BAKI,VOA
II Elizabet 21 aprel 1926-cı ildə, gecə saat 02:40-da Londonun Meyfeyr səmtində, Bruton küçəsi 17 ünvanında yerləşən ana babasının evində qeysəriyyə yolu ilə dünyaya gəlib. O, York hersoqu Şahzadə Albertin (sonradan Kral VI Corc) və həyat yoldaşı Elizabetin (Ana Kraliça) ilk övladı idi.
Atası Kral V Corc və Kraliça Mary-nin ikinci oğlu idi. Anası isə Şotlandiya aristokratı Klod Bouz-Layonun kiçik qızı idi. Elizabet 29 mayda Bukingem sarayında vəftiz olundu. Ona anasının şərəfinə Elizabet, ulu nənəsinin şərəfinə Aleksandra, nənəsinin şərəfinə isə Mary adı verildi. Yaxınları onu "Lilibet" çağırırdı. Babası V Corc onu çox sevir, Elizabet isə ona "Baba İngiltərə" deyirdi. 1929-cu ildə babasının ağır xəstəliyi zamanı onun ziyarətlərinin kralın əhvalını qaldırdığı və sağalmasına kömək etdiyi deyilirdi.
Uşaqlıq və təhsil
1930-cu ildə bacısı Marqaret doğuldu. Onlara dayə Klara Nayt baxır, təhsillərini isə Marion Kroufordun nəzarəti altında evdə alırdılar. Dərslər tarix, dil, ədəbiyyat və musiqidən ibarət idi. 1950-ci ildə Kroufordun nəşr etdiyi "Kiçik Şahzadələr" kitabı ailəni məyus etsə də, orada Elizabetin atlara, itlərə sevgisi və məsuliyyətli xarakteri təsvir olunurdu. Vinston Çörçill onun hələ iki yaşında ikən "uşaq üçün təəccüblü olan nüfuz və düşüncə tərzi"nə malik olduğunu demişdi.
Vəliəhdlik və taxt böhranı
Babası hakimiyyətdə olanda Elizabet taxt ardıcıllığında üçüncü idi. 1936-cı ildə əmisi VIII Edvard taxta çıxanda o, ikinci sıraya yüksəldi. Lakin həmin il əmisi amerikalı Uollis Simpsonla evlənmək üçün taxtdan imtina etdi. Beləliklə, Elizabetin atası VI Corc oldu, özü isə "vəliəhd" statusu aldı. O, Eton Kollecinin prorektoru Henri Martendən konstitusiya tarixi dərsləri alır, fransız dilini mükəmməl öyrənirdi.
İkinci Dünya Müharibəsi
1939-cu ildə müharibə başlayanda şahzadələrin Kanadaya göndərilməsi təklif olundu, amma anaları buna qəti etiraz etdi. 1940-cı ildə 14 yaşlı Elizabet ilk radio çıxışını edərək uşaqlara ruh verdi. 1945-ci ildə o, Yardımçı Ərazi Xidmətində (ATS) hərbi xidmətə başladı, sürücü və mexanik kimi təlim keçdi. Müharibə bitəndə o və bacısı gizlicə London küçələrinə çıxaraq bayram edən kütləyə qarışdılar.
Elizabet gələcək həyat yoldaşı Filip ilə 1934 və 1937-ci illərdə görüşmüşdü. 13 yaşında ona aşiq oldu və məktublaşmağa başladılar. 20 noyabr 1947-ci ildə evləndilər. Müharibədən sonra maddi çatışmazlığına görə gəlinlik donunu kuponla aldı. İlk övladı Çarlz 1948-ci ildə, Anna isə 1950-ci ildə doğuldu.
Hakimiyyət dövrü
1952-ci ildə Keniyada olarkən atasının ölüm xəbərini aldı. 2 iyun 1953-cü ildə tacqoyma mərasimi keçirildi. Hakimiyyəti dövründə 13 ölkəni gəzdi, yüzlərlə dövlət səfəri etdi. 1956-cı ildə Süveyş böhranını, 1960-70-ci illərdə Afrikanın dekolonizasiyasını gördü. 1992-ci ildə övladlarının ayrılması və saray yanğınına görə həmin ili "dəhşətli il" adlandırdı. 1997-ci ildə Diananın ölümü kraliçanın populyarlığına zərbə vursa da, sonradan yenidən xalqın sevgisini qazandı.
II Elizabetin tarixə düşən ən məşhur sitatları
Kraliça II Elizabet öz çıxışlarında çox vaxt ehtiyatlı davransa da, bəzi sözləri həm Britaniya xalqı, həm də dünya üçün simvolik məna daşıyırdı.
21 yaşındakı ömürlük vədi (1947)
Hələ şahzadə ikən Cənubi Afrikadan etdiyi bu radio müraciəti onun bütün hakimiyyətinin manifesti hesab olunur:
"Mən hamınızın qarşısında bəyan edirəm ki, mənim bütün həyatım — istər uzun olsun, istərsə də qısa — sizin xidmətinizə və hamımızın mənsub olduğu böyük imperiya ailəmizə xidmətə həsr olunacaq."
"Dəhşətli il" (1992)
Övladlarının boşanması və Vindzor qəsrindəki yanğından sonra işlətdiyi məşhur latın ifadəsi:
"1992-ci il geriyə boylandığımda təmiz bir sevinc hissi ilə baxacağım bir il deyil. Bir sadiq anonim dostumun sözləri ilə desək, bu il 'annus horribilis' (dəhşətli il) oldu."
Kədər və sevgi haqqında (2001)
ABŞ-da baş verən 11 sentyabr terror aktlarından sonra qurbanların ailələrinə göndərdiyi mesajdan:
"Kədər, sevgi üçün ödəməli olduğumuz bədəldir."
Şahzadə Filip haqqında (1997)
Qızıl toy ildönümündə həyat yoldaşına verdiyi qiymət:
"O, sadəcə olaraq, bütün bu illər ərzində mənim gücüm və dayağım olub."
Koronavirus pandemiyası zamanı xalqa müraciət (2020)
Pandemiyanın ən ağır vaxtında Britaniya xalqına ümid verən tarixi çıxışından:
"Daha dözməli olduğumuz anlar olsa da, təsəlli tapın ki, yaxşı günlər geri qayıdacaq. Biz dostlarımızla yenidən birlikdə olacağıq; ailələrimizlə yenidən birlikdə olacağıq. Biz yenidən görüşəcəyik."
O 2021-ci ildə 73 illik həyat yoldaşı Filipi itirdi. 2022-ci ildə hakimiyyətinin 70-ci ilini (Platin Yubiley) qeyd etdi. 8 sentyabr 2022-ci ildə Balmoral qəsrində vəfat etdi. Ölüm səbəbi rəsmi olaraq "qocalıq" göstərilsə də, bəzi bioqraflar onun sümük xərçəngindən əziyyət çəkdiyini yazırlar.
