BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Misir kraliçası Kleopatranın zəhərli ilan sancması nəticəsində öldüyü geniş yayılmış versiyadır. Lakin tarixçilər onun ölüm səbəbinin ilan zəhəri olduğuna dair qəti sübutun olmadığını bildirirlər.
Kleopatra və sevgilisi, Roma sərkərdəsi Mark Antoni eramızdan əvvəl 31-ci ildə Aktium döyüşündə məğlub olduqdan sonra İsgəndəriyyəyə çəkiliblər. Roma qoşunlarının şəhərə yaxınlaşmasından sonra Antoni intihar edib. Kleopatra isə eramızdan əvvəl 30-cu il avqustun 10-da, 39 yaşında həyatına son qoyub.
Qədim mənbələrə görə, Kleopatra iki xidmətçisi İras və Harmion ilə birlikdə özünü məqbərəyə qapadıb. Roma hökmdarı Oktavianın adamları içəri daxil olduqda kraliçanı qızıl taxtda ölü, xidmətçilərindən birini isə ölmək üzrə görüblər.
İlan hekayəsi nə dərəcədə doğrudur?
Ən məşhur versiyaya görə, Kleopatra özünü aspid və ya Misir kobrası sancdıraraq öldürüb. Bu hekayənin simvolik tərəfi də var: ilan qədim Misirdə hakimiyyətin simvollarından biri idi və kobra Kleopatranın bağlı olduğu İsis ilahəsi ilə əlaqələndirilirdi.
Lakin bu versiyanın bəzi problemləri var. Misir kobraları kifayət qədər böyük olur və belə bir ilanın Kleopatranın məqbərəsinə gizli şəkildə gətirilməsi çətin görünür. Bundan başqa, ilan sancmasının Kleopatra və iki xidmətçisini qısa müddətdə öldürməsi də suallar doğurur.
Zəhərlənmə ehtimalı
Bəzi tarixçilər Kleopatranın ilan əvəzinə zəhər qəbul edərək intihar etdiyini düşünürlər. Qədim tarixçi Strabon zəhərli maddədən istifadə ehtimalını qeyd edib.
2010-cu ildə alman tarixçisi Kristof Şefer Kleopatranın baldırğan, akonit və tiryəkdən ibarət zəhərli qarışıq qəbul etmiş ola biləcəyini irəli sürüb. Bu versiyaya görə, belə qarışıq ilan sancmasından daha sürətli və effektiv ölümə səbəb ola bilərdi.
Kleopatra öldürülmüş ola bilərdimi?
Bu ehtimal da tamamilə istisna edilmir. Kleopatranın ölümünü təsvir edən əsas mənbələr hadisədən illər sonra yazılıb və onun ölümünün birbaşa şahidi məlum deyil.
Oktavianın isə Kleopatranın ölməsində marağı ola bilərdi. Çünki kraliça sağ qaldığı müddətdə onun Misirdəki hakimiyyətinə potensial təhlükə yaradırdı. Kleopatranın ölümündən sonra Oktavian onun Sezarın oğlu olan yeniyetmə Sezarionun da öldürülməsini əmr etdi və Misiri Roma əyalətinə çevirdi.
Nəticədə Kleopatranın necə öldüyü bu gün də tam məlum deyil. İlan sancması ən məşhur versiya olaraq qalır, lakin zəhər qəbul etməsi və hətta öldürülməsi ehtimalı da tarixçilər tərəfindən müzakirə olunur.
Qədim tarixçi Plutarxın sözləri ilə desək: Kleopatranın ölümündə “həqiqətin nə olduğunu heç kim bilmir”.
