Məclis Körfəz ölkələrinin sosial və mədəni həyatında qonaqpərvərlik, ünsiyyət və icma münasibətlərinin formalaşdığı mühüm məkanlardan biridir.

ArabAZ xəbər verir ki,“Məclis” sözü ərəb dilində “oturmaq” mənasını verən “j-l-s” kökündən yaranıb və hərfi olaraq insanların oturduğu və bir araya gəldiyi məkanı ifadə edir. Bununla yanaşı, söz məclis, şura və ya toplantı mənalarında da işlənir. Körfəz ölkələrində isə məclis yalnız otaq deyil, sosial qarşılıqlı əlaqə forması hesab olunur.

Məclislərdə qonaqlar qarşılanır, xəbərlər və yerli məsələlər müzakirə olunur, ailə və icma problemlərinin həlli yolları axtarılır. Toy və yas mərasimləri, şeir gecələri və müxtəlif sosial toplantılar da burada keçirilə bilər. Böyüklərlə birlikdə məclislərdə iştirak edən gənclər qonaqpərvərlik, ünsiyyət və sosial münasibətlər barədə ənənəvi bilikləri öyrənirlər.

Məclis mədəniyyətində şifahi ənənələr də mühüm yer tutur. Burada xalq hekayələri, mahnılar və Nəbati poeziyası səsləndirilə, nəsil şəcərəsi, yerli tarix və təbiət haqqında biliklər paylaşa bilər.

Ənənəvi məclislər adətən geniş otaq, xalçalar və divarlar boyunca düzülmüş yastıqlardan ibarət olub. Qəhvə və digər isti içkilərin hazırlanması üçün ocaq və ya soba da məkanın bir hissəsi sayılıb. Məclis ənənəsi bədəvi çadırlarından müasir villalardakı ayrıca otaqlara qədər müxtəlif formalarda mövcud olub.

Ərəb qəhvəsi məclis qonaqpərvərliyinin əsas elementlərindən biridir. Qəhvə ilə yanaşı xurma, çay və digər ikramlar da təqdim olunur. Bu sadə görünən ritual səxavət, diqqət və hörmət üzərində qurulan sosial qaydalarla müşayiət olunur.

Məclisə gələn qonaqlardan adətən ayaqqabılarını çıxarmaları, yeni gələn və ya yaşca böyük qonaqlar üçün ayağa qalxmaları, yemək və içkiləri sağ əllə qəbul etmələri gözlənilir. Kişi və qadınlar üçün ayrı məclislərin olması da mümkündür. Bununla belə, qaydalar ailəyə və məkana görə dəyişə bilər.

Məclis ənənəsinin konkret yaranma tarixini müəyyənləşdirmək çətindir. Bu praktika Ərəbistan yarımadasında uzun müddət ərzində formalaşmış sosial ənənələrdən qaynaqlanır. BƏƏ-də məclislər tarixən hakimlər və icmalar arasında ünsiyyət vasitəsi kimi də istifadə olunub. Şeyxlər kəndlərə səfər edərək kənd təsərrüfatı, ticarət, mənzil və səhiyyə kimi məsələləri yerli sakinlərlə müzakirə ediblər.

2015-ci ildə UNESCO BƏƏ, Səudiyyə Ərəbistanı, Oman və Qətərin birgə namizədliyi əsasında məclisi “Qeyri-maddi mədəni irsin reprezentativ siyahısı”na daxil edib. UNESCO məclisi qonaqpərvərlik, müzakirə, problemlərin həlli, bilik mübadiləsi və nəsillərarası münasibətlərin qorunduğu mədəni və sosial məkan kimi qiymətləndirir.