İranın Hörmüz boğazına nəzarəti faktiki olaraq aradan qalxıb - Cey Di Vens
ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın Hörmüz boğazına nəzarətinin faktiki olaraq aradan qalxdığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, İranın imkanları gündən-günə zəifləyir. Vens təxminən üç ay əvvəl boğazdan neft və qaz daşınmasının demək olar ki, dayandığını bildirib. Hazırda enerji daşımalarının münaqişədən əvvəlki səviyyəyə yaxınlaşdığını söyləyib. ABŞ vitse-prezidenti bunun Hörmüz boğazının İran üçün təzyiq vasitəsi kimi əhəmiyyətini azaltdığını düşünür. O, Tehranın kommersiya gəmilərinə qarşı hücumlarını dayandırmalı olduğunu bildirib. Vens İran rəhbərliyinə dəniz nəqliyyatına qarşı hərbi addımlardan çəkinmək çağırışı edib. Açıqlama Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası ilə bağlı Vaşinqtonun son bəyanatları fonunda verilib.
ABŞ-nin Strateji Neft Ehtiyatı nədir və niyə mühüm əhəmiyyət daşıyır?
ABŞ-nin Strateji Neft Ehtiyatı 1975-ci ildə ərəb ölkələrinin neft embarqosundan sonra yaradılıb. Onun əsas məqsədi fövqəladə vəziyyətlərdə ölkənin enerji təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Hazırda ehtiyatda təxminən 290 milyon barrel neft saxlanılır. Bu, 700 milyon barrellik ümumi tutumun yarısından da azdır. Ehtiyatın hazırkı həcmi 1983-cü ildən bəri ən aşağı səviyyədədir. Neft Meksika körfəzi sahillərindəki 61 yeraltı duz mağarasında saxlanılır. Köhnəlmiş infrastruktur səbəbindən ehtiyatın təxminən dörddəbir hissəsindən hazırda neft çıxarmaq mümkün deyil. ABŞ hökuməti təmir işlərinə 1,4 milyard dollar ayırsa da, tam bərpanın yeddi ilədək davam edə biləcəyi bildirilir.
ABŞ mühasirəni gücləndirsə, İran hərbi cavab verəcək - Qalibaf
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ-nin dəniz mühasirəsini hərbi addım adlandırıb. O, Vaşinqtonun mühasirəni gücləndirəcəyi halda İranın hərbi cavab verəcəyini bildirib. Qalibaf ABŞ-nin İranın neft ixracını dayandırmaq cəhdlərinə də toxunub. Onun sözlərinə görə, İranın Fars körfəzindən neft ixrac etməsinə imkan verilməzsə, digər ölkələrin də neft ixracı təhlükə ilə üzləşə bilər. Bu açıqlama bölgənin enerji daşımaları ilə bağlı yeni narahatlıqlar yaradıb. Fars körfəzi dünya enerji ticarəti baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qalibafın bəyanatı Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin daha da arta biləcəyinə işarə edir. İran ABŞ-nin mühasirəni genişləndirməsinin hərbi cavabla nəticələnəcəyini açıq şəkildə bəyan edib.
İran ŞƏT-ə iqtisadi perspektivin reallaşması üçün üç təklif irəli sürüb
İran Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına (ŞƏT) iqtisadi perspektivin reallaşması üçün üç aydın təklif irəli sürür.
Rusiya Hörmüz boğazı məsələsində kifayət qədər yaxşı davranıb - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiyanın Hörmüz boğazı məsələsində mövqeyini müsbət qiymətləndirib. O, Rusiyanın bu məsələdə kifayət qədər yaxşı davrandığını bildirib. Tramp İranın ciddi iqtisadi və maliyyə çətinlikləri ilə üzləşdiyini iddia edib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Tehran hərbçilərinin əməkhaqqını ödəməkdə çətinlik çəkir. Tramp Vaşinqtonun vəziyyətə nəzarət etdiyini və İrana qarşı dəniz mühasirəsinin davam etdiyini bildirib. O, Hörmüz boğazından hər gün milyonlarla barel neft daşındığını iddia edib. ABŞ Prezidenti boğazın minalardan tamamilə təmizləndiyini də bildirib. Açıqlamalar Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və enerji daşımaları ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib.
Hörmüz boğazında vəziyyət böhrandan əvvəlki səviyyəyə qayıtmalıdır - Qətər
Qətər Hörmüz boğazında vəziyyətin böhrandan əvvəlki səviyyəyə qaytarılmasını istəyir. Bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama verib. Doha boğazdan sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin zəruriliyini vurğulayıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik beynəlxalq gəmiçilik üçün ciddi narahatlıq yaradıb. Qətər vəziyyətin normallaşdırılmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Doha regional gərginliyin diplomatik vasitələrlə azaldılmasını dəstəkləyir. Qətərin mövqeyinə görə, boğazda sərbəst və təhlükəsiz hərəkət bərpa edilməlidir.
İrana hücum olarsa, ABŞ-nin enerji baxımından strateji nöqtələri hədəfə alınacaq - SEPAH
SEPAH sözçüsü Hüseyn Mohebbi İrana mümkün hücumla bağlı ABŞ-yə xəbərdarlıq edib. O bildirib ki, İranın infrastrukturu vurularsa, ABŞ-nin enerji baxımından strateji nöqtələri və həyati maraqları hədəfə alına bilər. Mohebbi konkret hədəflərin adlarını açıqlamayıb. SEPAH rəsmisi ABŞ-nin Hörmüz boğazı ilə bağlı məqsədlərinin baş tutmadığını iddia edib. O, İranın silah istehsalının davam etdiyini də bildirib. Mohebbinin sözlərinə görə, İranın hərbi ehtiyatlarının məhdud olması barədə təsəvvürlər doğru deyil. İranın ağıllı və idarəolunan raketlərinin istehsalının davam etdiyi bildirilir. Açıqlama Hörmüz boğazı və ABŞ–İran münasibətlərində gərginliyin yüksək olduğu bir vaxtda verilib.
Avropa İttifaqı İran–ABŞ müharibəsi fonunda qaz təchizatından narahat deyil
Avropa Komissiyası Avropa İttifaqında təbii qaz təchizatı ilə bağlı hazırda ciddi narahatlığın olmadığını bildirib. Birliyin qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi 62 faiz təşkil edir. Bununla belə, Avropa ölkələri qış mövsümü ərəfəsində ehtiyatları artırmaqda çətinlik çəkirlər. İranla ABŞ arasında müharibədən sonra qaz qiymətlərinin yüksəlməsi anbarların doldurulmasını bahalaşdırıb. Yüksək qiymətlər şirkətlərin əlavə qaz almasına mane olan əsas amillərdən biridir. Ötən ilin eyni dövründə Avropa İttifaqının qaz anbarları 74 faiz dolu olub. Hazırkı göstərici ötən illə müqayisədə 12 faiz bəndi aşağıdır. Buna görə də qışa qədər qaz ehtiyatlarının artırılması Avropa ölkələri üçün mühüm məsələ olaraq qalır.
BƏƏ Hörmüz boğazında ADNOC gəmisinə hücumu pisləyib
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri Hörmüz boğazından keçən ADNOC ilə əlaqəli gəmiyə İran tərəfindən hücum edildiyini bildirərək hadisəni pisləyib. BƏƏ-nin dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, hadisə zamanı xəsarət alan olmayıb və vəziyyət nəzarət altına alınıb. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi ticarət gəmilərinin hədəfə alınmasını və Hörmüz boğazından iqtisadi təzyiq vasitəsi kimi istifadə edilməsini kəskin şəkildə pisləyib. Nazirlik bu addımları İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun dəniz quldurluğu əməlləri kimi qiymətləndirib. BƏƏ İranı hücumları dayandırmağa və Hörmüz boğazını tam və qeyd-şərtsiz açmağa çağırıb. Hadisə cümə axşamı daha iki ADNOC gəmisinin hücuma məruz qalmasından bir gün sonra baş verib. Son hücumlar Hörmüz boğazında gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Bölgədə enerji daşımalarının təhlükəsizliyi də yeni təhdidlərlə üzləşir.
Hörmüzdə gəmiçilik azadlığını ABŞ-ın təcavüzü məhv edib - Rusiya
Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Mixail Ulyanov ABŞ-ın Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığı ilə bağlı çağırışlarını tənqid edib. O, Vaşinqtonun boğazda sərbəst gəmiçilik tələb etməsini ziddiyyətli yanaşma kimi qiymətləndirib. Ulyanovun fikrincə, Hörmüzdə gəmiçilik azadlığının pozulmasına ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatları səbəb olub. Rusiya nümayəndəsi ABŞ-ın yaranmış vəziyyətin nəticələrini müharibəni davam etdirməklə aradan qaldırmağa çalışdığını bildirib. O, Vaşinqtonun siyasətini strateji səhvin davamı kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazında gərginliyin artması beynəlxalq gəmiçilik və enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rusiya ABŞ-ın İran siyasətini və Hörmüz məsələsinə yanaşmasını tənqid edən mövqeyini davam etdirir.
ABŞ Hörmüz boğazı üzərində “tam nəzarəti” saxlayacaq - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı üzərində ABŞ-ın tam nəzarətə malik olduğunu bildirib. O, bu nəzarətin davam etdiriləcəyini qeyd edib. Tramp ABŞ-ın dəniz blokadasını “polad divar” adlandırıb və İranın buna qarşı çıxış edə bilməyəcəyini iddia edib. Açıqlama ABŞ-İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib. Boğaz dünya enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqlar irəliləmiş mərhələdədir - Qətər
Qətər İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların irəliləmiş mərhələyə çatdığını açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari müzakirələrin kritik mərhələdə olduğunu bildirib. Doha bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində bütün diplomatik səyləri dəstəklədiyini qeyd edib. Qətər vasitəçi ölkə kimi Hörmüz boğazının tezliklə açılmasını istəyir. Danışıqlar əsasən dəniz nəqliyyatının bərpası və təhlükəsiz keçidin təmin olunması məsələlərini əhatə edir. Hörmüz boğazının vəziyyəti qlobal enerji bazarları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə diplomatik həll axtarışları davam edir.
