BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
Delsi Eloina Rodriges Qomes (18 may 1969-cu il təvəllüdlü) — venesuelalı hüquqşünas, diplomat və siyasətçidir. O, 5 yanvar 2026-cı ildə, ABŞ-ın Venesuela Prezidenti Nikolas Maduronu saxlamasından iki gün sonra Venesuelanın müvəqqəti prezidenti kimi and içib. Rodriges 2018–2026-cı illərdə Venesuelanın vitse-prezidenti olub və Uqo Çaves və Nikolas Maduronun prezidentlikləri dövründə bir sıra yüksək dövlət vəzifələrində çalışıb.
Delsi Rodriges Venesuelanın hakim partiyası olan Venesuela Birləşmiş Sosialist Partiyasının (PSUV) milli rəhbərliyinin üzvüdür. Avropa İttifaqı, Amerika Birləşmiş Ştatları və Kanada onu insan hüquqlarının pozulması və ölkədəki siyasi böhrandakı roluna görə sanksiyalara məruz qoyub. Onun vitse-prezidentliyi 2019–2023-cü illərdə beynəlxalq səviyyədə mübahisəli hesab edilib. Bununla yanaşı, Rodriges ağır ABŞ sanksiyaları şəraitində Venesuela iqtisadiyyatının sabitləşdirilməsi və neft hasilatının artırılmasında əsas fiqurlardan biri kimi təqdim olunur.
Delsi Rodriges Venesuela Milli Assambleyasının sədri olan psixiatr Xorxe Rodriges Qomesin bacısıdır. Atası Xorxe Antonio Rodriges marksist ideologiyaya əsaslanan Sosialist Liqanın qurucularından biri olub. O, 1976-cı ildə Venesuelanın Kəşfiyyat və Qarşısının Alınması Xidmətləri İdarəsi (DISIP) tərəfindən saxlanılarkən işgəncə altında öldürülüb. Atası amerikalı icraçı direktor və Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin casusu olduğu iddia edilən Uilyam Nixausun oğurlanması işində əsas fiqurlardan biri hesab olunurdu. Anası Delsi Qomesdir.
Rodriges 1993-cü ildə Venesuela Mərkəzi Universitetini hüquq ixtisası üzrə bitirib. Universitet illərində tələbə lideri kimi fəallıq göstərib. Daha sonra Parisdə əmək hüququ üzrə ixtisaslaşıb, lakin bu təhsilini başa çatdırmayıb.
Peşəkar fəaliyyətində Venesuela Mərkəzi Universitetində müəllim kimi çalışıb, həmçinin Venesuela Əmək Hüquqşünasları Assosiasiyasında həmkarlar ittifaqının sədri olub.
Siyasi karyerası
Delsi Rodriges milli siyasətə 2002-ci ildə Venesuelada baş verən çevriliş cəhdi zamanı daxil olub. Həmin vaxt Londonda olarkən anası ilə birlikdə Venesuelanın Londondakı səfirliyini simvolik şəkildə ələ keçirib və de-fakto prezident Pedro Karmona hökumətinə qarşı etiraz edib. Buradan BBC və CNN kimi beynəlxalq media qurumlarına müsahibələr verərək konstitusion quruluşun pozulduğunu bəyan edib.
2003-cü ildə Venesuela Bolivar Respublikasının vitse-prezidentliyinin baş koordinatorluğunda fəaliyyətə başlayıb. Daha sonra Energetika və Mədənlər Nazirliyində beynəlxalq əlaqələr üzrə direktor, 2005-ci ildə isə Avropa məsələləri üzrə vitse-nazir təyin olunub.
2006-cı ilin fevral–avqust aylarında Prezident Administrasiyasının naziri olub. Lakin Prezident Uqo Çaveslə fikir ayrılıqları səbəbindən vəzifədən uzaqlaşdırılıb. Mətbuatın yazdığına görə, Rodriges Çavesdən gözlənilən şəxsi sədaqət jestlərini göstərməyib və bu, münasibətlərin gərginləşməsinə səbəb olub. 2006-cı ildə Moskvaya rəsmi səfər zamanı Çaveslə aralarında sərt mübahisə yaşandığı, nəticədə onun nümayəndə heyətindən çıxarılaraq ayrı təyyarə ilə Venesuelaya göndərildiyi iddia edilir.
2007-ci ildə qardaşı Xorxe Rodriges vitse-prezident olduğu dövrdə onun baş koordinatoru kimi fəaliyyət göstərib.
2013-cü ilin avqustunda Prezident Nikolas Maduro onu İnformasiya və Kommunikasiya üzrə Xalq Hakimiyyəti naziri təyin edib. Bu vəzifəni 2014-cü ilin oktyabrına qədər icra edib.
2014-cü ilin dekabrında Nikolas Maduro tərəfindən Xarici Əlaqələr üzrə Xalq Hakimiyyəti naziri — yəni Venesuelanın xarici işlər naziri təyin olunub və bu postu tutan ilk qadın olub.
2015-ci ildə Asunsyonda keçirilən MERKOSUR sammitində Argentina Prezidenti Maurisio Makri ilə sərt mübahisə yaşayıb. Rodriges Makrini Venesuelanın daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edib. Prezident Maduro sonradan bu çıxışı açıq şəkildə tərifləyib.
2016-cı ildə Amerika Dövlətləri Təşkilatının baş katibi Luis Almağronu Venesuelaya qarşı “beynəlxalq zorakılıq” aparmaqda ittiham edib.
2017-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyi vəzifəsindən ayrılaraq Milli Təsis Assambleyasına namizəd olub və seçildikdən sonra assambleyanın sədri təyin edilib.
14 iyun 2018-ci ildə Nikolas Maduro tərəfindən Venesuelanın vitse-prezidenti təyin edilib və eyni zamanda Bolivar Milli Kəşfiyyat Xidmətinə (SEBIN) rəhbərlik edib. BMT bu qurumun onun rəhbərliyi dövründə insanlığa qarşı cinayətlər törətdiyini bildirib.
2020-ci ildən etibarən İqtisadiyyat və Maliyyə naziri, 2024–2025-ci illərdə isə Neft naziri olub.
2026-cı il hadisələri və müvəqqəti prezidentlik
3 yanvar 2026-cı ildə ABŞ Karakas da daxil olmaqla Venesuelaya hərbi zərbələr endirib və Prezident Nikolas Maduronu saxlayıb. Konstitusiyanın 233-cü maddəsinə əsasən, Delsi Rodriges müvəqqəti prezident səlahiyyətlərini üzərinə götürüb.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp onun ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ilə danışdığını və prezident kimi and içdiyini iddia edib. Lakin Rodriges dövlət televiziyasında çıxış edərək Maduronun Venesuelanın yeganə prezidenti olduğunu bildirib.
Venesuela Ali Ədalət Məhkəməsi onun müvəqqəti prezident kimi fəaliyyətini rəsmən təsdiqləyib. Ordu və Milli Assambleya ona sədaqət bəyan edib. Buna baxmayaraq, Avropa Komissiyasının sözçüsü Anitta Hipper Avropa İttifaqının onun legitimliyini tanımadığını açıqlayıb.
Sanksiyalar və “Delsiqeyt” qalmaqalı
Delsi Rodriges Kolumbiya, Kanada, Avropa İttifaqı, Meksika, İsveçrə və ABŞ tərəfindən sanksiyalara məruz qalıb.
2020-ci ildə İspaniyada “Delsiqeyt” adı ilə tanınan qalmaqal baş verib. Rodriges Madrid-Baraxas hava limanına gizli səfər edib və Venesuelaya məxsus qızıl külçələrinin İspaniya biznesmenlərinə satışı ilə bağlı danışıqlar apardığı iddia olunub. Hadisə İspaniya siyasətində böyük rezonans doğurub və Baş nazir Pedro Sançes hökuməti ciddi tənqidlərə məruz qalıb.
Xarici liderlərə münasibəti
Rodriges 2017-ci ildə Amerika Dövlətləri Təşkilatında çıxışı zamanı Luis Almağronu “yalançı, cinayətkar və satqın” adlandırıb. O, həmçinin Peru Prezidenti Pedro Pablo Kusinskini Venesuelaya müdaxilə çağırışlarına görə kəskin tənqid edib.
