BAKI, VOA Orxan Qədirzadə
Müasir həyat tərzi ilə əlaqəli ən geniş yayılmış sağlamlıq problemlərindən biri bel ağrıları hesab olunur. Xüsusilə uzun müddət kompüter qarşısında işləmək, avtomobil idarə etmək və ya hərəkətsiz vəziyyətdə qalmaq onurğa və əzələ sisteminə ciddi təsir göstərir.
Problem yalnız oturma forması ilə deyil, eyni vəziyyətdə uzun müddət qalmaqla da bağlıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, insan bədəni saatlarla hərəkətsiz qalmaq üçün uyğun qurulmayıb.
Həkimlərin sözlərinə görə, uzun müddət oturmaq onurğanın təbii əyriliyini dəyişir, əzələlərə, bağlara və fəqərələr arasındakı disklərə əlavə yük yaradır. Bu isə beldə ağrı, gərginlik və keyimə hissinə səbəb ola bilər.
Xüsusilə telefon və kompüter ekranına doğru davamlı əyilmə “texnologiya boynu” adlandırılan problemin yaranmasına gətirib çıxarır və boyunla yanaşı bel nahiyəsində də təzyiqi artırır.
Araşdırmalarda qeyd olunur ki, təkcə düzgün oturuş kifayət deyil. Əsas məsələ mütəmadi hərəkət etmək və vəziyyəti tez-tez dəyişməkdir.
2026-cı ilin əvvəlində yayımlanan tədqiqat göstərib ki, oturma və ayaqüstə dayanma arasında növbələşmə bel və boyun ağrılarını azaltmaqla yanaşı diqqət və məhsuldarlığı da artırır.
Araşdırmaya əsasən, 30 dəqiqə oturduqdan sonra 15 dəqiqə ayaqüstə qalmaq daha faydalı hesab olunur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, hətta rahat kreslo və xüsusi iş masası istifadə olunsa belə, uzun müddət hərəkətsizlik sağlamlıq riskini artırır.
Norveçdə 11 mindən çox insan üzərində aparılan başqa bir araşdırma isə gündə 100 dəqiqədən artıq yeriməyin xroniki bel ağrısı riskini təxminən dörddəbir azaltdığını ortaya qoyub.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, hərəkətin intensivliyindən çox davamlılığı önəmlidir. Bu səbəbdən qısa, lakin mütəmadi gəzintilər belə onurğa sağlamlığı üçün faydalı sayılır.
Bel ağrılarını azaltmaq üçün mütəxəssislər aşağıdakı tövsiyələri verirlər:
belin tam şəkildə kresloya söykəndirilməsi
ayaqların yerə tam təmas etməsi
ekranın göz səviyyəsində yerləşdirilməsi
ehtiyac olduqda bel nahiyəsi üçün kiçik yastıqdan istifadə
oturuş vəziyyətinin tez-tez dəyişdirilməsi
gün ərzində qısa müddətli gəzmək və ayağa qalxmaq
Həkimlər həmçinin qarın və bel əzələlərinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar. Çünki zəif əzələlər onurğanı kifayət qədər dəstəkləyə bilmir və bu da ağrı riskini artırır.
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bel ağrısı keyimə, hərəkət zəifliyi, sidik saxlaya bilməmə və ya uzun müddət davam edən ağrı ilə müşahidə olunursa, mütləq həkim müayinəsinə müraciət edilməlidir.
