İran Hörmüz boğazını gələcək danışıqlarda əsas strateji rıçaq kimi görür
Bat Universitetinin analitiki Patrik Buri İranın Hörmüz boğazını əsas strateji təzyiq vasitəsi hesab etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran bu boğazı daha geniş təhlükəsizlik razılaşmasının tərkib hissəsi kimi görür. Analitik hesab edir ki, İran sanksiyalar və nüvə proqramı ilə bağlı məsələlər həll edilmədən Hörmüz boğazı üzrə ayrıca razılaşmaya razı olmayacaq. O, həmçinin İranın bu məsələdə ABŞ müttəfiqlərinə qarşı strateji üstünlüyə malik olduğunu vurğulayıb. İran bu qiymətləndirməyə münasibət bildirməyib.
İran heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacaq - Tramp
Donald Tramp İranın heç vaxt nüvə silahına sahib olmayacağını bir daha bəyan edib. ABŞ Prezidenti bu açıqlamanı Fox News telekanalına müsahibəsində səsləndirib. O, Vaşinqtonun İranın nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyinin dəyişmədiyini vurğulayıb. Tramp mərhum senator Lindsi Qrehemin ona İranla razılığa gəlməyi tövsiyə etdiyini də iddia edib. ABŞ Prezidenti mümkün razılaşmanın detalları barədə əlavə məlumat verməyib. İran tərəfi açıqlamalara hələlik rəsmi reaksiya verməyib. ABŞ-İran münasibətləri ətrafındakı diplomatik proses diqqət mərkəzində qalır.
İran bunun əvəzini ağır ödəyəcək - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı növbəti sərt bəyanatla çıxış edib. O, İranın "böyük bədəl ödəyəcəyini" bildirib. Tramp ölkəsinin İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəyini bir daha vurğulayıb. Bu açıqlama İranla döyüşlərdə həlak olmuş ABŞ hərbçilərinin anım mərasiminə gedərkən səsləndirilib. Prezident çıxışında hərbçilərin xatirəsinin ehtiramla yad ediləcəyini də qeyd edib. O, İranla bağlı mümkün cavab tədbirlərinin detallarını açıqlamayıb. ABŞ və İran arasında gərginlik fonunda bu bəyanat diqqət çəkib.
İran ABŞ-nin nüvə obyektləri ilə bağlı təhdidlərinə sərt cavab verdi
İran ABŞ-nin nüvə obyektlərinə yönəlmiş təhdidlərinə sərt reaksiya verib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni beynəlxalq hüququ pozmaqda ittiham edib. O bildirib ki, İranın bütün nüvə fəaliyyəti Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentliyinə rəsmi şəkildə bəyan olunub. Bəqayi ABŞ-nin Koləng dağına yönəlmiş ittihamlarını əsassız adlandırıb. Onun sözlərinə görə, həmin ərazidə heç bir nüvə fəaliyyəti aparılmır. İran rəsmisi Agentliyin Baş direktorunu da susqun qalmaqda tənqid edib. Tehran ölkənin suverenliyinə qarşı hər hansı hücuma qətiyyətlə cavab veriləcəyini bəyan edib. İran xalqının belə bir vəziyyətdə birlik nümayiş etdirəcəyi vurğulanıb.
Tramp İranın nüvə obyektlərinə yeni zərbə ehtimalından danışıb
Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı ehtimal olunan əraziyə zərbə endiriləcəyini bildirib. O, ABŞ-ın Natanz bölgəsindəki Pikaks dağı ətrafını hədəf ala biləcəyini deyib. Tramp zərbənin “çox ağır” olacağını açıqlayıb. ABŞ prezidenti İranın buna qarşı tədbir görə bilməyəcəyini iddia edib. İranın nüvə proqramı uzun illərdir beynəlxalq mübahisələrin mərkəzindədir. Tehran nüvə fəaliyyətinin dinc məqsədlər üçün olduğunu bildirir.
Çin ABŞ və İranı atəşkəsə əməl etməyə çağırıb
Çin BMT Təhlükəsizlik Şurasında ABŞ və İranı hərbi qarşıdurmaya son qoymağa və əldə olunan razılaşmaya əməl etməyə çağırıb. Çinin BMT-dəki nümayəndə müavini Sun Ley bildirib ki, tərəflər arasında atəşkəsin qorunması vacibdir. O qeyd edib ki, ABŞ və İran memorandum çərçivəsində bir-birinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyi öhdələrinə götürüblər. Çin diplomatı İranın nüvə silahı hazırlamamaq öhdəliyini davam etdirməli olduğunu, lakin dinc nüvə enerjisindən istifadə hüququnun tanınmalı olduğunu vurğulayıb. Pekin həmçinin İran əleyhinə sanksiyaların ləğvinə çağırıb. Çin ABŞ-İran böhranının diplomatik yolla həlli üçün konstruktiv rol oynamağa hazır olduğunu bildirib.
İranla müharibə hələ başa çatmayıb - Netanyahu
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İranla müharibənin başa çatmadığını bildirib. O, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcəklərini açıqlayıb və İsrail qüvvələrinin Livanın cənubunda ehtiyac olduğu müddət ərzində qalacağını deyib. Netanyahu İranın ciddi zərbə aldığını iddia edib. Onun açıqlamaları regionda davam edən gərginlik və təhlükəsizlik narahatlıqları fonunda verilib. İsrail rəhbəri İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki mövqeyini yenidən təkrarlayıb.
İranla gələcək razılaşmanın davamlı olacağına əmin deyiləm - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün nüvə razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı nikbin olmadığını açıqlayıb. O bildirib ki, Tehranla əldə ediləcək hər hansı razılaşmanın uzun müddət qüvvədə qalacağına inanmır. Tramp bunun səbəbi kimi İran rəhbərliyinə etibar etmədiyini göstərib. Onun sözlərinə görə, əvvəlki təcrübə İranın öhdəliklərinə sadiq qalacağına dair inam yaratmayıb. ABŞ Prezidentinin bu açıqlaması Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin gərgin olaraq qaldığı bir dövrdə səsləndirilib. Bəyanat mümkün danışıqların gələcəyi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, tərəflər arasında etimad çatışmazlığı mümkün razılaşmaların qarşısındakı əsas maneələrdən biri olaraq qalır.
Trampın bu bəyanatı regionda gərginliyi daha da artıracaqmı?
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə imkanlarının aradan qaldırılmasının Vaşinqtonun əsas məqsədi olduğunu bildirib. O, İranla razılaşmanın əldə olunacağına əmin olmadığını deyib. Trampın sözlərinə görə, ABŞ bu məqsədə razılaşma olmadan da nail ola bilər. O, İran danışıqlar qrupunu qapalı görüşlərdə müzakirə olunan məsələlərlə bağlı yalan danışmaqda ittiham edib. ABŞ Prezidenti bunun necə həyata keçiriləcəyini açıqlamayıb. Bəyanat ABŞ-İran gərginliyinin artdığı bir şəraitdə verilib. Trampın sözləri diplomatik prosesin gələcəyi ilə bağlı yeni suallar yaradıb.
İran qonşularını təhdid edərsə, Prezident Trampın cavab vermək üçün müxtəlif variantları var - Vens
ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın regionda sabitliyi poza biləcək addımlar atacağı təqdirdə Prezident Donald Trampın müxtəlif cavab variantlarına malik olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ nümayəndə heyəti Dohada İranla dolayı danışıqlar aparır. Danışıqlarda əsas diqqət Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə yönəlib. Vens ABŞ-nin İrana zərbələrinin boğazda təhlükəsiz hərəkətin təmin edilməsi məqsədi daşıdığını iddia edib. İran isə nüvə silahı hazırladığı barədə ittihamları rədd edir və proqramının dinc xarakter daşıdığını bildirir. ABŞ və İran arasında danışıqlar davam edir. Tərəflər bölgədə gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə edirlər.
Eyzenkot Netanyahuya qarşı hansı ittihamları irəli sürüb?
İsrail Silahlı Qüvvələrinin sabiq Baş Qərargah rəisi Qadi Eyzenkot Baş nazir Benyamin Netanyahunu İranın nüvə proqramı ilə bağlı həqiqətə uyğun olmayan açıqlamalar verməkdə ittiham edib. Onun sözlərinə görə, İranın nüvə bombasına malik olması barədə deyilənlər reallığı əks etdirmir. Eyzenkot bu açıqlamanı Netanyahunun İranın artıq nüvə silahına sahib olduğunu iddia etməsindən sonra verib. İran isə nüvə silahı hazırladığı barədə iddiaları qəbul etmir. Tehran nüvə proqramının yalnız dinc məqsədlərə xidmət etdiyini bildirir. Mövzu regionda siyasi müzakirələrin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Tərəflər arasında fikir ayrılığı davam edir.
Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi region ölkələri tərəfindən təmin edilməlidir - İran XİN
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının son birgə bəyanatına cavab olaraq bölgədə təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Tehran sənədi müdaxilə xarakterli və təxribatçı adlandıraraq ABŞ-ın bölgədəki hərbi mövcudluğunu tənqid edib. Nazirlik bəyan edib ki, Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi İran və Oman arasında mövcud razılaşmalar əsasında idarə olunur. Açıqlamada Körfəz ölkələrinə İrana qarşı hər hansı qanunsuz fəaliyyət üçün öz ərazilərindən istifadəyə imkan verməmək çağırışı da yer alıb. İran eyni zamanda Yaxın Şərqin nüvə silahından azad bölgəyə çevrilməsi təşəbbüsünü dəstəklədiyini vurğulayıb. Tehran hesab edir ki, bölgənin təhlükəsizliyi yalnız region dövlətlərinin birgə əməkdaşlığı ilə təmin oluna bilər. Xarici qüvvələrin müdaxiləsinin isə sabitliyi zəiflədən əsas amillərdən biri olduğu iddia edilib. İranın bəyanatı bölgədə artan geosiyasi gərginlik fonunda diqqət çəkən açıqlamalardan biri hesab olunur.
