BAKI,AzerVoice
Əlcəzair və Fransa arasındakı münasibətlər ciddi böhran mərhələsinə qədəm qoyub. Fransa hökuməti iki ölkə arasında imzalanmış bütün müqavilələrin yenidən nəzərdən keçirilməsi üçün Əlcəzairə müəyyən vaxt verib. Bu qərar, iki ölkə arasında davam edən siyasi və diplomatik gərginliyin daha da artmasına səbəb olub.
Fransa baş naziri Fransua Bayro açıqlamasında bildirib ki, Parisin Əlcəzair ilə bağlanmış bütün razılaşmaları və onların icra mexanizmini yenidən nəzərdən keçirmək niyyətində olduğunu və bu proses üçün Əlcəzairə bir aydan altı həftəyə qədər vaxt verdiyini bəyan edib. O, həmçinin Əlcəzair hökumətinə ölkəyə qayıtması tələb olunan şəxslərin siyahısının təqdim ediləcəyini vurğulayıb.
Fransanın Viza Siyasətində Dəyişiklik və Gərginlik
Fransa vizaların verilmə siyasətini yenidən nəzərdən keçirəcəyini və Əlcəzairlə münasibətləri daha da gərginləşdirmək istəmədiyini bildirir. Lakin iki ölkə arasındakı diplomatik münasibətlərdə gərginliyin artması və Əlcəzair rəsmilərinin Fransa ərazisinə girişinə qadağa qoyulması vəziyyəti kritik həddə çatdırıb.
Əlcəzair hökumətindən olan bir mənbənin sözlərinə görə, bu qərar Əlcəzair üçün "təhqir" hesab edilir və cavab addımlarının da sərt olacağı gözlənilir. O bildirib ki, Fransa rəhbərliyi, xüsusilə də sağçı qüvvələr, iki ölkə arasındakı münasibətləri böhran həddinə çatdırmaqda maraqlıdır. Mənbə qeyd edib ki, bu münasibətlər “təkəbbür və üstünlük göstərmək” əsasında deyil, qarşılıqlı hörmət çərçivəsində tənzimlənməlidir.
Fransanın Yeni Sərt Qərarı və Əlcəzairin Reaksiyası
Fransanın yeni qərarı, baş nazirin çərşənbə günü hökumət üzvləri ilə keçirdiyi iclasdan sonra elan edilib. Bu toplantıda Fransada miqrasiya axınının tənzimlənməsi və Avropa İttifaqı səviyyəsində sərhəd nəzarətinin gücləndirilməsi yolları müzakirə edilib.
Bundan əlavə, Fransa, diplomatik pasportu və ya xidməti vəzifə icrası üçün verilən pasportu olan bəzi Əlcəzair vətəndaşlarının ölkəyə girişinə qadağa qoyub. Buna cavab olaraq, Əlcəzair Xarici İşlər Nazirliyi sərt bir açıqlama yayımlayıb və Fransanın bu qərarını mövcud razılaşmaların pozulması və təxribat kimi qiymətləndirib.
Bundan əlavə, Əlcəzair Senatı (Milli Şura), Fransa Senatı ilə olan bütün əlaqələri dərhal dayandırdığını elan edib. Bunun əsas səbəbi, Fransa Senatının rəhbəri Jerar Larşenin, Mərakeş və Polisario Cəbhəsi arasında mübahisəli olan Qərbi Saxara bölgəsinə səfər etməsidir. Əlcəzair bu addımı Fransanın rəsmi mövqeyi ilə ziddiyyət təşkil edən bir provokasiya kimi qəbul edir.
Əlcəzair-Fransa Diplomatik Razılaşmalarının Gələcəyi
Əlcəzair hökuməti, Fransanın Əlcəzair vətəndaşlarının ölkəyə girişinə məhdudiyyətlər tətbiq etməsini "əsassız və beynəlxalq diplomatik qaydalara zidd" hesab edir. Əlcəzair Xarici İşlər Nazirliyi bəyan edib ki, bu addım Fransa tərəfindən son vaxtlar atılan bir çox təxribatçı addımların davamıdır və Əlcəzair bu cür təzyiqlərə boyun əyməyəcək.
Xatırladaq ki, Əlcəzair və Fransa arasında 2013-cü ildə imzalanmış razılaşmaya əsasən, diplomatik və xidməti pasporta sahib olan Əlcəzair vətəndaşları Fransaya və Şengen zonasına vizasız səfər edə bilirdilər. Lakin Paris hökuməti bu razılaşmanın icrasını birtərəfli qaydada məhdudlaşdırıb.
Fransanın xarici işlər naziri Noel Barro, bu qərarı yerli mediaya açıqlayaraq bildirib ki, bu addım Fransanın Əlcəzairə təzyiq göstərməsi üçün bir vasitədir. O, xüsusilə frankofon yazıçı Bualam Sansalın qeyd-şərtsiz azadlığa buraxılmasını tələb edərək, Fransanın bu məsələdə geri çəkilməyəcəyini bildirib.
Fransanın Diplomatik Manevri və Avropa İttifaqının Rolu
Fransa Avropa İttifaqındakı təsir gücündən istifadə edərək Əlcəzairə qarşı təzyiqləri artırmağa çalışır. Xüsusilə viza məhdudiyyətlərini Avropa İttifaqı çərçivəsində genişləndirmək və Əlcəzairin deportasiya olunmuş vətəndaşlarını geri qəbul etməsini məcburi etmək üçün diplomatik səylər göstərir.
Fransua Bayro bildirib ki, əgər Əlcəzair hökuməti Fransanın tələblərinə cavab verməsə, Avropa İttifaqının bütün üzv dövlətlərinə Əlcəzair vətəndaşlarına viza verilməsini məhdudlaşdırmağı təklif edəcək. Bu isə Əlcəzair üçün ciddi iqtisadi və siyasi nəticələr doğura bilər.
Əlcəzair-Fransa Böhranının Gələcəyi Necə Olacaq?
Bu böhran Əlcəzair və Fransa arasındakı münasibətləri yeni bir mərhələyə keçirib. Əlcəzairin Parisin tələblərinə boyun əyməkdən imtina etməsi və Fransa hökumətinin artan təzyiqləri, iki ölkə arasında diplomatik gərginliyin daha da artmasına səbəb ola bilər.
Bəzi ekspertlər hesab edir ki, Əlcəzairin sərt mövqeyi Fransanın bölgədəki təsirini zəiflədə bilər, digər tərəfdən isə Fransa, Avropa İttifaqını bu məsələyə cəlb edərək Əlcəzair üzərində beynəlxalq təzyiqləri artırmağa çalışacaq.
Bütün bu hadisələr fonunda Əlcəzair-Fransa münasibətləri tarixində görünməmiş gərgin bir mərhələyə qədəm qoyub. Hazırkı böhranın necə həll olunacağı isə hər iki ölkənin növbəti addımlarından asılı olacaq.
