11 Sentyabr 2026
AZ AR
ArabAZ ArabAZ

ArabAZ

  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat
  • Cəmiyyət
  • ArabCars
  • Energetika
  • Kim-Kimdir?
  • Nədir
ArabAZ ArabAZ
AZ AR
  • Baş xəbər
  • Səudiyyə
  • BƏƏ
  • Qətər
  • Arab+
  • ArabAZ təhlil mərkəzi
  • Xəbər lenti
ArabAZ İslam və Tarix Tarixdə bu gün
Tarixdə bu gün

Bu gün Keniyada Britaniya hakimiyyətindən azad olma tarixi xatırlanır

1963-cü il dekabrın 12-də Keniya Britaniyadan müstəqilliyini elan edib. Şərqi Afrika ölkəsi kolonial zülmdən azad olub, amma onun demokratiya uğrunda mübarizəsi hələ də bitməyib. Bundan on il əvvəl, 1952-ci ildə Mau Mau Üsyanı kimi tanınan bir qiyam Britaniya koloniyasını sarsıdıb. Britaniyalılar üsyanı yatırmaq üçün təxminən 55 milyon funt sterlinq xərcləməklə yanaşı, mülki vətəndaşların qətliamlarını törədiblər, bir neçə yüz min keniyalını konsentrasiya düşərgələrinə salıblar və bəzi şəhərlərdə mülki azadlıqları dayandırıblar.

12 Dekabr 2025 10:00
Bu gün Keniyada Britaniya hakimiyyətindən azad olma tarixi xatırlanır

BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə

1963-cü il dekabrın 12-də Keniya Britaniyadan müstəqilliyini elan edib. Şərqi Afrika ölkəsi kolonial zülmdən azad olub, amma onun demokratiya uğrunda mübarizəsi hələ də bitməyib.

Bundan on il əvvəl, 1952-ci ildə Mau Mau Üsyanı kimi tanınan bir qiyam Britaniya koloniyasını sarsıdıb. Britaniyalılar üsyanı yatırmaq üçün təxminən 55 milyon funt sterlinq xərcləməklə yanaşı, mülki vətəndaşların qətliamlarını törədiblər, bir neçə yüz min keniyalını konsentrasiya düşərgələrinə salıblar və bəzi şəhərlərdə mülki azadlıqları dayandırıblar.

Müharibə üsyançıların çoxunun həbs edilməsi və edamı ilə başa çatıb, amma Britaniya da anlayıb ki, vəziyyət birdəfəlik dəyişib. Kolonial hökumət keniyalıların torpaq sahibi olmasını və əvvəllər yalnız avropalılara icazə verilən əsas gəlir gətirən məhsul — qəhvə yetişdirməsini asanlaşdıran islahatlar həyata keçirib. 1957-ci ildən etibarən keniyalılara Qanunvericilik Şurasına seçilməyə icazə verilib. Qitə üzrə milliyyətçi hərəkatlar güclənib və Britaniya imperiyasını maliyyə və hərbi baxımdan saxlaya bilmədiyi üçün 1960-cı ildə Britaniya hökuməti ilə Keniya müstəqillik hərəkatının nümayəndələri müstəqilliyi müzakirə etmək üçün görüşüblər.

Razılaşmaya görə, 66 nəfərlik Qanunvericilik Şurası yaradılmalı idi — 33 yer qara keniyalılara, 20 yer digər etnik qruplara ayrılıb. Mau Mau Üsyanından sonra Britaniya tərəfindən saxta ittihamlarla həbs edilmiş Kenya Afrika Milli Birliyinin keçmiş lideri Como Kenyatta 1 iyun 1963-cü ildə ölkənin Baş naziri kimi and içib və bu, müstəqillik keçidi üçün hazırlıq mərhələsi olub. Yeni ölkənin bayrağı Birliyin bayrağı əsasında hazırlanıb və mərkəzinə Masai qalxanı yerləşdirilib.

Amma Keniyanın problemləri müstəqilliklə bitməyib. Ölkənin şimalında etnik somali üsyançılarla döyüşlər müstəqillikdən 1969-cu ilə qədər davam edib. Kenyatta isə birpartiyalı idarəetmə qurub və 1978-ci ildə ölümünə qədər korrupsiyalaşmış, avtoritar şəkildə ölkəni idarə edib. Seçkilərin ədalətliliyi ilə bağlı suallar ölkəni hələ də narahat edir və buna görə də 2010-cu ildə yeni konstitusiya qəbul edilib. 1964-cü ildə respublika elan olunandan bəri Keniya cəmi beş prezidentə sahib olub.

Məqalədə: #Keniya müstəqillik tarixi #Mau Mau Üsyanı #Keniya Britaniya müstəmləkəsi #Como Kenyatta #Keniya 1963 müstəqilliyi #Britaniya koloniyası Keniya #Keniya konstitusiyası 2010 #Somali üsyanı Keniya #Keniya siyasi tarix #Afrika müstəqillik hərəkatları #Mau Mau Üsyanının Keniyanın müstəqilliyinə təsiri #Kenyatta dövründə birpartiyalı idarəetmə

Mövzu üzrə digər xəbərlər

Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
Tarixdə bu gün

Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt

00:10
Tarixdə bu gün - 11 sentyabr
Tarixdə bu gün

Tarixdə bu gün - 11 sentyabr

00:01
Bu gün səhra aslan Ömər əl-Muxtar əsir götürüldü
Tarixdə bu gün

Bu gün səhra aslan Ömər əl-Muxtar əsir götürüldü

10 Sentyabr 00:03
Tarixdə bu gün – 10 Sentyabr
Tarixdə bu gün

Tarixdə bu gün – 10 Sentyabr

10 Sentyabr 00:01

Son Xəbərlər

Qlobal cihaddan lokal əmirliklərə: "Əl-Qaidə"nin 25 illik transformasiyası necə baş verdi
Qlobal cihaddan lokal əmirliklərə: "Əl-Qaidə"nin 25 illik transformasiyası necə baş verdi
09:00
BƏƏ Əlcəzairin diplomatik əlaqələri kəsmək qərarına münasibət bildirdi
BƏƏ Əlcəzairin diplomatik əlaqələri kəsmək qərarına münasibət bildirdi
08:00
Yəmən hökuməti hərəkətə keçdi - Qərb sahilində hərbi birləşmələr yenidən qruplaşdırılır
Yəmən hökuməti hərəkətə keçdi - Qərb sahilində hərbi birləşmələr yenidən qruplaşdırılır
07:49
Səudiyyə Ərəbistanı BMT Təhlükəsizlik Şurasını təcili toplantıya çağırdı - Husi terrorçularının hücumlarına qəti cavab tələb edilir
Səudiyyə Ərəbistanı BMT Təhlükəsizlik Şurasını təcili toplantıya çağırdı - Husi terrorçularının hücumlarına qəti cavab tələb edilir
07:43
Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
Qlobal fırtınalardan regional cəbhələrə: 11 sentyabrda ərəb coğrafiyasını sarsıdan 20 tarixi fakt
00:10
ArabAZ ArabAZ Reklam yeri Burada sizin reklamınız ola bilər Əlaqə saxlayın
ArabAZ ArabAZ

Səhifələr

  • Əlaqə
  • Haqqımızda
  • İstifadə şərtləri
  • Məxfilik siyasəti
  • Xəbər lenti

Kateqoriyalar

  • Baş xəbər
  • Şimali Afrika
  • Yaxın Şərq
  • Digər Dövlətlər
  • Türk Dövlətləri
  • İqtisadiyyat

Bizi izləyin

© 2026 ArabAZ. All Rights Reserved.