BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Trampın son günlər İranla bağlı yenidən genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlamaq imkanını nəzərdən keçirdiyi, lakin son nəticədə diplomatik danışıqların davam etdirilməsinə üstünlük verdiyi bildirilir.
ABŞ rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, Donald Tramp müdafiə naziri Pit Heqset və Silahlı Qüvvələrin Baş Qərargah rəisi general Den Keyn ilə bir sıra görüşlər keçirib. Müzakirələrin əsas mövzusu ABŞ-ın İranla danışıqları dayandıraraq genişmiqyaslı hava zərbələrini bərpa edib-etməməsi olub.
Bu müzakirələrə baxmayaraq, ABŞ və İran arasında iyunun 18-də müharibəyə son qoyulmasını nəzərdə tutan Anlaşma Memorandumunun imzalandığı qeyd edilir.
Məlumata görə, diplomatik prosesdə yaranmış durğunluq Donald Trampı alternativ variantları nəzərdən keçirməyə sövq edib. Prezident administrasiya üzvlərinin mövqeyini öyrənərək yeni təkliflər istəyib.
Bildirilir ki, müdafiə naziri Pit Heqset və general Den Keyn İranın hərbi obyektlərinə qarşı genişmiqyaslı hava əməliyyatlarının bərpası ilə bağlı müxtəlif hərbi ssenarilər təqdim ediblər.
Lakin ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, Donald Tramp hazırkı mərhələdə yalnız diplomatik danışıqların davam etdirilməsi qərarını verib.
Məlumatda qeyd olunur ki, Tramp bundan əvvəl də bir neçə dəfə İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların keçirilməsinə razılıq verməkdən imtina edib. O, müxtəlif vaxtlarda "İran sivilizasiyasını məhv etmək" və Xark adasını nəzarətə götürmək barədə sərt bəyanatlar versə də, sonradan bu planlardan geri çəkilib.
Avqustun 18-i ilə bağlı mövqedə yumşalma
ABŞ administrasiyasındakı mənbələrin bildirdiyinə görə, Donald Tramp yaxın ətrafına İranla yekun nüvə razılaşmasının əldə olunması üçün müəyyən edilmiş avqustun 18-i tarixinin mütləq son tarix olmadığını bildirib.
İyunun 18-də imzalanmış Anlaşma Memorandumuna əsasən, tərəflər yekun saziş üzrə danışıqları 60 gün ərzində başa çatdırmalıdırlar.
Ağ ev rəsmilərindən biri bildirib ki, Donald Tramp hər zaman diplomatik həll yoluna üstünlük verir və İran üçün ən düzgün seçim ABŞ ilə yaxşı razılaşma əldə etməkdir.
ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens də bu mövzu ilə bağlı açıqlama verərək bildirib ki, Prezident Tramp administrasiyaya danışıqlar prosesini davam etdirmək tapşırığı verib.
Onun sözlərinə görə, diplomatik yol nəticə verməyəcəyi halda ABŞ-ın istifadə edə biləcəyi çoxsaylı alternativ variantlar mövcuddur.
Cey Di Vens vurğulayıb ki, İran Vaşinqtonun gözlədiyi güzəştləri etməzsə, ölkənin nüvə proqramı məhv edilmiş vəziyyətdə qalacaq, hərbi imkanları isə ciddi şəkildə zəiflədilmiş olacaq.
O əlavə edib ki, danışıqların hansı nəticə ilə başa çatmasından asılı olmayaraq, ABŞ hazırkı vəziyyətdə əlverişli mövqedədir.
Vitse-prezident həmçinin bildirib ki, son iki həftə ərzində İran Hörmüz boğazından keçən gəmilərə hücum etməyib və neft daşımaları normal qaydada davam edir.
Onun sözlərinə görə, Donald Tramp açıq şəkildə bəyan edib ki, İran gəmilərə hücum edəcəyi təqdirdə ABŞ buna cavab verəcək.
Böhran əlaqə xətti ətrafında ziddiyyətli açıqlamalar
ABŞ rəsmiləri bildiriblər ki, İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ilə ABŞ Mərkəzi Komandanlığı arasında böhran vəziyyətlərində istifadə olunacaq xüsusi rabitə xəttinin yaradılması Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin müəyyən qədər yaxşılaşmasının göstəricisidir.
Ağ ev rəsmisinin sözlərinə görə, tərəflər arasında qarşıdurmaların qarşısını almaq məqsədilə yaradıldığı bildirilən "qarşıdurmanın qarşısının alınması" əlaqə kanalı artıq fəaliyyət göstərir və hər iki tərəf ondan istifadə edir.
Lakin İran bundan əvvəl belə bir rabitə xəttinin yaradılması barədə məlumatları təkzib edib.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu ABŞ rəsmilərinin Hörmüz boğazı ilə bağlı birbaşa əlaqə xətti yaradıldığına dair iddialarını tamamilə əsassız adlandırıb.
Qurum bildirib ki, Hörmüz boğazı İrana məxsusdur və ABŞ-ın bu məsələyə hər hansı aidiyyəti yoxdur.
Məlumata görə, hazırda Vaşinqton və Tehran arasında əsas fikir ayrılıqlarından biri də İranın Hörmüz boğazından keçən gəmilərdən milyardlarla dollar həcmində xidmət haqqı almaq tələbi ilə bağlıdır.
