BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi, Orxan Qədirzadə
Pakistanın nüvə silahına sahib olması sadəcə texnoloji nailiyyət deyil, eyni zamanda Cənubi Asiyada geosiyasi balansın kökündən dəyişməsi demək idi. Hindistanın 1974-cü ildə keçirdiyi nüvə sınaqlarından sonra Zülfüqar Əli Bhuttonun "Ac qalsaq da, ot yesək də, o bombanı hazırlayacağıq" şüarı, Pakistanın təhlükəsizlik axtarışının simvoluna çevrildi. Bu yolun mərkəzində isə Qərbin "nüvə casusu", Pakistanın isə "milli qəhrəmanı" sayılan metallurq mühəndis Əbdül Qədir Xan dayanırdı.
Əbdül Qədir Xanın Avropada, xüsusilə Hollandiyanın "Urenco" şirkətində çalışarkən əldə etdiyi sentrifuqa çertyojları və texniki sənədlər, Pakistanın nüvə proqramına yeni nəfəs verdi. 1976-cı ildə vətəninə qayıdan Xan, Ravalpindi yaxınlığındakı Kahuta obyektində uranın zənginləşdirilməsi laboratoriyasını qurdu. Bu fəaliyyət İsrail və Hindistanı ciddi şəkildə narahat edirdi. Mossadın proqramı sabotaj etmək cəhdləri, avropalı tərəfdaşlara qarşı sui-qəsd cəhdləri və hətta İsrail ilə Hindistanın Kahuta obyektini birgə bombalamaq planları tarixin tozlu rəflərində qalan amansız gizli müharibənin tərkib hissələridir.
1998-ci ilin mayında Hindistanın yeni sınaqlarına cavab olaraq Bəlucistan çölündə Pakistanın keçirdiyi altı nüvə sınağı, ölkəni dünyanın 7-ci nüvə dövləti və İslam dünyasının ilk nüvə gücü kimi rəsmiləşdirdi. Lakin Əbdül Qədir Xanın fəaliyyəti bununla bitmədi; o, yaratdığı beynəlxalq şəbəkə vasitəsilə nüvə texnologiyasını İran, Şimali Koreya və Liviyaya ötürməkdə ittiham olundu. Hətta baş nazir Benazir Bhutto belə, ordu generallarının gizlətdiyi bu texnoloji mübadilədən illər sonra Tehran səfəri zamanı təsadüfən xəbər tutmuşdu.
Pakistanın nüvə silahı əldə etməsi Cənubi Asiyada "nüvə çəkindirmə" prinsipi sayəsində irimiqyaslı müharibələrin qarşısını alan bir faktor rolunu oynayır. Bu güc həm də müsəlman dünyasının qlobal güc balansında təmsil olunma iddiasının manifesti idi. Bu gün Pakistan təxminən 170 nüvə başlığı ilə Hindistan qarşısında öz strateji tarazlığını qorumağa davam edir.
