"Hizbullah" təpələri Livan ordusuna təhvil verib danışıqlarda rəsmi Beyrutun mövqeyini gücləndirmək əvəzinə, "Əli ət-Tahir" strateji yüksəkliklərini qəfil tərk edərək nəzarəti İsrail ordusuna buraxması ilə Livanın siyasi dairələrini təəccübləndirib. Halbuki, təpələr kartının sentyabrın ikinci yarısında keçirilməsi planlaşdırılan və Vaşinqtonun dəqiq tarixini müəyyən edəcəyi səkkizinci raund öncəsi danışıqlar masasına təqdim olunması tövsiyə edilmişdi.
Danışıqlar prosesinə yaxın mənbənin "Əş-Şərq əl-Əvsət" (Asharq Al-Awsat) qəzetinə verdiyi məlumata görə, bu addım bir sıra ciddi suallar doğurub. İran rəsmilərinin vaxtilə həmin yüksəklikləri müdafiə etmək üçün müdaxilə təhdidlərinə baxmayaraq, Tehranla məsləhətləşmədən belə bir qərarın verildiyinə heç kim inanmır.
Mənbə qeyd edir ki, təpələrin boşaldılması Tehranın da tərəfdaş olduğu və çoxtərəfli beynəlxalq vasitəçilərin hazırladığı gizli bir sövdələşmənin nəticəsi ola bilər. Bildirilir ki, bu sövdələşmə həmin hərbi bazanın içərisində qalan İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) hərbi məsləhətçilərinin ərazidən təhlükəsiz təxliyəsini təmin edib. Tehranın müdaxilə bəyanatları isə sabiq baş katib Həsən Nəsrullahın qətlinə verilən reaksiyalarda olduğu kimi kağız üzərində qalıb və Tehran təpələrin tərk edilməsinə rəsmən yaşıl işıq yandırıb.
Silahı saxlamaq üçün bəhanə
Mənbə "Hizbullah"ın mövqeləri Livan ordusuna təhvil verməkdən imtina etməsinin əsas səbəbinə diqqət çəkib. Hərəkat rəhbərliyi Litani çayının cənubunda ordunun geri çəkildiyi məntəqələrin İsrail tərəfindən tutulmasından deyil, Livan ordusunun "Əli ət-Tahir"ə yerləşəcəyi təqdirdə öz döyüşçülərinin Litani çayının şimalında qalma bəhanəsini itirəcəyindən ehtiyat edib.
İsrail ordusu Nəbətiyyə əl-Fövqa, Kəfr Tibnit və Kəfr Rumman istiqamətlərindən giriş-çıxışları bağlayaraq təpələri mühasirəyə aldıqdan sonra hərəkat oradan çəkilməyi üstün tutub. Lakin bu çəkilmə döyüşçülərin bölgəni tam tərk etməsi demək deyil; bu, İsraillə mübarizə bəhanəsi altında silahı əldə saxlamağa hesablanmış yenidən qruplaşmadır. Mənbə əlavə edib ki, ərazidə qüvvələr nisbətinin pozulduğunu anlayan təşkilat sağ qalan döyüşçülərini çıxardıqdan sonra mövqeləri boşaldıb. Parisdə ayın ortasında Livan ordusuna və daxili təhlükəsizlik qüvvələrinə dəstək məqsədilə keçiriləcək beynəlxalq konfrans ərəfəsində bu addım danışıqlar masasındakı Livan nümayəndə heyətinin əlini xeyli zəiflədib. Hərəkatın "Milli Azadlıq Hərəkatı"ndan başlayaraq siyasi partiyalarla apardığı təmaslar da nəticəsiz qalıb, çünki ölkədə silahın yalnız dövlətin nəzarətində olması ilə bağlı tam konsensus formalaşıb.
Prezident Cozef Aunun təlimatları ilə hərəkət edən Livan nümayəndə heyəti atəşkəsin möhkəmləndirilməsi, əsirlərin azadlığı, dağılmış kəndlərin bərpası və İsrailin tam çıxarılmasını tələb etdiyi bir vaxtda, "Hizbullah"ın təpələri heç bir qarşılıq almadan tərk etməsi və silahı təhvil verməkdən yayınması daxildə ciddi narazılıq doğurur.
Meyit qalıqlarına qarşı əsirlər
Digər tərəfdən, ABŞ-nin Beyrutdakı səfiri Mişel İsanın təşəbbüsü və Benyamin Netanyahu ilə razılaşması nəticəsində 5 livanlı girovun sərbəst buraxılması danışıqlarda yeni pəncərə açıb. Lakin Təl-Əviv livanlı əsirlərin azad edilməsi məsələsində Livan vətəndaş müharibəsi zamanı həlak olmuş livanlı yəhudilərin qalıqlarının tapılıb təhvil verilməsini şərt kimi irəli sürür.
Danışıqlarda iştirak edən nazirlik mənbəsi "Əş-Şərq əl-Əvsət"ə bildirib ki, Netanyahu səfir İsaya həmin yəhudilərin basdırıldığı ehtimal edilən yerlərin xəritələrini təqdim edib. Livan tərəfində Beyrutdakı yəhudi sinaqoqu rəsmisinin təqdim etdiyi siyahılar və qəbirlərin ehtimal olunan yerləri mövcuddur. Təhlükəsizlik orqanları axtarış aparsa da, hələlik heç bir qalıq aşkar edilməyib. Buna baxmayaraq, rəsmi Beyrut yəhudi icmasının nümayəndəsi ilə koordinasiyalı şəkildə arxiv və məkan araşdırmalarını davam etdirir.
