Qətər Dövləti ərzaq təhlükəsizliyinin qorunmasının və ərzaq çatışmazlığına qarşı həssas olan ölkələrin dayanıqlığının gücləndirilməsinin vacibliyini bəyan edib. Bu barədə Qətərin BMT-dəki daimi nümayəndəsi Şeyxa Alya Əhməd bin Seyf əl-Sani BMT-nin Nyu-Yorkdakı mənzil-qərargahında "Beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin qorunması" gündəliyi çərçivəsində keçirilən "Atəş altında ərzaq: Qlobal və yerli ərzaq böhranlarının yumşaldılmasında Təhlükəsizlik Şurasının rolu" adlı açıq debatda çıxışı zamanı bildirib.
Şeyxa Alya qeyd edib ki, Təhlükəsizlik Şurasının 2417 (2018) saylı qətnaməsinin qəbulundan səkkiz il keçməsinə baxmayaraq, silahlı münaqişələr ərzaq sistemlərini dağıtmaqla, ticarət və enerji axınlarını pozmaqla, nəqliyyat yollarını bağlamaqla və humanitar yardımların çatdırılmasına mane olmaqla ərzaq təhlükəsizliyini sarsıdan əsas amil olaraq qalır. O əlavə edib ki, aclıq qeyri-sabitliyi daha da dərinləşdirir; mülki əhalinin aclığa məruz qoyulmasının müharibə metodu kimi istifadəsinin qadağan olunmasına və insanların sağ qalması üçün zəruri olan obyektlərin qorunmasına dair tələblərə tam riayət edilməlidir.
Doha, Lusayl və The Pearl - Qətərdə hansı ərazidə əmlak almaq daha sərfəlidir?
Diplomat son dövrlərdə dünyada aclıq səviyyəsinə çatan çoxsaylı ərzaq böhranlarının şahidi olunduğunu və Qəzza zolağının silahlı münaqişələrin yaratdığı humanitar fəlakətin bariz nümunəsi olduğunu diqqətə çatdırıb. Qətər Dövləti Misir Ərəb Respublikası, Amerika Birləşmiş Ştatları və Türkiyə Cümhuriyyəti ilə birlikdə vasitəçilik etdiyi atəşkəs razılaşmasının və Qəzza üzrə hərtərəfli sülh planının icrasını təmin etmək çərçivəsində humanitar yardımların bölgəyə təcili, təhlükəsiz və maneəsiz çatdırılmasının zəruriliyini vurğulayır. Həmçinin Təhlükəsizlik Şurasının 2803 (2025) saylı qətnaməsi ilə təsdiqlənmiş hərtərəfli planın müharibəyə son qoyulması, bərpa işlərinin irəlilədilməsi, Fələstin xalqının öz müqəddəratını təyinetmə hüququ və iki dövlətli həll prinsipi əsasında ədalətli və davamlı sülhə nail olunması üçün tam icrasının təxirəsalınmazlığı bir daha qeyd olunub.
Hörmüz boğazındakı son hadisələr də münaqişənin qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə necə birbaşa təsir etdiyini göstərir. Boğazın bağlı qalması region ölkələrinin həyati maraqlarını və qlobal iqtisadiyyatı təhdid edir. Dəniz ticarətində yaranan fasilələr daşıma xərclərini artırır, gübrə və ərzaq bazarlarına ağır zərbə vurur; ən böyük yükü isə idxaldan asılı və ən həssas ölkələr daşıyır. Qətər Dövləti bu strateji su yolunda gəmiçilik azadlığının müzakirə olunmaz prinsip olduğunu və beynəlxalq hüquqa, eləcə də Təhlükəsizlik Şurasının 2817 (2026) saylı qətnaməsinə uyğun olaraq dəniz hərəkətinin bərpasının tələb olunduğunu bəyan edib.
Qətərdə salon açmaq istəyənlər üçün vacib məsləhətlər
Qətərin prioriteti gərginliyi səngitmək və diplomatik səylərə yenidən yol açmaqdır. Vasitəçilik səylərinin iştirakçısı kimi Qətər boğazın ən qısa zamanda yenidən açılmasına çalışır və vurğulayır ki, onun idarə edilməsi və ya digər məsələlərlə bağlı gələcək istənilən tənzimləmə regional təhlükəsizlik və sabitliyi qorumaq məqsədilə regional konsensusa və beynəlxalq hüquqa tam hörmətə əsaslanmalıdır.
Qətər Dövləti münaqişələrin mülki şəxslərə vurduğu zərəri yüngülləşdirmək, Qəzza zolağında və digər regionlarda ictimai dayanıqlılığı möhkəmləndirmək üçün yardımlar göstərməklə qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə sadiqliyini nümayiş etdirib. Şeyxa Alya vurğulayıb ki, Qətər BMT sistemindəki tərəfdaşları ilə əməkdaşlığı davam etdirəcək, münaqişələrdən zərər çəkmiş insanlara humanitar yardımlar göstərəcək və ərzaq sistemlərini dəstəkləyəcək; eyni zamanda preventiv diplomatiya, münaqişələrin qarşısının alınması, mübahisələrin dinc yolla nizamlanması və sülh quruculuğu vasitəsilə böhranların köklü səbəblərini aradan qaldırmaqda fəal rolunu qoruyacaq.
