BAKI,VOA
1963-cü il iyunun 26-da ABŞ Prezidenti Con F. Kennedi Almaniyanın bölünmüş paytaxtı Berlində etdiyi çıxışla Soyuq müharibə dövrünün ən yaddaqalan siyasi mesajlarından birini verib. O, Berlin divarının qarşısında toplaşan minlərlə insana müraciət edərək alman dilində “Ich bin ein Berliner” (“Mən də berlinliyəm”) ifadəsini səsləndirib və demokratik Berlin sakinləri ilə həmrəy olduğunu bəyan edib.
Kennedinin çıxışı Şərqi və Qərbi Berlini bir-birindən ayıran Berlin divarının yaxınlığında baş tutub. ABŞ prezidenti çıxışında demokratik ölkələrin Qərbi Berlin əhalisini tək buraxmayacağını vurğulayaraq, onların azadlıq uğrunda mübarizəsinə dəstəyini ifadə edib.
İkinci Dünya müharibəsindən sonra Berlin şəhəri qalib dövlətlər arasında bölüşdürülmüşdü. Şəhərin qərb hissəsi ABŞ, Böyük Britaniya və Fransa tərəfindən idarə olunan demokratik sektorlardan ibarət idi. Şərqi Berlin isə Almaniya Demokratik Respublikasının, yəni kommunist hakimiyyətinin nəzarətində qalmışdı.
Beləliklə, Qərbi Berlin Şərqi Almaniya ərazisinin ortasında yerləşən demokratik bir anklava çevrilmişdi. Bu vəziyyət şəhəri Soyuq müharibənin əsas qarşıdurma nöqtələrindən birinə çevirmişdi.
1948-ci ilin iyunundan 1949-cu ilin may ayınadək Sovet İttifaqı Qərbi Berlinə qarşı blokada tətbiq etmişdi. Blokada nəticəsində şəhərin ərzaq, yanacaq və digər vacib təchizat kanalları kəsilmişdi.
Buna cavab olaraq ABŞ, Böyük Britaniya və digər müttəfiq dövlətlər misli görünməmiş hava əməliyyatı həyata keçirmişdilər. Tarixə “Berlin hava körpüsü” kimi düşən əməliyyat çərçivəsində şəhərə minlərlə ton ərzaq, kömür və məktəb ləvazimatı hava yolu ilə çatdırılmışdı. Bu addım Qərbi Berlin əhalisinin blokada şəraitində yaşamasına imkan vermiş və Sovet İttifaqının təzyiqlərinə qarşı mühüm siyasi mesaj vermişdi.
Kennedinin 1963-cü ildə Berlində etdiyi çıxış məhz bu tarixi fon üzərində baş tutmuşdu. Həmin dövrdə Qərbi Berlin kommunist idarəçiliyi altında olan Şərqi Avropanın ortasında demokratiyanın mühüm dayaq nöqtəsi hesab edilirdi.
ABŞ prezidenti çıxışında Berlin sakinlərinin mübarizəsini azad dünyanın mübarizəsi kimi qiymətləndirərək, demokratik dövlətlərin şəhərin yanında olacağını bəyan etmişdi. Onun “Mən də berlinliyəm” ifadəsi sonradan Soyuq müharibə dövrünün ən məşhur siyasi bəyanatlarından birinə çevrilmiş və Qərbin Berlinə dəstəyinin simvolu kimi tarixə düşmüşdü.
