Mediasiya məhkəməni əvəz edirmi?
Məhkəmədə mübahisə üzrə hüquqi qərarı hakim qəbul edir. Mediasiyada isə qərarı tərəflərin özləri formalaşdırırlar. Mediator tərəflərdən heç birinin mövqeyini müdafiə etmir, onların əvəzinə qərar vermir və tərəfləri müəyyən razılaşmaya məcbur etmir. Onun əsas vəzifəsi tərəflər arasında effektiv kommunikasiya yaratmaq və qarşılıqlı məqbul həllin tapılmasına kömək etməkdir.
Müxtəlif ölkələr mediasiyanı necə tənzimləyir?
Dünyanın müxtəlif ölkələrində mediasiyanın hüquqi tənzimlənməsi fərqli modellər əsasında həyata keçirilir. Bəzi dövlətlərdə mediasiya tam könüllülük prinsipi əsasında tətbiq olunur, digərlərində isə müəyyən kateqoriya mübahisələr üzrə məhkəməyə müraciətdən əvvəl mediasiyadan keçmək qanunvericiliklə məcburi mərhələ kimi müəyyən edilir.
Sinqapur Konvensiyasının məqsədi nədir?
Sinqapur Konvensiyasının əsas məqsədi beynəlxalq kommersiya mübahisələri üzrə mediasiya nəticəsində əldə edilmiş barışıq sazişlərinin müxtəlif dövlətlərdə tanınmasını və icrasını asanlaşdırmaqdır. Bu sənəd 2019-cu ildə qəbul edilmiş və mediasiyanın beynəlxalq ticarətdə tətbiqini genişləndirməyə xidmət edən mühüm hüquqi mexanizmdir.
Transsərhəd mediasiya: beynəlxalq mübahisələrin sülh yolu ilə həllində effektiv mexanizm
Transsərhəd mediasiya müxtəlif dövlətlərlə əlaqəli şəxslər və ya təşkilatlar arasında yaranan mübahisələrin neytral mediatorun köməyi ilə məhkəmədənkənar qaydada həll edilməsi prosesidir. Bu cür mediasiya adətən tərəflərin fərqli ölkələrdə yerləşdiyi, müqavilənin başqa dövlətdə icra olunduğu və ya mübahisənin birdən çox hüquq sisteminə toxunduğu hallarda tətbiq edilir. Transsərhəd mediasiya beynəlxalq ticarət, investisiya, ailə, əmək və kommersiya münasibətlərində yaranan mübahisələrin daha sürətli və çevik həllinə imkan yaradır.
Mediasiya cəmiyyətdə sosial gərginliyin azalmasına necə təsir göstərir?
Müasir dövrdə cəmiyyət daxilində yaranan sosial, ailəvi və əmək münasibətlərindən irəli gələn mübahisələrin artması alternativ mübahisə həlli mexanizmlərinə olan ehtiyacı daha da aktuallaşdırır. Azərbaycan Respublikasında mediasiya institutu son illərdə hüquqi islahatların mühüm istiqamətlərindən biri kimi inkişaf etdirilir. Mediasiya yalnız hüquqi mübahisələrin həlli vasitəsi deyil, eyni zamanda cəmiyyətdə sosial harmoniyanın, qarşılıqlı anlaşmanın və sabitliyin qorunmasına xidmət edən mühüm sosial mexanizm hesab olunur.
Hüquq Bələdçisi - Mediator kimdir?
Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev mediasiya prosesinin mahiyyəti, prinsipləri və vətəndaşlar üçün üstünlükləri barədə mühüm məqamlara aydınlıq gətirib. Hümmət Əliyevin sözlərinə görə, mediator “Mediasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən mübahisə tərəflərinə könüllü razılıq əldə etməyə kömək edən müstəqil və qərəzsiz şəxsdir.
Məhkəməyə alternativ hüquqi yol – Hümmət Əliyev mexanizmin üstünlüklərini izah edir
Müasir hüquqi münasibətlərdə mübahisələrin yalnız məhkəmə yolu ilə həlli artıq yeganə çıxış yolu sayılmır. Son illər Azərbaycanda tətbiq olunan mediasiya mexanizmi vətəndaşlara mübahisələrini daha çevik, daha az xərc və stresslə həll etmək imkanı yaradır. Bu mərhələnin mahiyyəti və praktik əhəmiyyəti barədə Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, hüquqşünas–mediator Hümmət Əliyev suallarımızı cavablandırdı.
Hüquq Bələdçisi - Mediasiyanın prinsipləri
Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru, hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev mediasiya prosesinin mahiyyəti, əsas prinsipləri və vətəndaşlar üçün yaratdığı üstünlüklər barədə ətraflı məlumat verir. O, Azərbaycan Respublikasının “Mediasiya haqqında” Qanununa əsasən mediasiyanın tərəflərin könüllü razılığı və neytral mediatorun iştirakı ilə həyata keçirilən, məhkəmədənkənar alternativ mübahisə həlli mexanizmi olduğunu vurğulayır.
Hüquq Bələdçisi - Mediasiyanın gələcəyi və ictimai baxış
Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev hüquq sahəsində bir çox suallara cavab verib. Sizcə, mediasiyanın Azərbaycanda gələcək perspektivi necə görünür? Məncə, mediasiyanın Azərbaycanda gələcəyi çox ümidvericidir. Son illərdə həm dövlət səviyyəsində, həm də ictimai müstəvidə bu institutun inkişafına ciddi diqqət ayrılır. İnsanlar tədricən anlayırlar ki, mübahisəni illərlə məhkəmədə çəkməkdənsə, daha səmərəli və barışıq yönümlü yollar mövcuddur. Mediasiya qarşılıqlı anlaşmanı, münasibətlərin qorunmasını və vaxtla yanaşı resurslara qənaəti təmin edir. Bu sahədə normativ baza güclənir, mediatorların peşəkarlığı artır – bu da perspektivin əsas göstəricisidir.
