BAKI,VOA, Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla aparılan danışıqlar fonunda Hörmüz boğazının gələcəyi ilə bağlı sərt açıqlamalar verib. O, İran rəsmiləri ilə boğaz məsələsini müzakirə etdiyini bildirərək, Tehrana boğazın bağlanmasının ağır nəticələrə səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Tramp Amerikanın “Fox News” televiziya kanalına verdiyi müsahibədə bildirib ki, İran rəsmilərinə Hörmüz boğazını bağlamaqdan çəkinmələri ilə bağlı mesaj çatdırıb.
ABŞ Prezidenti qeyd edib ki, İran tərəfinə boğazın bağlanacağı təqdirdə bunun Tehran üçün ciddi nəticələr doğuracağını bildirib.
“Onlara dedim ki, əgər Hörmüz boğazını bağlasanız, bundan sonra əlinizdə ölkə belə qalmaya bilər. Hətta öz ölkənizə geri qayıtmaq imkanınız da olmayacaq”, – deyə Tramp vurğulayıb.
İran rəsmiləri daha əvvəl İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatlarını əsas gətirərək Hörmüz boğazının bağlana biləcəyi barədə bəyanatlar səsləndirmişdilər. Vaşinqton isə belə bir addımın qlobal enerji bazarları və beynəlxalq ticarət üçün ciddi risk yaradacağını bildirir.
ABŞ Prezidenti müsahibəsində bildirib ki, zərurət yaranacağı halda Vaşinqton Hörmüz boğazına nəzarəti öz üzərinə götürə və boğazdan keçən gəmilərdən ödəniş tələb edə bilər.
Tramp ABŞ-ni Yaxın Şərqin və Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini təmin edən əsas qüvvə kimi xarakterizə edərək qeyd edib ki, belə bir ssenaridə boğazdan daşınan neftin müəyyən hissəsinin ABŞ-nin nəzarətinə keçməsi də mümkündür.
Onun sözlərinə görə, İranla əldə olunan son razılaşma nəticəsində boğaz vasitəsilə gündəlik təxminən 19 milyon barel neft daşınıb və bu göstərici qlobal enerji bazarı baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
ABŞ Prezidenti müsahibədə Livandakı vəziyyətə də toxunub. Tramp İsrailin Hizbullaha qarşı mübarizədə istənilən nəticəni əldə edə bilmədiyini iddia edib.
“İsrailin Hizbullahı tam zərərsizləşdirə bilməməsi məni məyus edir. Onlar binaları dağıtmadan ciddi nəticə əldə edə bilmirlər”, – deyə Tramp bildirib.
ABŞ lideri əlavə edib ki, Suriyanın Prezidenti Əhməd əş-Şəra Hizbullaha qarşı mübarizədə daha effektiv nəticə göstərə bilər.
Tramp həmçinin bildirib ki, hazırda HƏMAS əsas problem kimi qiymətləndirilmir və beynəlxalq diqqətin əsasən İran məsələsinə yönəldilməsi vacibdir.
ABŞ Prezidenti İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələlərə də münasibət bildirib. İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın uranın zənginləşdirilməsi hüququndan imtina etməyəcəkləri barədə açıqlamasını şərh edən Tramp Tehran rəhbərliyinə növbəti xəbərdarlıq edib.
“Məncə, o, söylədiyi sözlərə diqqət etməlidir. Əks halda ölkənin qalan hissəsini də nəzarətə götürə bilərik”, – deyə ABŞ Prezidenti bildirib.
Tramp İranla aparılan danışıqlar çərçivəsində 60 günlük müddətin başladığını da açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, tərəflər bu müddət ərzində yekun razılığa gəlib-gəlməyəcəklərini müəyyənləşdirəcəklər.
ABŞ Prezidenti bildirib ki, qarşıdakı iki ay danışıqlar prosesinin taleyi baxımından həlledici olacaq.
“60 günlük seçim imkanım var. Bundan sonra isə istədiyim qərarı verə bilərəm”, – deyə Tramp əlavə edib.
Vaşinqton və Tehran arasında davam edən danışıqların nəticəsi, xüsusilə Hörmüz boğazının statusu, İranın nüvə proqramı və regiondakı təhlükəsizlik məsələləri baxımından beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilir.
