BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
İsrailin Qəzza zolağında apardığı davamlı hərbi əməliyyatlar fonunda İsraillə Qərb ölkələri arasında dərin etimad böhranı yaranıb. İllərdir İsrailə qeyd-şərtsiz dəstək verən Qərb dövlətləri, artıq bu mövqelərini şərtləndirilmiş və tənqidi bəyanatlarla əvəz edirlər. Xüsusilə ictimai rəydə artan narazılıq bu münasibətləri gərginləşdirib.
Netanyahu: “Makron, Starmer və Karni HƏMAS-ı müharibəyə təşviq edirlər”
İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu, Fransa prezidenti Emmanuel Makron, Britaniyanın müxalifət lideri Kir Starmer və Kanadanın baş naziri Mark Karnini sərt tənqid edərək, onların HƏMAS-ın hakimiyyətdə qalmasını və müharibəni uzatmasını təşviq etdiklərini iddia edib. Netanyahu ingilis dilində yayımladığı videomüraciətində deyib:
"Bu liderlər İsrailin təslim olmasını, HƏMAS-ın sıralarını bərpa etməsini və 7 oktyabr qətliamını təkrarlamasını istəyirlər. Bu, HƏMAS-ı sonsuz müharibəyə təşviq etməkdir."
Səfirlik işçilərinə hücum və "antisemitizm" ittihamları
İsrailin xarici işlər naziri Gideon Saar Avropa liderlərini “zəhərli antisemit təbliğat”da ittiham edib. Saar bildirib ki, Vaşinqtonda İsrail səfirliyinin iki əməkdaşının güllələnməsi bu təbliğatın nəticəsidir. O, Avropadakı bəzi liderlərin İsrail əleyhinə ritorikasının “cinayətə zəmin hazırladığını” deyib.
“Bu təbliğat antisemitizmi və İsrail düşmənçiliyini qızışdırır. Bu, birbaşa qətllərə yol açır,” – deyə Saar vurğulayıb.
Avropada İkili Təzyiqlər və Siyasi Çətinlik
Qəzza müharibəsi Qərb ölkələrində, xüsusilə Avropada ictimai və siyasi dilemmanı dərinləşdirib:
- Bir tərəfdə, insan haqları təşkilatları, ziyalılar və sənətçilər İsrailin Qəzzadakı hərbi əməliyyatlarını “susqunluqla izləyən” hökumətləri sərt tənqid edirlər.
- Digər tərəfdə isə, ərəb və müsəlman diasporasının içində narazılıqlar artır. Bu narazılıqların radikal qruplar tərəfindən istismar olunması təhlükəsi Avropa dövlətlərini narahat edir.
İslamçılıq və Yüksələn Sağçı Hərəkatlar: Avropada Parçalanma Təhlükəsi
Fransanın son hesabatında “Müsəlman Qardaşlar” hərəkatının Fransa cəmiyyətinə sirayət etdiyi və bunun orta müddətli təhlükə təşkil etdiyi bildirilir. Eyni zamanda, Avropada radikal sağçıların da güclənməsi müşahidə olunur ki, bu da ictimai parçalanma və tolerantlıq dəyərlərinin zəifləməsi ilə nəticələnə bilər.
Avropa İsraili Tənqid Edir, Amma Antisemitizm İttihamı Təzyiq Yaratır
Avropanın əsas dövlətləri, sülh və ictimai sabitliyi qorumaq məqsədilə İsrailin Qəzzadakı mülki itkilərlə bağlı fəaliyyətini tənqid etməyə başlayıblar. Lakin İsrail tərəfi bu tənqidlərə antisemitizm ittihamı ilə cavab verir ki, bu da Avropa liderlərini müdafiə mövqeyinə çəkir.
Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Kristof Lemuan bu barədə deyib:
“Biz bu ittihamları rədd edirik. Fransa bütün antisemit hərəkətləri pisləyir və bu siyasətini açıq şəkildə davam etdirəcək.”
Müharibənin Beynəlxalq Təsiri və Beynəlxalq Məhkəmə Tələbləri
İsrailin hərbi kampaniyasının nəticələri artıq 153 minə yaxın fələstinlinin ölümü və Qəzzanın tamamilə dağıdılması ilə nəticələnib. BMT-nin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi İsrailə qarşı soyqırımı tədbirləri dayandırmaq çağırışı etmişdi. Bu isə İsraildə ciddi narahatlıq və qəzəb doğurub.
Qəzza müharibəsi yalnız Yaxın Şərqdə deyil, bütün dünyada siyasi və ictimai gərginlikləri artırır. İsraillə Qərb arasında yaranan etimad çatları, uzun illər formalaşmış siyasi ittifaqları və ideoloji yaxınlıqları sarsıdır. Bu böhran yalnız regionda deyil, qlobal miqyasda dəyərlər, tərəfdaşlıqlar və təhlükəsizlik anlayışlarını yenidən sual altına alır.
