BAKI,VOA
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri son illərdə dünyanın ən zəngin şəxsləri üçün əsas yaşayış və biznes mərkəzlərindən birinə çevrilib. Aşağı vergi sistemi, əlverişli biznes mühiti, lüks həyat tərzi və qlobal bazarlara çıxış imkanları ölkənin beynəlxalq investorlar və milyarderlər üçün cəlbediciliyini artırır.
Texnologiya, rəqəmsal valyuta, maliyyə, sənaye və kommunikasiya sektorlarında fəaliyyət göstərən dünyanın ən varlı şəxsləri arasında Birləşmiş Ərəb Əmirliklərini yaşayış və fəaliyyət bazası kimi seçənlərin sayı artmaqdadır. Məlumata görə, siyahıda yer alan beş ərəb olmayan milyarderin ümumi sərvəti 176,6 milyard ABŞ dollarını ötür.
2026-cı il martın 1-nə olan məlumata əsasən, ölkədə yaşayan ən varlı beş ərəb olmayan milyarder bunlardır:
Ən böyük sərvətə sahib şəxs Kanadada vətəndaşlıq almış çinli iş adamı Çanpen Çjaodur. Onun sərvəti 110 milyard dollar qiymətləndirilir. Dubayda yaşayan Çjao dünyanın ən böyük rəqəmsal valyuta ticarət platformalarından birinin həmtəsisçisidir.
Onun həyat yolu diqqət çəkir. Yeniyetmə yaşlarında Kanadaya köçən Çjao ailəsinə kömək etmək üçün müxtəlif işlərdə çalışıb. Daha sonra proqram təminatı sahəsində fəaliyyət göstərərək maliyyə texnologiyalarına daxil olub. 2017-ci ildə yaratdığı şirkət qısa müddətdə qlobal rəqəmsal valyuta bazarının əsas oyunçularından birinə çevrilib.
Bununla yanaşı, onun fəaliyyəti hüquqi problemlərlə də müşayiət olunub. ABŞ-də çirkli pulların yuyulmasına qarşı qanunların pozulması ilə bağlı ittihamları qəbul edən Çjao 50 milyon dollar cərimə ödəyib və dörd ay həbs cəzası çəkib. Buna baxmayaraq, bu proses onun maliyyə imkanlarına ciddi təsir göstərməyib.
Siyahıda ikinci yeri 20,8 milyard dollar sərvətlə Vinod Adani tutur. Dubayda yaşayan iş adamı Hindistanın tanınmış sahibkarı Qautam Adaninin böyük qardaşıdır və uzun illər beynəlxalq biznes şəbəkələrinin idarə edilməsində mühüm rol oynayıb.
Vinod Adani daha çox diqqətdən kənarda fəaliyyət göstərən şəxslərdən biri kimi tanınır. Onun ən böyük biznes addımlarından biri 2022-ci ildə beynəlxalq şirkətlər vasitəsilə İsveçrənin sement aktivlərinin 10,5 milyard dollara alınmasına yardım etməsi olub. Bu razılaşma şirkətlər qrupunu Hindistanın ikinci ən böyük sement istehsalçısına çevirib.
2023-cü ildə şirkətlər qrupu səhmlərin manipulyasiyası və maliyyə pozuntuları ilə bağlı ittihamlarla üzləşsə də, bütün iddialar rədd edilib.
Üçüncü yerdə 20,4 milyard dollar sərvətə sahib Andrey Melniçenko və ailəsi qərarlaşıb. O, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Ras Əl-Xayma əmirliyində yaşayır və gübrə ilə kömür sənayesində böyük biznes imperiyası qurub.
Sovet İttifaqının dağılmasından sonra biznes fəaliyyətinə başlayan Melniçenko əvvəlcə valyuta mübadiləsi işi ilə məşğul olub, daha sonra ölkənin aparıcı özəl banklarından birini yaradıb. Sonrakı illərdə yaratdığı sənaye şirkətləri hazırda dünya üzrə yüz minlərlə insanı işlə təmin edir.
2022-ci ildə Ukrayna müharibəsindən sonra ona qarşı Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya və ABŞ tərəfindən sanksiyalar tətbiq olunub. Melniçenko isə bu qərarların ədalətsiz olduğunu bildirərək hüquqi mübarizəsini davam etdirir.
Dördüncü sırada 18,8 milyard dollar sərvəti ilə Nik Storonski yer alıb. Dubayda yaşayan iş adamı dünyanın ən sürətlə böyüyən rəqəmsal bank platformalarından birinin həmtəsisçisidir.
Keçmişdə maliyyə bazarlarında çalışan Storonski beynəlxalq ödənişlər və bank xidmətlərini sadələşdirmək məqsədilə yeni platforma yaradıb. Hazırda şirkətin dünya üzrə 68 milyondan çox istifadəçisi var.
2025-ci ildə şirkətin bazar dəyəri 75 milyard dollara çataraq Avropanın ən dəyərli yeni şirkətlərindən birinə çevrilib. O, 2024-cü ildə Dubaya köçərək fəaliyyətini burada genişləndirib.
Beşinci yerdə isə 6,6 milyard dollar sərvəti ilə Pavel Durov qərarlaşıb. Dubayda yaşayan sahibkar dünyanın ən məşhur şifrəli mesajlaşma platformalarından birinin yaradıcısıdır.
Durov ilk dəfə Rusiyanın məşhur sosial şəbəkələrindən birini yaradaraq tanınıb. İstifadəçi məlumatlarının təqdim edilməsinə qarşı mövqeyi səbəbindən ölkəni tərk edib. Sonradan yaratdığı mesajlaşma platforması qlobal miqyasda geniş yayılıb və aylıq istifadəçi sayı bir milyardı keçib.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin qlobal milyarderlər üçün əsas yaşayış məkanlarından birinə çevrilməsi ölkənin beynəlxalq iqtisadi sistemdə rolunun artdığını göstərir. İnvestorlar üçün əlverişli siyasət, inkişaf etmiş infrastruktur və Şərqlə Qərb arasında strateji mövqe bu tendensiyanın əsas səbəbləri hesab olunur.
