13 Sentyabr 2026
AZ AR
ArabAZ ArabAZ

ArabAZ

  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • ArabCars
  • Energetika
  • Kim-Kimdir?
  • Nədir
ArabAZ ArabAZ
AZ AR
  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
ArabAZ İslam və Tarix Ramazan bələdçisi: Tarix və hikmət
Ramazan bələdçisi: Tarix və hikmət

Tarixi dəyişən gün - Afrikanın ilk məscidindən ərəb neft silahına qədər - Ramazan xronologiyası

Babilon qalasının fəthindən və Misirin ilk İslam paytaxtı kimi Fustat şəhərinin qurulmasından sonra vahid mənəvi və inzibati mərkəzə ehtiyac yarandı. Hicri 20-ci ilin 24 Ramazanında (Noyabr, 641) Fustatda Əmr bin əl-As məscidinin inşasına başlanıldı. Bu məkan təkcə ibadət yeri deyil, həm də Əzhərdən əsrlər öncə fəaliyyət göstərən bir "universitet", məhkəmələrin qurulduğu, məşvərətlərin keçirildiyi və yeni qurulan dövlətin işlərinin idarə edildiyi mərkəz idi.

14 Mart 2026 05:30
Tarixi dəyişən gün - Afrikanın ilk məscidindən ərəb neft silahına qədər - Ramazan xronologiyası

BAKI,VOA

Ramazan ayının 24-ü İslam tarixində mühüm bir gündür; bu tarixdə "Əmr məscidi"nin inşası ilə Afrikada İslamın təməl daşı qoyulub, İbn Xəldun və Mütənəbbi kimi dahi şəxsiyyətlərin vəfatı ilə elm və şeir dünyasının günəşi sönüb, müasir dövrdə isə regionun gördüyü ən güclü diplomatik və iqtisadi silahdan istifadə edilib.

Afrikada ilk məscid

Misirin ilk İslam paytaxtı kimi Fustat şəhərinin qurulmasından sonra vahid mənəvi və inzibati mərkəzə ehtiyac yarandı. Hicri 20-ci ilin 24 Ramazanında (Noyabr, 641) Fustatda Əmr bin əl-As məscidinin inşasına başlanıldı. Bu məkan təkcə ibadət yeri deyil, həm də Əzhərdən əsrlər öncə fəaliyyət göstərən bir "universitet", məhkəmələrin qurulduğu, məşvərətlərin keçirildiyi və yeni qurulan dövlətin işlərinin idarə edildiyi mərkəz idi.

Məscid ilkin olaraq xurma budaqları və gövdələrindən (50x30 dirsək sahəsində) tikilmişdi və ilk vaxtlar minarələri yox idi. Misir valisi Müsləmə bin Müxəlləd əl-Ənsari (Hicri 53) qədim kilsə bürclərindən təsirlənərək məscidin dörd küncündə dördbucaqlı minarələr ucaldan ilk şəxs oldu ki, bu da sonradan qlobal bir memarlıq ənənəsinə çevrildi. "Məscidlərin tacı" və "Qədim məscid" kimi tanınan bu məkan İmam Şafei və Leys bin Səd kimi elm nəhənglərinin dərs dediyi elm mərkəzi olaraq qaldı.

Sosiologiyanın banisinin vəfatı

Sosiologiya elminin banisi, böyük alim İbn Xəldun (Hicri 808 / Mart, 1406) 74 yaşında Qahirədə vəfat edib. Məğrib və Əndəlüsdəki iğtişaşlardan qaçaraq Misirə pənah gətirən İbn Xəldun bu şəhəri "Qahirəni görməyən İslamın izzətini görməyib" sözləri ilə vəsf edirdi. O, dünyaya bəşər sivilizasiyasının təbiətini və "əsəbiyyə" (sosial həmrəylik) nəzəriyyəsini təhlil etdiyi "Müqəddimə" əsərini miras qoyub.

Şafei məzhəbinin yayıcısı

İmam Şafeinin şagirdi və onun məzhəbinin Misirdə yayıcısı İmam əl-Müzəni İsmayıl bin Yəhya əl-Müzəni (Hicri 264 / May, 878) bu gün vəfat edib. Müəllimi onu "Müzəni mənim məzhəbimin köməkçisidir" deyə vəsf edirdi və onun "Əl-Muxtəsər" kimi əsərləri Şafei fiqhinin sistemləşdirilməsində həlledici rol oynayıb.

Ərəblərin neft silahı

Hicri 1393-cü ilin 24 Ramazanında (Oktyabr, 1973) şanlı Oktyabr müharibəsi zamanı ərəb ölkələri (Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt, BƏƏ, Qətər, Bəhreyn və Liviya) İsraili dəstəkləyən ölkələrə neft ixracını qadağan etmək barədə tarixi qərar qəbul etdilər. Bu "iqtisadi zəlzələ" enerjinin siyasi silah kimi ilk real istifadəsi idi. Bu addım dünya bazarlarında qiymətləri dörd dəfə artırdı və Qərb dövlətlərini Yaxın Şərqdəki qüvvələr balansına yenidən baxmağa məcbur etdi.

Məqalədə: #Missuri #ibn Xəldun #24 Ramazan: Tarixi dəyişən gün - Afrikanın ilk məscidindən ərəb neft silahına qədər #İbn Xəldun və Mütənəbbini itirdiyimiz gün: Elm və şeir dünyasının 24 Ramazan matəmi #1973-cü il neft embarqosu: Ərəb ölkələrinin dünyanı sarsıdan iqtisadi silahı #Əmr bin əl-As məscidi #Mütənəbbi #1973 müharibəsi #24 Ramazan

Mövzu üzrə digər xəbərlər

Cahiliyyədən Abbasilər dövrünə: Klassik ərəb ədəbiyyatının formalaşma yolları
İslam və Tarix

Cahiliyyədən Abbasilər dövrünə: Klassik ərəb ədəbiyyatının formalaşma yolları

12 Sentyabr 11:06
Fitrə zəkatının məbləği açıqlandı
Ramazan bələdçisi: Tarix və hikmət

Fitrə zəkatının məbləği açıqlandı

19 Mart 12:33
29 Ramazan xronikası: Qeyrəvanın təməli və ilk fitrə zəkatı
Ramazan bələdçisi: Tarix və hikmət

29 Ramazan xronikası: Qeyrəvanın təməli və ilk fitrə zəkatı

19 Mart 05:30
Fitr bayramı 2026: Hansı ölkələr cümə, hansılar şənbə günü qeyd edəcək?
Ramazan bələdçisi: Tarix və hikmət

Fitr bayramı 2026: Hansı ölkələr cümə, hansılar şənbə günü qeyd edəcək?

18 Mart 21:39

Son Xəbərlər

Cin sözünün mənası nədir? Etimologiyası və dini mənası
Cin sözünün mənası nədir? Etimologiyası və dini mənası
22:00
Tramp İran məsələsində Venesuela variantını istisna etmir
Tramp İran məsələsində Venesuela variantını istisna etmir
21:59
Peyğəmbərin həyat və əxlaqından bəhs edən mötəbər əsər Azərbaycan dilində nəşr olunub
Peyğəmbərin həyat və əxlaqından bəhs edən mötəbər əsər Azərbaycan dilində nəşr olunub
21:23
Səudiyyə iqtisadiyyatında gərgin saatlar - Aparıcı səhmlərin qiyməti düşdü
Səudiyyə iqtisadiyyatında gərgin saatlar - Aparıcı səhmlərin qiyməti düşdü
20:06
Süni intellektin banisi Ceffri Hintondan bəşəriyyətə ciddi xəbərdarlıq
Süni intellektin banisi Ceffri Hintondan bəşəriyyətə ciddi xəbərdarlıq
19:51
ArabAZ ArabAZ Reklam yeri Burada sizin reklamınız ola bilər Əlaqə saxlayın
ArabAZ ArabAZ

Səhifələr

  • Əlaqə
  • Haqqımızda
  • İstifadə şərtləri
  • Məxfilik siyasəti
  • Xəbər lenti

Kateqoriyalar

  • Baş xəbər
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat

Bizi izləyin

© 2026 ArabAZ. All Rights Reserved.