BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Çin hökuməti ABŞ-ın bir sıra aparıcı texnologiya şirkətlərini hərbi əlaqələrdə ittiham edərək xüsusi siyahıya daxil etməsinə kəskin etiraz edib.
Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Tsyan bildirib ki, Vaşinqton iqtisadi və texnoloji məsələləri siyasiləşdirir, həmçinin milli təhlükəsizlik anlayışını əsassız şəkildə genişləndirərək Çin şirkətlərinə təzyiq göstərir.
Onun sözlərinə görə, Pekin ABŞ-ın Çin şirkətlərinə qarşı tətbiq etdiyi məhdudlaşdırıcı tədbirlərə qəti şəkildə qarşı çıxır və Vaşinqtonu bu siyasətdən imtina etməyə çağırır.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin yenilənmiş siyahısına təxminən 80 şirkət və onlarla əlaqəli qurum daxil edilib. Siyahıda süni intellekt, rəqəmsal xidmətlər və yarımkeçirici sənayesi sahəsində fəaliyyət göstərən bir sıra iri Çin şirkətləri yer alıb.
Qərardan təsirlənən şirkətlər arasında Çinin texnologiya nəhəngləri olan Alibaba Group və Baidu də var.
"Alibaba" yaydığı açıqlamada şirkətin siyahıya daxil edilməsini səhv qərar adlandırıb. Şirkət bəyan edib ki, onun Çin ordusu ilə əlaqəsi yoxdur və hərbi-mülki inteqrasiya strategiyasının tərkib hissəsi deyil.
"Baidu" da ittihamları əsassız hesab etdiyini bildirib. Şirkət nümayəndəsi qeyd edib ki, qərarın ləğvi üçün bütün hüquqi vasitələrdən istifadə ediləcək.
Yenilənmiş siyahıya həmçinin Çin yarımkeçirici sənayesinin önəmli iştirakçıları olan yaddaş çipi istehsalçıları "Çanq Sin Memorı Teknolociz" və "Yanqtszı Memorı Teknolociz" də yenidən daxil edilib.
Analitiklərin fikrincə, bu addım Vaşinqtonun Çin texnologiya sektoruna qarşı nəzarət siyasətinin davamı kimi qiymətləndirilir. Belə siyahılar dərhal hüquqi məhdudiyyət yaratmasa da, gələcəkdə investisiya, ticarət və texnologiya sahələrində daha sərt tədbirlərin tətbiqi üçün əsas rolunu oynaya bilər.
Qərar ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə Çin sədri Si Cipin arasında ötən ay Pekində keçirilmiş görüşdən sonra münasibətlərin sabitləşdirilməsi istiqamətində verilən mesajların fonunda diqqət çəkir.
Məlumata görə, Tramp Çin liderini sentyabr ayında Vaşinqtona səfərə dəvət edib. Bu isə son aylarda iki ölkə arasında ticarət və texnologiya sahəsində gərginliyin azaldılması ilə bağlı gözləntiləri artırmışdı.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, ABŞ və Çin arasında texnologiya rəqabəti süni intellekt, yarımkeçiricilər və strateji texnologiyalar sahəsində qarşıdakı dövrdə də qlobal iqtisadi gündəmin əsas mövzularından biri olaraq qalacaq.
