Xilafətin ləğvi, Səudiyyə Ərəbistanında neftin kəşfi və müasir Azərbaycanın qərarları: 3 mart dosyesi
Tarix bu gün imperiyaların təməlinin sarsıldığı, qlobal xəritələrin yenidən cızıldığı və böyük elmi-siyasi inqilabların baş verdiyi gündür. 3 mart – Türkiyə Respublikasında Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə Osmanlı xanədanının sürgün edildiyi, dinlə dövlət işlərinin ayrıldığı və xilafətin rəsmən ləğv olunduğu (1924) tarixi gündür.
Azərbaycanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatına üzvlüyü, Mərakeşin müstəqilliyi və qlobal böhranlar: 2 mart dosyesi
Tarix bu gün qlobal miqyaslı diplomatik zəfərlərə, hərbi qarşıdurmalara və yeni müstəqillik bəyannamələrinə şahidlik edib. 2 mart – müstəqil Azərbaycan Respublikasının, eləcə də digər Türk dövlətlərinin (Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Türkmənistan) Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tamhüquqlu üzv qəbul edildiyi (1992) ən qürurverici və tarixi gündür. Yaxın Şərq və ərəb dünyasında isə bu gün Mərakeşin Fransadan müstəqilliyini elan etdiyi (1956) və Liviya diktatoru Müəmmər Qəddafinin ölkənin adını rəsmən Liviya Ərəb Xalq Cəmahiriyyəsi olaraq dəyişdirdiyi (1977) tarixdir. Qlobal arenada Sovet İttifaqı və Çin arasında qanlı Damanski adası toqquşmasının (1969) başladığı, İraqda Aşura günü dəhşətli terror aktlarının (2004) baş verdiyi və Amerikanın "Pioneer 10" aparatının Yupiterə fəzaya buraxıldığı (1972) gündür. Müasir Azərbaycan tarixi üçün isə dövlət rəhbərliyinin Cənub Qaz Dəhlizi və iqtisadi inkişafla bağlı yeni rəsmi qərarlar verdiyi bir təqvimdir. Rusiya imperatoru I Nikolayın ölümündən Vilt Çemberlenin tarixi rekorduna qədər – www.voa.az 2 martın ən geniş, təfsilatlı və ölkədaxili rəsmi qərarlarla zəngin xronologiyasını təqdim edir.
Sumqayıt təxribatı, Körfəz müharibəsinin sonu və Krımın işğalı: 27 fevral dosyesi
Tarix bu gün imperiyaların çökməsinə, qlobal atəşkəslərə və qaranlıq təxribatlara şahidlik edib. 27 fevral – Azərbaycanın müasir tarixinə qara hərflərlə yazılmış, erməni millətçilərinin və sovet xüsusi xidmət orqanlarının birgə ssenarisi olan Sumqayıt hadisələrinin başladığı (1988) gündür.
Xocalı qətliamının başlanması, Qızıl ordunun işğalı və müasir Azərbaycanın qərarları: 25 fevral dosyesi
Tarix bu gün qlobal siyasi dəyişikliklərə və unudulmaz faciələrə şahidlik edib. 25 fevral – Ermənistan silahlı qüvvələrinin bəşəriyyətə qarşı ən ağır cinayətlərdən biri olan Xocalı soyqırımına başladığı müdhiş gecənin tarixidir (1992). Eyni zamanda, düz bir il əvvəl (2025) Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Xocalı şəhərində Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması barədə tarixi Sərəncam imzaladığı qürurverici gündür.
Kosovonun Müstəqilliyi, Türkiyədə Hüquq İnqilabı və Liviyanın Qəzəb Günü: 17 Fevral Dosyesi
Tarix bu gün xəritələrin dəyişməsinə və rejimlərin sarsılmasına şahidlik edib. 17 fevral – Avropanın ən gənc dövləti Kosovonun Serbiyadan ayrılaraq müstəqilliyini elan etdiyi və İslam dünyasında dünyəvi hüquq sisteminə keçidin simvolu olan Türkiyə Mədəni Qanununun qəbul edildiyi tarixi gündür. Bu gün həm də Liviyada Müəmmər Qəddafi rejiminə son qoyan inqilabın başladığı 'Qəzəb Günü', Çinin Vyetnama hücumu ilə sosialist blokunda müharibənin baş verdiyi və əfsanəvi basketbolçu Maykl Cordanın dünyaya gəldiyi tarixdir. Ankara terrorundan Tofiq Quliyevin vəfatına, Teymurləngin ölümündən 'Amerikanın Səsi' radiosunun yayımına qədər – AzerVoice 17 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.
