BAKI,VOA
Dua sözü ərəb dilindən tərcümədə "çağırmaq", "səslənmə" mənalarını verir. İslam terminologiyasında isə dua bəndənin öz Yaradanı ilə birbaşa ünsiyyəti, Ondan kömək istəməsi və Ona sığınmasıdır. Qurani-Kərimdə və hədislərdə duanın müxtəlif mənaları və əhəmiyyəti geniş şəkildə işıqlandırılmışdır.
Quranda duanın mənaları
Qurani-Kərimdə "dua" sözü bir neçə mühüm kontekstdə işlədilir:
Çağırış və xitab olaraq: Nur surəsinin 63-cü ayəsində duanın "çağırış" mənasına toxunulur. Burada möminlərə Həzrət Peyğəmbərə (s.ə.s.) sadəcə adı ilə deyil, hörmət bildirən ifadələrlə ("Rəsulullah", "Nəbiullah") xitab etməyin vacibliyi vurğulanır:
“Peyğəmbəri öz aranızda bir-birinizi çağırdığınız kimi çağırmayın!..” (24/63) Bu, Peyğəmbərə qarşı ədəbin və ona salavat gətirməyin müsəlman üçün mənəvi borc olduğunu göstərir.
Yalvarış və səmimi istək olaraq: Dua həm də insanın ən çarəsiz anında Rəbbinə yalvarmasıdır. Hz. Zəkəriyyanın duası buna ən gözəl nümunədir:
“Orada Zəkəriyya Rəbbinə dua edib dedi: “Ey Rəbbim! Mənə, Öz tərəfindən xeyirli bir nəsil bəxş et! Sən, həqiqətən, duanı eşidənsən”.” (3/38)
İbadət və tövhidin rəmzi olaraq: Dua eyni zamanda ibadət etmək mənasını daşıyır. Furqan surəsində buyurulur ki, həqiqi möminlər Allahdan başqasına dua (ibadət) etməzlər:
“Onlar Allahla yanaşı başqa bir ilaha dua etməz, Allahın haram etdiyi cana haqsız yerə qıymaz və zina etməzlər...” (25/68)
Duanın fəziləti: İbadətin özü
Hədisi-şəriflərdə duanın dindəki yeri çox yüksək qiymətləndirilir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) buyurmuşdur: “Dua ibadətin özüdür”. Bu, duanın yalnız bir istək deyil, bəndəliyin ən ali dərəcəsi olduğunu sübut edir.
Dua həmçinin İlahi yardım istəmək vasitəsidir. Məsələn, dəstəmazdan sonra edilən xüsusi duaların cənnət qapılarını açdığı müjdələnir:
“Hər kim dəstəmaz aldıqdan sonra qibləyə tərəf dönərək: 'Allahdan başqa ilah yoxdur. O, təkdir və şəriki yoxdur. Mülk sahibi Odur və həmd yalnız Ona məxsusdur və O, hər şeyə qadirdir' duasını oxusa, cənnət qapıları onun üzünə açılar.”
Dua müsəlmanın ən güclü silahı, ruhun qidası və Yaradanla bəndə arasındakı qırılmaz bağdır. O, həm çağırış, həm yalvarış, həm də ibadətin ən səmimi formasıdır.
