BAKI,VOA
İslam hadisələri təqvimində Ramazan ayının 25-i "kainat miqyaslı" bir gün hesab olunur. Bu tarixdə Eyn Calutda monqolların məğlub edilməsi ilə ümmətin yenidən doğuluşu yazılıb, Hicazda bütpərəstliyin son qalaları devrilib və Osmanlı fəthləri Belqrad vasitəsilə Avropanın mərkəzinə yol açıb.
Eyn Calut və bəşər sivilizasiyasının xilası
Eyn Calut döyüşü (Hicri 658 / Miladi 1260) İslam ümmətinin Bağdadın süqutundan sonra "varlıq böhranı" yaşadığı bir vaxtda baş verib. Monqol ordusu artıq Qəzzaya çatmışdı və İslamın o zamankı son qalası olan Misiri təhdid edirdi.
Sultan Qutuz monqollara qarşı ordusunu hazırlayarkən, Hülakü xan ona 4 elçi vasitəsilə təslim olmağı tələb edən təhdid dolu məktub göndərdi. Qutuz Məmlük əmirləri ilə təcili iclas keçirərkən bəzi komandirlərin monqollarla qarşılaşmaqda tərəddüd etdiyini görüb o məşhur sözlərini dedi:
"Ey müsəlman əmirləri! Uzun zamandır beytül-maldan ruzi yeyirsiniz, amma döyüşə gəlincə istəksizsiniz. Mən təkbaşına monqollarla qarşılaşmağa gedirəm. Kim cihadı seçirsə, mənimlə gəlsin, kim seçmirsə, evinə dönsün. Allah onu görür, müsəlman qadınların namusunun günahı geri qalanların boynunadır."
Qutuz monqolları Misirdə deyil, Fələstində qarşılamağa qərar verdi. Bunun üçün Şamdakı səlibçilərlə müvəqqəti sülh müqaviləsi bağlayaraq ordusunun onların ərazisindən keçməsinə şərait yaratdı. 1260-cı il sentyabrın 3-də (25 Ramazan) başlayan döyüşdə monqollar əvvəlcə üstünlük qazansalar da, Qutuzun özünü döyüşün mərkəzinə atması və əsgərləri ruhlandırması vəziyyəti dəyişdi. Monqol sərkərdəsi Ketbuğanın öldürülməsindən sonra onların ordusu dağıldı. Bu qələbə bəşər sivilizasiyasını məhv olmaqdan xilas etdi və Məmlüklərin İslam dünyasının hamisi statusunu əsrlərlə möhkəmlətdi.
Belqradın fəthi və Mərkəzi Avropaya yol
Sultan Fateh Mehmed dövründə uğursuz olan cəhdlərdən sonra, Sultan Süleyman Qanuni 25 Ramazanda (Hicri 927 / Miladi 1521) strateji hədəf olan Belqradı fəth etdi. "Xristianlığın qalası" adlandırılan bu şəhərin süqutu ilə Osmanlıların Macarıstan və Avstriyaya yolu açıldı. Belqrad Balkanların ən mühüm ticarət və mədəniyyət mərkəzinə çevrildi.
Əqidənin təmizlənməsi və bütlərin devrilməsi
Məkkənin fəthindən sonra bu gündə (Hicri 8 / Miladi 630) Ərəbistan yarımadasını mütəşəkkil bütpərəstlik rəmzlərindən təmizləmək üçün "Tövhid kampaniyası" başladı:
Əl-Uzza: Xalid bin Vəlid Qureyşin ən böyük bütü olan Əl-Uzzanı dağıtmaq üçün Nəhləyə göndərildi.
Suva: Əmr bin əl-As Hüzeyl qəbiləsinin bütü Suvanı dağıtmaq üçün Ruhat bölgəsinə göndərildi.
Mənat: Səd bin Zeyd əl-Əşhəli Əvs və Xəzrəc qəbilələrinin bütü Mənatı dağıtmaq üçün Müşəllələ göndərildi.
İmam Fəxrəddin Razi
Hicri 544-cü ildə (Miladi 1150) Rey şəhərində doğulan Razi, dövrünün ən böyük alimlərindən dərs almışdı. Ağıllı arqumentlərlə şübhələrə cavab vermək bacarığına görə "Şübhə edənlərin imamı" ləqəbini almışdı. Onun "Məfatihul-Qeyb" əsəri təkcə təfsir deyil, həm də fizika, astronomiya, tibb və fəlsəfəni əhatə edən bir ensiklopediyadır.
Məhəmməd Fərid və Bədiüzzaman Səid Nursi
Məhəmməd Fərid (1868): Misir milli hərəkatının rəmzlərindən olan bu şəxs bütün sərvətini istiqlaliyyət yolunda xərcləmiş, ilk işçi ittifaqlarını və xalq məktəblərini qurmuşdur. Almaniyada mühacirətdə vəfat edib.
Bədiüzzaman Səid Nursi (1960): "Risale-i Nur" külliyatının müəllifi Türkiyənin Urfa şəhərində vəfat edib. Onun vəfatından 4 ay sonra hərbi hakimiyyət tərəfindən qəbri sökülərək naməlum yerə aparılıb. O, sağlığında qəbrinin ziyarətgaha çevrilməməsi üçün naməlum qalmasını istəmişdi.
Abbasi xəlifəsi Rəşid-Billahın sui-qəsdi
Hicri 532-ci ildə (Miladi 1138) İsfahanda öldürülməsi Abbasi xilafətinin Səlcuqlu sultanları qarşısında nüfuzunun itməsinin dramatik bir səhifəsidir. Gənc xəlifə Bağdadın siyasi müstəqilliyini bərpa etməyə çalışsa da, onun Ramazan ayında qətlə yetirilməsi xəlifələrin birbaşa hakimiyyətinin zəifləməsini sürətləndirdi.
