BAKI,VOA, BookHUB - Oxu və düşün
Fyodor Dostoyevski dünya ədəbiyyatı tarixində insan ruhunun ən qaranlıq künclərinə işıq tutan, psixoloji roman janrını zirvəyə daşıyan dahi yazıçıdır. 1821-ci ildə doğulan müəllif, həyatı boyu maddi sıxıntılar, sürgünlər və xəstəliklərlə mübarizə aparsa da, bu acılardan bəşəriyyətin ən böyük sənət incilərini yaratmışdır. Onun yaradıcılığının mərkəzində "kiçik insan"ın faciəsi, əzab və mərhəmət durur. Dostoyevski inanırdı ki, insan ruhu yalnız əzab çəkməklə saflaşa və həqiqətə çata bilər. O, cəmiyyətin kənara itələdiyi, alçaldılmış fərdlərin daxili aləmini elə bir dəqiqliklə təsvir edir ki, oxucu özünü həmin obrazların yerində hiss edir. Yazıçının üslubu gərgin emosional dialoqlar, dərin fəlsəfi mülahizələr və vicdanın səsi ilə zəngindir. O, həm də bir filosof kimi insanın azad iradəsi ilə taleyi arasındakı ziddiyyəti araşdırırdı. Dostoyevskinin əsərləri yalnız bir dövrün deyil, bütün zamanların və məkanların kitabıdır. Onun yaratdığı obrazlar bu gün də müasir psixologiya və fəlsəfə üçün əsas tədqiqat mənbəyidir. Dahi yazıçı hər bir sətrində oxucunu "insan olmaq nədir?" sualı ətrafında düşünməyə vadar edir. Z nəsli üçün Dostoyevski, səthi xoşbəxtlik maskalarının arxasındakı həqiqi insanı göstərən ən dürüst bələdçidir.
Kitab haqqında
"Alçaldılmış və təhqir edilmiş insanlar" – fədakarlıq, qürur, qəddarlıq və bağışlamaq haqqında yazılmış möhtəşəm bir dramdır.
Ziddiyyətli talelərin kəsişməsi Roman gənc yazıçı İvan Petroviçin (Vanya) dili ilə nəql olunur. Əsərdə iki əsas süjet xətti var: İvanın sevdiyi qadın Nataşanın ailəsini tərk edərək hiyləgər şahzadə Valkovskinin oğlu Alyoşanın arxasınca getməsi və küçələrdə tənha qalan balaca qızcığaz Nellinin həyat hekayəsi. Bu iki xətt "alçaldılmış və təhqir edilmiş" insanların ortaq ağrısında birləşir.
Qürur və Mərhəmət Dostoyevski bu kitabda qürurun necə həm xilaskar, həm də dağıdıcı ola biləcəyini göstərir. Nataşanın atası İxmenyev qızının xəyanətini bağışlaya bilmir, lakin bu "bağışlamamaq" əslində onun özünə və ailəsinə verdiyi ən böyük cəzaya çevrilir. Digər tərəfdən, balaca Nellinin hekayəsi oxucunun qəlbində böyük bir yara açır; o, bütün bəşəriyyətin günahının qurbanı olan günahsız bir ruhun simvoludur.
Şahzadə Valkovski: Şərin üzü Kitabın ən güclü obrazlarından biri olan şahzadə Valkovski, Dostoyevskinin yaratdığı ən qəddar və eqoist personajdır. O, heç bir mənəvi dəyərə inanmır və hər şeyi pul, güc üçün qurban verir. O, digər personajların çəkdiyi iztirabların əsas səbəbkarıdır və oxucuya göstərir ki, dünyadakı ədalətsizliyin kökü məhz belə duyğusuz "üstün insan" modelində gizlənir.
BookHub: Qızıl qaydalar və çıxarılacaq dərslər
Bağışlamaq saflaşmaqdır: Nifrət və kin insanın öz ruhunu çürüdür; yalnız bağışlamaqla hüzura çatmaq olar.
Fədakarlığın həddi: Başqasının xoşbəxtliyi üçün öz sevgindən imtina etmək ən böyük mənəvi ucalıqdır.
İnsana hörmət: Hər bir "alçaldılmış" insanın daxilində böyük bir ləyaqət gizlənir, onu görməyi bacar.
Dünyanı mərhəmət xilas edəcək: Ən çətin anlarda belə Nellinin göstərdiyi təmənnasız sevgi yeganə ümid işığıdır.
Bu roman insanı göz yaşlarına boğan, eyni zamanda düşünməyə vadar edən bir şah əsərdir. "BookHub – Oxu və düşün" olaraq vurğulayırıq ki, bu kitab bizə empatiyanın nə qədər güclü bir silah olduğunu xatırladır.
