BAKI,VOA Orxan Qədirzadə

Seneqalda seçki qanununa edilən son dəyişikliklər ölkədə ciddi siyasi gərginliyə və parçalanmaya səbəb olub.

VOA xəbər verir ki, ölkə parlamenti tərəfindən qəbul edilən dəyişikliklər hakimiyyət tərəfindən “tarixi ədalətin bərpası” kimi təqdim edilsə də, müxalifət bunu “bir nəfərə uyğunlaşdırılmış qanun” kimi qiymətləndirir.

Məlumata görə, qanun layihəsi parlamentdə 141 deputatdan 128-nin dəstəyi ilə qəbul edilib. Yeni dəyişikliklərə əsasən, əvvəllər mövcud olan “ömürlük seçki hüququndan məhrumetmə” qaydası ləğv edilərək, bunun əvəzinə müəyyən müddətli – 5 illik məhdudiyyət tətbiq olunacaq.

Eyni zamanda, korrupsiya, çirkli pulların yuyulması, terrorun maliyyələşdirilməsi və qeyri-qanuni miqrasiya kimi cinayətlər bu məhdudiyyətlərə daxil edilib.

Daxili işlər naziri Məhəmməd Bamba Sissə bildirib ki, əvvəlki sistem bir çox hallarda köhnə və həll olunmuş məsələlərə görə namizədləri seçki prosesindən kənarda qoyurdu və bu, ədalətsiz idi.

Siyasi mübahisənin mərkəzində isə baş nazir Osman Sonko dayanır. O, 2024-cü il prezident seçkilərində məhkəmə qərarına görə iştirak edə bilməmişdi. Daha sonra onun yerinə namizəd olan Bassiru Diomaye Faye seçkilərdə qalib gəlib və prezident olduqdan sonra Sonkonu baş nazir təyin edib.

Müşahidəçilər hesab edir ki, yeni qanun yalnız Sonkonu deyil, digər siyasi fiqurları da yenidən siyasi prosesə qaytara bilər.

Bununla yanaşı, müxalifət qanuna qarşı sərt mövqe sərgiləyib. Müxalif blok nümayəndələri sənədi konstitusiyaya zidd və demokratiya üçün təhlükəli hesab edərək Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət edəcəklərini açıqlayıblar.

Maraqlıdır ki, dəyişikliklər hakimiyyət daxilində də fikir ayrılığı yaradıb. Keçmiş baş nazir Aminata Turenin rəhbərlik etdiyi siyasi qrup qanunun hazırlanmasında kifayət qədər müzakirə aparılmadığını və bəzi müddəaların hüquqi risklər yaratdığını bildirib.

Analitiklər qeyd edir ki, bu dəyişikliklər Seneqalın uzun illər qoruduğu demokratik imicinə təsir edə bilər və 2029-cu il prezident seçkiləri öncəsi siyasi balansı dəyişdirə bilər.

Hazırda qanunun prezident tərəfindən təsdiqlənməsi və ya Konstitusiya Məhkəməsinə çıxarılması gözlənilir. Qərarın ölkənin siyasi gələcəyinə ciddi təsir göstərəcəyi ehtimal olunur.