Azərbaycanda da sevilən ərəb ulduzu qayıdır - Şirin Əbdülvahabdan yeni albom müjdəsi
Tək mahnılar, duetlər və bütöv albom layihəsi ilə Şirin Əbdülvahab ərəb musiqi aləmində tədrici, lakin möhkəm addımlarla yeni bir səhifə açır.
Macidə Əl-Ruminin ən gözəl eşq mahnısı - Sənə söz vermişdim
Şərq musiqisində eşqi və qadın ruhunu ən zərif şəkildə vəsf edən iki nəhəng ad - şair Nizar Qabbani və bəstəkar-ifaçı Macidə Əl-Rumi bir araya gələndə ortaya sadəcə bir mahnı deyil, sənət abidəsi çıxır. Onların ən böyük ortaq şahəsərlərindən biri olan “Waadtuka” (Sənə söz vermişdim), öz hissləri ilə mübarizə aparan, lakin sevginin böyüklüyü qarşısında məğlub olan bir kişinin etirafıdır.
Şimali Afrikanın azad və həzin səsi - Suad Massi kimdir?
Əlcəzair əsilli müğənni, bəstəkar və gitaraçı Suad Massi müasir etnik və alternativ musiqi dünyasında Şimali Afrikanın ən parlaq, unikal və eyni zamanda üsyankar qadın səslərindən biri hesab olunur. Onun yaradıcılığı sadəcə klassik Şərq musiqisi deyil. Bura folk, rok, flamenko, fado və Şərqin ənənəvi şabbi (chaabi) ritmlərinin heyranedici sintezidir. Gitara çalaraq mahnı ifa edən və bu xüsusiyyətinə görə tez-tez Amerikanın əfsanəvi sənətçisi Coan Baezlə müqayisə olunan Suad Massi, Şərq dünyasında qadın azadlığının və sülhün ən güclü simvollarından birinə çevrilmişdir.
Səudiyyə musiqisinin yeni siması – DJ Mubarak kimdir?
Səudiyyə Ərəbistanının yüksələn musiqi simalarından olan DJ Mubarak fərqli musiqi üslublarını öz yaradıcılığında birləşdirərək ölkəsinin müasir musiqi səhnəsində diqqət çəkən sənətçilərdən birinə çevrilib. Əsl adı və şəxsi həyatı barədə geniş məlumat paylaşılmayan DJ Mubarak musiqi fəaliyyətinə tanınmış mahnıların cover versiyalarını səsləndirməklə başlayıb. Paralel olaraq öz mahnılarını yazıb bəstələyən sənətçi qısa müddətdə fərdi üslubunu formalaşdırmağa başlayıb.
Eşqdən inqilaba çevrilən nəğmə: "Ya Zareef al-Toul"
Fələstinin ən məşhur xalq nəğmələri arasında xüsusi yer tutan "Ya Zareef al-Toul", sevgi nəğməsindən inqilabi bir manifestə çevrilmiş, Britaniya mandatlığı dövründə xalqın yaddaşına həkk olunmuş sirli, uca boylu və cəsur bir qəhrəmana xitab edən əsərdir. "Uca boylu və yaraşıqlı" mənasını verən "Zərif əl-Tul" ləqəbinin, fiziki ucalığına görə bu adı almış gənc bir fələstinliyə aid olduğu rəvayət edilir. O, öz doğma kəndindən kənarda — başqa bir qəsəbədə dülgərliklə məşğul olurdu. Bu qəsəbənin qadınları onun ədəb-ərkanına, gözəl əxlaqına heyran qalmış və qızlarını onunla evləndirmək arzusunda idilər.
İngilis işğalına etiraz edən o məşhur İraq nəğməsi
Bəzi xalq nəğmələri var ki, onlar sadəcə musiqi deyil, bir millətin tarixini bədii dillə kodlaşdıran yaddaş kitabəsidir. İraq musiqi irsinin ən parlaq incisi olan “Chalchal alayya el rumman”, ilk baxışda bir qızın məcburi evliliyə etirazı və ailəsinin yanına dönmək istəyi kimi görünsə də, əslində 1920-ci illərdə İraqın ingilis işğalına qarşı gizli siyasi etiraz manifestidir.
Azərbaycanda ən çox dinlənilən ərəb mahnıları hansılardır?
Son illər Azərbaycanın musiqi məkanında, kütləvi şənliklərdə və xüsusilə sosial şəbəkələrin yerli seqmentində ərəb musiqisinə olan maraq kəskin şəkildə artıb. Aparılan müşahidələr və rəqəmsal platformaların statistik təhlili göstərir ki, dil fərqinə baxmayaraq, bəzi ərəb bəstələri ölkəmizdə trendə çevrilərək uzun illərdir öz populyarlığını itirmir.
Könül Xasıyeva sənətinin ərəb musiqisindəki dəqiq analoqu kimdir?
Şərq musiqisində səs sadəcə texniki diapazon və ya not dəqiqliyi ilə ölçülmür. Şərq dinləyicisi üçün ən mühüm meyar səsdəki “şəcən” - yəni dinləyicinin daxilini göynədən, səs tellərinin titrəyişindən qopan kədər və səmimiyyətdir. Azərbaycan muğam sənətində özünəməxsus zildəki boğaz vurğuları, yanğılı fəryadı və səsinin kədərli “qırılmaları” ilə seçilən Könül Xasıyevanın ərəb musiqi dünyasındakı vokal və estetik qarşılığı Fədvə Əl-Malikidir.
Amr Diab – Tamally Maak mahnı sözləri və tərcüməsi
Bu mahnı qəlbin ən dərin guşələrində gizlənən saf və sarsılmaz sevginin musiqili ifadəsidir. Məsafələr uzandıqca ruhun bir-birinə daha çox bağlandığını tərənnüm edən bu sətirlər, sevgilinin hər an, hər nəfəsdə yanında hiss edildiyini anlatmaqdadır. Həsrətin şirin ağrısı ilə yoğrulan “Tamally Maak”, dinləyicini xatirələrin və ümidlərin qovuşduğu romantik bir səyahətə çıxarır. Hətta bütün dünya ətrafımızda olsa belə, qəlbin yalnız tək bir nəfərə möhtac olduğunu bu sözlərdə duymaq mümkündür. İllər keçsə də, bu nəğmə sönməyən bir eşq alovu kimi könülləri isitməyə davam edir.
Livan və Azərbaycanı birləşdirən mahnı
Şərq musiqisi haqqında danışarkən Livandakı “fəxr” simvolu olan Feyruzdan yan keçmək mümkün deyil. Onun ən çox dinlənilən və dünyanın bir çox dillərinə tərcümə edilən əsərlərindən biri olan “El bint el chalabiya”, sadəliyi və səmimiyyəti ilə qəlbləri fəth edir.
Səsin imperiyası - Alim Qasımov və Yasin əl-Tuhami bənzərliyi
Şərq musiqi təfəkkürü sadəcə notların ardıcıllığı deyil, ruhun ilahi olana doğru daxili hicrətidir. Bu hicrətin Azərbaycan mədəniyyətindəki ən parlaq rəhbəri (bələdçisi) muğam ustadı Alim Qasımovdursa, ərəb musiqi arealında (xüsusilə Yaxın Şərq – Şam mühitində) bu missiyanı XX əsrdə Vadi əl-Safi reallaşdırmışdır.
Nəzakət Teymurova və Yasmin Əli sənətinin analizi
Bu rəsmi missiyanı öz çiyinlərində daşıyan Azərbaycanın Xalq artisti Nəzakət Teymurova ilə ərəb dünyasının ən güclü akademik vokalçılarından biri olan misirli sənətkar Yasmin Əli (Yasmin Ali) arasında aparılan sənət müqayisəsi, Şərq modal ifaçılığının müasir inkişaf xəttini və estetik bənzərliyini rəsmən ortaya qoyur.
