Almaniya İsrailə rekord həcmdə silah ixracını təsdiqləyib
Almaniya 2026-cı ilin ilk beş ayında İsrailə rekord həcmdə silah ixracına icazə verib. Təsdiqlənən ixracın dəyəri 800 milyon avroya çatıb. Bu göstərici əvvəlki 20 ayın ümumi nəticəsini üstələyib. Berlin İsrailin Avropadakı əsas müttəfiqlərindən biri olaraq qalır. Bununla yanaşı, Almaniya hökuməti Qəzzadakı humanitar vəziyyətlə bağlı narahatlığını da ifadə etdiyini bildirir. Silah ixracındakı artım ölkədə yeni müzakirələrə səbəb olub. İxrac olunan silahların detalları açıqlanmayıb.
ABŞ təzyiqləri qlobal enerji bazarını və Avropanı sarsıda bilər - İran
İran ABŞ-ın Tehrana qarşı dəniz və iqtisadi təzyiqlərinin qlobal nəticələr doğura biləcəyini bildirib. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun rəsmisi Həmid Rza Müqəddəmfər təsirlərin yalnız ABŞ-la məhdudlaşmayacağını deyib. Onun sözlərinə görə, mümkün enerji və iqtisadi böhran Avropa ölkələrinə də yayıla bilər. İran rəsmisi Hörmüz boğazı və Bab əl-Məndəbi strateji dəniz keçidləri adlandırıb. Bu marşrutların dünya enerji təchizatına, ticarətə və təhlükəsizlik tarazlığına təsir göstərdiyi vurğulanıb. Tehran ABŞ təzyiqlərinin neft və qaz qiymətlərini artıra biləcəyini iddia edir. Eyni zamanda beynəlxalq yükdaşımaların pozulması ehtimalına diqqət çəkilir. Açıqlama ABŞ-İran gərginliyinin yüksəldiyi bir vaxtda verilib.
Tramp NATO sammitində həm sərt, həm yumşaq mesajlar verdi
ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO sammitində çıxışı müttəfiq ölkələr arasında yenidən qarışıq reaksiyalara səbəb olub. Sammit öncəsi NATO liderləri Trampın alyansa qarşı sərt mövqe nümayiş etdirib-etdirməyəcəyini gözləyirdilər. Nəticədə ABŞ lideri həm NATO-nu tənqid edən əvvəlki ritorikasını davam etdirib, həm də müttəfiqlərini müdafiə xərclərini artırdıqlarına görə yüksək qiymətləndirib. Tramp qapalı keçirilən NATO liderləri görüşünü müsbət atmosferdə təsvir edib və toplantıda “sevgi” olduğunu bildirib. Diplomatlar hesab edirlər ki, ABŞ prezidentinin dəyişkən mövqeyi NATO daxilində əlavə diplomatik səylər tələb edir və transatlantik ittifaqın gələcək sabitliyi üçün liderlər arasında balanslı münasibətlərin qorunması vacibdir.
Avropa ABŞ-İsrail hücumlarında iştirakına görə məsuliyyət daşımalıdır - İran XİN
"Mark Ruttenin Avropanın ABŞ-İsrailin İrana qarşı təcavüzkar müharibəsində qəsdən iştirak etdiyini etiraf edən təkrarlanan açıqlamaları bir daha göstərir ki, onlar bu qanunsuz hücum zamanı bitərəf olmayıblar. Ərazilərini, hərbi bazalarını və infrastrukturunu bu hücum üçün təqdim edənlər təxriksiz təcavüzə və onun ağır nəticələrinə görə məsuliyyətdən yayına bilməzlər", – deyə Bəqai bildirib.
NATO-nun Avropa üzvləri və Kanada müdafiəyə ÜDM-in 2,53 faizini xərcləyəcək
NATO-nun Avropa üzvləri və Kanada bu il müdafiə xərclərini artırmağa hazırlaşır. Alyans rəsmisinin sözlərinə görə, 2025-ci ildə əsas müdafiə xərclərinin ümumi daxili məhsulda payının orta hesabla 2,53 faizə çatacağı gözlənilir. Hazırda bu göstərici 2,31 faiz səviyyəsində qiymətləndirilir. Eyni zamanda, Ankarada keçirilən NATO Müdafiə Sənayesi Forumunda ən azı 50 milyard ABŞ dolları dəyərində yeni satınalma razılaşmaları əldə olunub. Müqavilələrin yekun dəyəri ilə bağlı hesablamalar davam edir. Bu göstəricilər NATO ölkələrinin müdafiə imkanlarını gücləndirmək istiqamətində atdığı addımların davam etdiyini göstərir. Müdafiə sənayesində əməkdaşlığın genişlənməsi alyansın gələcək təhlükəsizlik strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur.
NATO Zirvə Toplantısında ABŞ ilə Avropa arasındakı fikir ayrılıqları diqqət mərkəzindədir
NATO Zirvə Toplantısında ABŞ ilə Avropa ölkələri arasında müdafiə siyasəti ətrafında fikir ayrılıqları müzakirə olunur. Təhlilçi Aleksandru Hudişteanu bildirib ki, Donald Tramp Avropa dövlətlərini müdafiəyə daha çox vəsait ayırmağa çağırır. Onun sözlərinə görə, ABŞ Avropanın öz təhlükəsizliyinə görə daha böyük məsuliyyət daşımasını istəyir. NATO-nun baş katibi Mark Rütte isə əsas məsələnin ayrılan vəsaitin həcmi deyil, onun necə istifadə olunması olduğunu vurğulayıb. Tramp İranla bağlı hərbi qarşıdurma zamanı Avropa müttəfiqlərini kifayət qədər dəstək göstərməməkdə ittiham edib. Təhlilçi isə NATO-nun yalnız müdafiə məqsədli alyans olduğunu və seçim əsasında başlanan müharibələrdə iştirak etmədiyini xatırladıb. Bu müzakirələr NATO daxilində gələcək təhlükəsizlik strategiyası ilə bağlı fikir ayrılıqlarını bir daha üzə çıxarıb.
Almaniyada müdafiə xərclərinin artırılması planına etiraz artır
Almaniyada seçicilərin əhəmiyyətli hissəsi hökumətin müdafiə xərclərini artırmaq planını dəstəkləmir. İctimai rəy sorğularına görə, seçicilərin təxminən 35–40 faizi yenidən silahlanma siyasətinə qarşı çıxan partiyalara üstünlük verir. Kansler Fridrix Merts müdafiə sahəsinə böyük həcmdə investisiya qoyuluşunu və Almaniya ordusunun gücləndirilməsini əsas prioritetlərdən biri elan edib. Hökumət 2030-cu ilədək müdafiə sahəsinə təxminən 900 milyard ABŞ dollarına yaxın vəsait ayırmağı planlaşdırır. Merts hesab edir ki, Avropanın NATO daxilində daha böyük rol oynaması alyansın imkanlarını genişləndirəcək. Bu siyasət ABŞ ilə müdafiə əməkdaşlığının möhkəmləndirilməsi məqsədi daşıyır. Bununla yanaşı, Almaniyada bu planlara qarşı ictimai narazılığın davam etdiyi bildirilir.
Zelenski Avropanı yerli hava hücumundan müdafiə sistemi yaratmağa çağırıb
Volodimir Zelenski Avropa ölkələrini yerli istehsala əsaslanan ballistik raketlərə qarşı hava hücumundan müdafiə sistemi yaratmaq üçün səyləri sürətləndirməyə çağırıb. O, NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində keçirilən müdafiə forumunda çıxış edərək belə bir sistemin qısa müddətdə və geniş miqyasda istehsal olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Ukrayna Prezidenti bu istiqamətdə qərarların təxirə salınmamasının zəruri olduğunu bildirib. Zelenski həmçinin NATO Zirvə Toplantısının Ukraynaya əlavə hava hücumundan müdafiə vasitələrinin ayrılması ilə nəticələnəcəyinə ümid etdiyini deyib. O, bu məsələni ABŞ Prezidenti Donald Trampla keçirəcəyi görüşdə də müzakirə etməyi planlaşdırır. Ukrayna rəhbərinin fikrincə, hava hücumundan müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi Avropanın ümumi təhlükəsizliyi üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu çağırış NATO ölkələrinin müdafiə sahəsində əməkdaşlığının daha da genişləndirilməsi baxımından diqqət çəkir.
İran iqtisadiyyatının Hörmüz boğazı ilə bağlı təzyiqlərə davamlı olduğu iddia edilir
Tehran Universitetinin tədqiqatçısı Məhəmməd Eslami İran iqtisadiyyatının uzunmüddətli sanksiyalara baxmayaraq dayanıqlılığını qoruduğunu iddia edib. Onun sözlərinə görə, Hörmüz boğazının bağlanması İran üçün məqsəd deyil. Eslami bildirib ki, Tehran bu strateji marşrutun idarə olunması ilə bağlı yeni əməkdaşlıq mexanizminin yaradılmasını dəstəkləyir. Bu mexanizmdə Avropa və Asiya ölkələrinin də iştirak etməsi nəzərdə tutulur. Tədqiqatçı hesab edir ki, İran iqtisadiyyatı uzun illər davam edən təzyiqlərə uyğunlaşa bilib. O, bunu hökumətin iqtisadi dayanıqlılığa inamının əsas səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olaraq qalır. Bölgədə baş verən proseslər beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.
Britaniyada Endi Börnham erkən seçkilərin keçirilməsini istisna etdi
Böyük Britaniyada Leyborist Partiyasının aparıcı fiqurlarından və baş nazirliyə ən real namizəd hesab edilən Endi Börnham ölkədə növbədənkənar ümumi seçkilərin keçirilməsinə qarşı çıxıb. O, mövcud hökumət proqramına sadiq qalacağını və siyasi sabitliyin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb.
NATO Zirvəsində hansı məsələlər müzakirə olunacaq? Ankara dörd fərqli gündəmin kəsişmə nöqtəsinə çevrilir
İyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək NATO Zirvəsi alyansın gələcək strategiyasının müəyyənləşdirilməsi baxımından son illərin ən mühüm görüşlərindən biri hesab olunur. Zirvədə ABŞ, Avropa, NATO və Türkiyənin prioritetləri eyni masa arxasında müzakirə ediləcək. Analitiklərin fikrincə, görüşün nəticələri yalnız alyansın gələcək fəaliyyət istiqamətlərini deyil, həm də Avropanın təhlükəsizlik arxitekturasını formalaşdıracaq.
ABŞ-İran danışıqlarındakı irəliləyiş Avropada qaz qiymətlərini sabit saxlayıb
ABŞ ilə İran arasında dolayı danışıqlarda irəliləyiş əldə olunması Avropada qaz qiymətlərinin sabit qalmasına təsir göstərib. Qətər Hörmüz boğazı ilə bağlı aparılan danışıqlarda müsbət nəticələrin olduğunu açıqlayıb. Ekspertlər bildirirlər ki, bazar hazırda əsasən enerji sektorundakı fundamental göstəriciləri izləyir. Bununla yanaşı, ABŞ və İran rəsmilərinin bəyanatları qiymətlərə təsir göstərə bilər. Neft qiymətləri də son ayların ən aşağı səviyyələrindən birinə enib. Hörmüz boğazında gəmi hərəkətində tədricən bərpa müşahidə olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bölgədə sabitliyin qorunması qlobal enerji bazarı üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
