moskvada ABŞ prezidenti Donald Trampın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiven Uitkoff ilə görüşüb. Putin və Uitkoff Moskvadakı Kreml sarayında görüşüblər. Kremldən verilən açıqlamada Putinin ABŞ prezidenti Trampın nümayəndəsi Uitkoff ilə görüşünün məhsuldar və konstruktiv keçdiyi bildirilib. Ukrayna müharibəsinin müzakirə edildiyi görüş təxminən üç saat davam edib.
İsrail Baş Qərargah rəisi Suriyanı zəiflətməyə davam edəcəklərini bəyan edib
İsrail Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir, Suriyanın strateji imkanlar qazanmasının qarşısını almağa və zəiflətməyə davam edəcəklərini və ölkədə hərəkət azadlığını qoruyacaqlarını təsdiqlədi.
Suriya və İsrail sülhə hazırdılarmı?
İsrailin bəzi media orqanlarının verdiyi məlumata görə, "məlumatlı suriyalı mənbə"yə istinadən, Suriya və İsrailin 2025-ci ilin sonuna qədər sülh sazişi imzalayacağı gözlənilir. Bu açıqlamalar, Suriya prezidenti Əhməd əş-Şəraanın bir neçə gün əvvəl verdiyi bəyanatın ardınca gəlib. Prezident həmin çıxışında Dəməşqin beynəlxalq vasitəçilər və diplomatik kanallar vasitəsilə İsrailin cənub bölgələrdəki hücumlarını və müdaxilələrini dayandırmaq üçün çalışdığını, və "Suriya suverenliyinin qorunmasının hər şeydən üstün olduğunu" vurğulamışdı.
İsrail və İran… sonun başlanğıcı?
2023-cü ilin 7 oktyabr tarixindən başlayaraq Yaxın Şərqdə dramatik hadisələr zənciri müşahidə olundu. Ancaq bu hadisələr son həddə yalnız İsrailin İranı “gözlənilmədən” və genişmiqyaslı şəkildə bombalaması ilə çatdı və hücum sübh vaxtı həyata keçirildi.
