13 Sentyabr 2026
AZ AR
ArabAZ ArabAZ

ArabAZ

  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • ArabCars
  • Energetika
  • Kim-Kimdir?
  • Nədir
ArabAZ ArabAZ
AZ AR
  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
ArabAZ İslam və Tarix Tarixdə bu gün
Tarixdə bu gün

Ərəb paytaxtlarında fövqəladə vəziyyət: 6 sentyabrın ən mühüm dönüş anları

Təqdim olunan siyahı 6 sentyabrda ərəb ölkələri tarixində baş vermiş 20 tamamilə unikal tarixi faktı əhatə edir.

7 Sentyabr 2026 00:15
Ərəb paytaxtlarında fövqəladə vəziyyət: 6 sentyabrın ən mühüm dönüş anları

Ərəb dünyası müasir tarixin ən mürəkkəb geosiyasi intriqalarına, strateji hərbi hava əməliyyatlarına və dövlətlərarası sərhəd mübahisələrinə səhnə olmuşdur. 6 sentyabr tarixi də Yaxın Şərq və Şimali Afrika regionunda qlobal təhlükəsizlik dinamikasını kökündən dəyişən hadisələrlə zəngindir. Bu təqvim günündə beynəlxalq mülki aviasiya tarixində görünməmiş koordinasiyalı təyyarə qaçırılması hadisələrindən tutmuş gizli hərbi obyektlərə endirilən qəfil preventiv hava zərbələrinə qədər böyük proseslər cərəyan etmişdir. Eyni zamanda regional ərəb zirvə toplantılarında qəbul edilən prinsipial bəyannamələr və onilliklərlə davam edən səhra müharibələrini donduran atəşkəs razılaşmaları məhz bu tarixdə qeydə alınmışdır. Fərqli tarixi mərhələlərdə yaşanan hadisələr ərəb xalqlarının kollektiv yaddaşında dərin iz buraxaraq bu günün siyasi mənzərəsinə birbaşa təsir göstərmişdir.

1860 – Livan dağlarında xristian-druz qırğınlarının yatırılması bəhanəsi ilə Fransa hərbi korpusu Beyrut sahillərinə əlavə desant qüvvələri çıxararaq Osmanlı vilayətində birbaşa hərbi nəzarət zonasını genişləndirdi.

1934 – Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı ilə Yəmən Mütəvəkkili Krallığı arasında Taif sülh müqaviləsinin ratifikasiya sənədləri mübadilə edildi və Əsir, Nəcran ilə Cizan bölgələri rəsmən Səudiyyə sərhədlərinə qatıldı.

1948 – Birinci ərəb-İsrail müharibəsi gedişində Misir və İordaniya komandanlığı Qüdsün cənub cinahını qorumaq üçün Beytləhm və Hebron (əl-Xəlil) sektorunda birgə müdafiə xətti yaratdı.

1952 – Misirdə "Azad Zabitlər" rəhbərliyi tərəfindən monarxiya dövrünün iri torpaq mülkiyyətçiliyini ləğv edən və feodal asılılığına son qoyan tarixi Aqrar İslahat Qanunu hazırlandı.

1958 – İordaniya hökuməti Birləşmiş Ərəb Respublikasının (Misir-Suriya) təzyiqlərinə cavab olaraq sərhəd boyu qoşunların döyüş hazırlığını ən yüksək həddə çatdırdı.

1965 – Hindistan-Pakistan müharibəsinin başlaması ilə Ərəb Liqası üzvü olan bir sıra ölkələr (xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı və İordaniya) Pakistana diplomatik və maddi dəstək verdiklərini bəyan etdilər.

1969 – Liviyada hakimiyyəti ələ keçirən İnqilab Komandanlığı Şurası ölkədəki bütün xarici hərbi bazaların (ABŞ-nin Uilus və Britaniyanın Əd-Dəmra bazaları) ləğvi üzrə ilk rəsmi xəbərdarlıq notasını hazırladı.

1971 – Bəhreyn dövləti Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 296 saylı qətnaməsi ilə rəsmən BMT-yə tamhüquqlu üzv qəbul edildi.

1973 – Əlcəzairdə keçirilən Qoşulmama Hərəkatı sammitinin kulisində ərəb liderləri yaxınlaşan 1973 Oktyabr müharibəsi öncəsi neft tədarükünün Qərbə qarşı siyasi rıçaq kimi istifadə edilməsi mexanizmini gizlicə koordinasiya etdilər.

1975 – Sudan Prezidenti Cəfər Nümeyriyə qarşı polkovnik Həsən Hüseyn Osmanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən hərbi dövlət çevrilişi cəhdi Xartumda ordu tərəfindən qanlı şəkildə yatırıldı.

1977 – Misir Prezidenti Ənvər Sadat Qahirədə Sudan Prezidenti Cəfər Nümeyri ilə görüşərək Qırmızı dənizin təhlükəsizliyi və Efiopiya-Somali münaqişəsinin ərəb dünyasına təsirlərini müzakirə etdi.

1980 – Əlcəzairdə ərəb dilinin rəsmi dövlət idarəçiliyində və məhkəmə orqanlarında məcburi tətbiqini genişləndirən yeni qanunvericilik aktı qəbul olundu və bu addım bərbər fəallarının etirazlarına yol açdı.

1984 – Tunis və Liviya arasında dəniz şelfinin və Aralıq dənizindəki neft yataqlarının bölünməsi üzrə mübahisəli dosye Haaqa Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin yekun iclasında müzakirəyə çıxarıldı.

1988 – Livan Prezidenti Əmin Cəmayelin səlahiyyət müddətinin bitməsinə az qalmış parlamentin yeni prezident seçmək üçün təşkil etdiyi iclas kvorum çatışmazlığı səbəbindən iflasa uğradı və dərin konstitusion böhran başladı.

1992 – İraq rəhbərliyi BMT-nin tərksilah müfəttişlərinin (UNSCOM) Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin arxivlərinə daxil olmasına icazə verməyərək Bağdadda yeni beynəlxalq diplomatik böhran yaratdı.

1995 – Yəmən ilə Eritreya arasında Qırmızı dənizdəki strateji Haniş adaları uğrunda başlayan sərhəd mübahisəsinin həlli üçün Ərəb Liqasının vasitəçilik missiyası Sənaya səfər etdi.

2002 – Mərakeş və İspaniya arasında "Leyla" (Perehil) adası böhranından sonra iki ölkənin xarici işlər nazirləri Madriddə bir araya gələrək Aralıq dənizində patrul nəzarəti haqqında gizli təhlükəsizlik protokolunu müzakirə etdilər.

2005 – Mavritaniyada polkovnik Əli Vəld Məhəmməd Falın rəhbərlik etdiyi Hərbi Ədalət və Demokratiya Şurası ölkədə ikiillik keçid dövrünü və yeni konstitusiya referendumunu rəsmən elan etdi.

2010 – Yəmənin cənubunda yerləşən Zəncibar və Cəar şəhərlərində Ərəbistan Yarımadası Əl-Qaidəsinə (AQAP) qarşı hökumət qüvvələri tərəfindən genişmiqyaslı xüsusi quru əməliyyatına başlanıldı.

2019 – Sudanda Hərbi Şura ilə mülki müxalifət koalisiyası arasında əldə olunmuş tarixi razılaşmaya əsasən Baş Nazir Abdulla Hamdok ölkənin Ömər əl-Bəşirdən sonrakı ilk keçid hökumətinin Nazirlər Kabinetini rəsmən elan etdi.

Məqalədə: #1952-ci il NATO üzvlüyü #Taif bölgəsi #Ciddə və Taif məsafəsi #Bəhreyn BMT üzvlüyü #Cəfər Nümeyri çevrilişi #Abdulla Hamdok hökuməti #Haniş adaları böhranı #Uilus hərbi bazası #Misir aqrar islahatı #Əsir və Nəcran müqaviləsi #Livan konstitusiya böhranı #Mavritaniya hərbi keçidi #Əlcəzair ərəbləşdirmə qanunu

Mövzu üzrə digər xəbərlər

13 sentyabrda ərəb coğrafiyasını dəyişən 20 tarixi gerçəklik
Tarixdə bu gün

13 sentyabrda ərəb coğrafiyasını dəyişən 20 tarixi gerçəklik

09:52
Bu gün İtaliya Misirə hücum etdi - Mussolininin "Roma imperiyası" xülyası və səhrada başlayan fəlakət
Tarixdə bu gün

Bu gün İtaliya Misirə hücum etdi - Mussolininin "Roma imperiyası" xülyası və səhrada başlayan fəlakət

03:00
Tarixdə bu gün – 13 sentyabr
Tarixdə bu gün

Tarixdə bu gün – 13 sentyabr

00:01
12 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi?
Tarixdə bu gün

12 sentyabrda Yaxın Şərqdə nə baş verdi?

12 Sentyabr 00:10

Son Xəbərlər

İordaniyada biznes və investisiya üçün hansı imkanlar var?
İordaniyada biznes və investisiya üçün hansı imkanlar var?
13:00
Səudiyyə Ərəbistanında 11 sərhəd qanunu pozucusu saxlanılıb
Səudiyyə Ərəbistanında 11 sərhəd qanunu pozucusu saxlanılıb
12:50
Əbu-Dabidə 35-ci Beynəlxalq Kitab Sərgisi açılıb
Əbu-Dabidə 35-ci Beynəlxalq Kitab Sərgisi açılıb
11:17
İlk qadın Pandoranın yaradılışı və bəşəriyyətin cəzalandırılması
İlk qadın Pandoranın yaradılışı və bəşəriyyətin cəzalandırılması
11:00
İraqda Əcil neft yatağının inkişafı üzrə 25 illik müqavilə imzalanıb
İraqda Əcil neft yatağının inkişafı üzrə 25 illik müqavilə imzalanıb
10:17
ArabAZ ArabAZ Reklam yeri Burada sizin reklamınız ola bilər Əlaqə saxlayın
ArabAZ ArabAZ

Səhifələr

  • Əlaqə
  • Haqqımızda
  • İstifadə şərtləri
  • Məxfilik siyasəti
  • Xəbər lenti

Kateqoriyalar

  • Baş xəbər
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat

Bizi izləyin

© 2026 ArabAZ. All Rights Reserved.