Çin və Qətər Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılmasını müzakirə edib
Çin Baş naziri Li Çyan və Qətərin Baş naziri, xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Tani Pekində keçirilən görüşdə Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması istiqamətində səyləri və qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə ediblər.
Küveyt və Pakistan XİN rəhbərləri Yaxın Şərqdə sülh səylərini müzakirə edib
Küveyt və Pakistanın xarici işlər nazirləri Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması, təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi səylərini müzakirə ediblər.
BƏƏ İranla müharibədən sonra enerji ixracı üçün alternativ marşrutlar yaradır
BƏƏ İranla müharibədən sonra enerji ixracının təhlükəsizliyini təmin etmək üçün alternativ liman, boru kəməri, dəmir yolu və ticarət marşrutlarını genişləndirir.
Məclis ənənəsi Körfəz xalqlarının həyatında niyə bu qədər vacibdir?
Məclis Körfəz ölkələrinin sosial və mədəni həyatında qonaqpərvərlik, ünsiyyət və icma münasibətlərinin formalaşdığı mühüm məkanlardan biridir.
Qətər və BƏƏ rəsmiləri regionda gərginliyin azaldılması səylərini müzakirə edib
Qətər və BƏƏ rəsmiləri regional gərginliyin azaldılması və təhlükəsizliyin gücləndirilməsi üçün diplomatik səylərin əlaqələndirilməsini müzakirə edib.
BƏƏ İranın Küveytə raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumunu kəskin pisləyib
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Küveytə hücumunu ən sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hücumda raketlərdən və pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə edildiyini bildirib. Əbu-Dabi hadisəni Küveytə qarşı təcavüzkar hücum kimi qiymətləndirib. Nazirlik hücumun Küveytin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması olduğunu vurğulayıb. İranın hərbi addımlarının ölkənin təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid yaratdığı bildirilib. BƏƏ Küveytin sabitliyinin qorunmasının vacibliyini önə çəkib. Açıqlama bölgədə hərbi gərginliyin artdığı bir dövrdə verilib. İranın son hücumları Körfəz ölkələrinin Tehrana qarşı mövqeyinin daha da sərtləşməsinə səbəb olur.
İran ABŞ-də aralıq seçkilərinin nəticəsini gözləyir
Professor Sultan Bərəkət İranın ABŞ-də keçiriləcək aralıq seçkilərinin nəticəsini gözlədiyini bildirib. Tehranın seçkilərdən sonra Vaşinqtonun İran siyasətinin dəyişəcəyinə ümid etdiyi qeyd olunur. Ekspert hesab edir ki, Demokratlar Partiyasının mövqelərinin güclənməsi müharibənin dayandırılması və danışıqların bərpası istiqamətində təzyiq yarada bilər. Bərəkət İranın bu hesablamasını böyük siyasi risk kimi qiymətləndirir. Onun fikrincə, Donald Tramp bu müddətdə əvvəllər gözlənilməyən addımlar ata bilər. Ekspert qarşıdurmanın iqtisadi baxımdan əsas zərərçəkənlərinin Körfəz ölkələri olduğunu bildirir. Bölgə dövlətlərinin altı aydan çoxdur iqtisadi təzyiqlə üzləşdiyi vurğulanır. Bərəkət böhranın həlli üçün Körfəz ölkələrinin İranla birbaşa danışıqlar istiqamətində vahid mövqe ortaya qoymadığını qeyd edir.
BƏƏ İranın Bəhreyn, İordaniya və İraq Kürdüstanına hücumlarını pisləyib
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Bəhreyn, İordaniya və İraqın Kürdüstan bölgəsinə hücumlarını pisləyib. Əbu-Dabi İranın addımlarını “düşmən hücumları” kimi qiymətləndirib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hücumların dövlətlərin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması olduğunu bildirib. Əmirliklər hücuma məruz qalan ölkələrin təhlükəsizliyi və sabitliyinin qorunmasına dəstək ifadə edib. BƏƏ həmin ölkələrin öz təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün gördükləri tədbirləri də dəstəklədiyini açıqlayıb. Bəyanat İranın bölgədə həyata keçirdiyi son hücumlardan sonra verilib. Son hadisələr Yaxın Şərqdə təhlükəsizliklə bağlı narahatlığı daha da artırıb. İranın hücumları Körfəz və digər ərəb ölkələrinin sərt reaksiyasına səbəb olub.
Qətər İranın Səudiyyə tankerinə hücumunu pisləyib
Qətər İranın Hörmüz boğazından keçən Səudiyyə Ərəbistanına məxsus tankerə hücumunu pisləyib. Hücum nəticəsində iki nəfərin həlak olduğu bildirilir. Qətər Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazından siyasi təzyiq və sövdələşmə vasitəsi kimi istifadə edilməsini qəti şəkildə rədd edib. Doha boğazın heç bir şərt irəli sürülmədən yenidən açılmasını tələb edib. Qətər İranın qardaş ölkələrin əmlakına qarşı “əsassız hücumlarını” dayandırmağa çağırıb. Bəyanatda Səudiyyə Ərəbistanı ilə tam həmrəylik ifadə olunub. Son hadisələr Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Bölgədə davam edən gərginlik beynəlxalq enerji və ticarət yollarının təhlükəsizliyini yenidən gündəmə gətirib.
Körfəz ölkələri yeni təhlükəsizlik modelləri axtarır
İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.
Regional ölkələr İran müharibəsindən çıxış yolunu danışıqlarda görür
Bölgə dövlətləri İran müharibəsinin dayandırılması üçün əsas çıxış yolunu danışıqlarda görürlər. Rəşid əl-Mühənnədi müharibənin Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin iqtisadiyyatına təsir etdiyini bildirib. Bununla belə, Körfəz dövlətlərinin böhranlara qarşı əhəmiyyətli maliyyə ehtiyatlarına malik olduğu qeyd olunur. Qətərin Hörmüz boğazının bağlanması və hərbi hücumlar kimi mümkün vəziyyətlərə əvvəlcədən hazırlaşdığı bildirilir. Əl-Mühənnədi bölgə ölkələrinin əsas mövqeyinin tərəfləri danışıqlar masasına qaytarmaq olduğunu vurğulayıb. O, Hörmüz boğazının mümkün qədər tez açılmasının vacibliyini qeyd edib. Körfəzin dünya üzrə gübrə tədarükünün təxminən 20 faizini təmin etməsi müharibənin qlobal təsirlərini artırır. Mütəxəssis hesab edir ki, döyüş meydanı heç bir tərəfə üstünlük qazandırmadığından ən məqbul yol diplomatik danışıqlardır.
Körfəz ölkələri İranla müharibənin uzanacağını düşünür
Körfəz ölkələrində ABŞ ilə İran arasındakı müharibənin yaxın zamanda başa çatmayacağı ilə bağlı gözləntilər güclənir. Qətər Universitetinin dosenti Abdullah Bəndər əl-Üteybi Donald Trampın müharibədə üstün mövqedə olduğunu göstərməyə çalışdığını bildirib. Onun fikrincə, ABŞ prezidenti İranın nümayiş etdirdiyi strateji səbir siyasətinə bənzər yanaşma sərgiləyir. Vaşinqtonun İrana qarşı yeni iqtisadi sanksiyaları da gərginliyin artmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Mütəxəssis hesab edir ki, ABŞ-nin iqtisadi imkanları hazırda tətbiq edilən tədbirlərdən daha genişdir. Buna görə də Körfəz ölkələri qarşıdurmanın uzana biləcəyini düşünür. Bununla yanaşı, bölgə ölkələrinin yüksək səviyyəli nümayəndələrinin Tehrana səfərləri diplomatik imkanların tam tükənmədiyini göstərir. Əl-Üteybinin fikrincə, iqtisadi təzyiqlərə baxmayaraq, müharibənin danışıqlar yolu ilə dayandırılması üçün hələ də imkan mövcuddur.
