BAKI,VOA
Mayın 4-də, 1979-cu ildə Marqaret Tetçer, Konservativ Partiyasının lideri, Britaniya tarixində ilk qadın baş naziri oldu.
Marqaret Hilda Roberts 1925-ci ildə Granthamda doğulmuşdur. O, Oksford Universitetində kimya və hüquq təhsili almış və 1950-ci ildə Dartfordda parlament seçkilərində iştirak etmişdir. Həmin seçkilərdə məğlub olsa da, liberal bölgədə güclü nəticə əldə etmişdir. 1959-cu ildə iş adamı Denis Tetçer ilə evlənib, iki uşaq dünyaya gətirdikdən sonra Finchley bölgəsindən konservativ olaraq parlamentə seçildi. 1960-cı illərdə Konservativ Partiyada sürətlə irəliləmiş və 1967-ci ildə Harold Wilson-un işçi hökumətinə qarşı kölgə kabinetinin üzvü oldu. 1970-ci ildə Edward Heath rəhbərliyi altında Konservativ Partiyanın qalibiyyəti ilə təhsil və elm naziri təyin edildi.
1974-cü ildə işçi partiyası yenidən hakimiyyətə gəlmiş, Tetçer isə konsertvativlərin lideri olaraq 1975-ci ilin fevralında partiyasının başına keçmişdir. Bu, Konservativ Partiyanın tarixində ilk dəfə bir qadının rəhbərliyə gəlməsi idi. Tetçer, sağa meylli siyasətləri ilə tanınmış və milli sənayelərin özəlləşdirilməsi, dövlət xərclərinin azaldılması və ticarət ittifaqlarının hüquqlarının məhdudlaşdırılması yönündə ciddi islahatlara başlamışdır.
Baş nazir seçilməsinin növbəti günü, Marqaret Tetçer, Britaniyada sosializmi parçalamağa başladı. Bir çox sənaye özəlləşdirildi, dövlət xərcləri azaldıldı və ticarət ittifaqları üzərində məhdudiyyətlər tətbiq edildi.
1983-cü ildə, ən yüksək işsizlik səviyyələrinə baxmayaraq, Tetçer ikinci dövr üçün yenidən seçildi. Bu qələbə, xüsusilə 1982-ci il Falkland müharibəsindəki qələbə sayəsində mümkün oldu. Beynəlxalq məsələlərdə, "Dəmir Leydi" 1980-ci ildə müstəqil Zimbabve-nin yaradılmasına rəhbərlik etdi və Şimali İrlandiyadakı İrlandiya separatçılarına qarşı sərt mövqe sərgilədi.
1987-ci ildə iqtisadiyyatın yüksəlişi ilə üçüncü dəfə baş nazir seçilən Tetçer, zamanla öz partiyasının bəzi üzvləri ilə qarşıdurmalar yaşadı. Xüsusilə vergilər və Avropa Birliyinə inteqrasiya məsələlərindəki mövqeyi ona qarşı qarşıdurma yaratdı. Noyabr 1990-da, Konservativ Partiya lideri seçkilərində çoxluq qazanmayınca, Tetçer vəzifəsindən istefa etdi və onu John Major əvəz etdi.
Tetçer Britaniya tarixində ən uzun müddət vəzifədə olan baş nazir oldu. 1992-ci ildə baroness titulu aldı və Lordlar Palatasında yer aldı. Sonraki illərdə siyasətə məsləhətçi kimi xidmət etdi və öz xatirələrini yazdı.
