BAKI,VOA
22 Ramazan tarixi İslam tarixində suverenliyin və bəyanın cizgilərini müəyyən edən həlledici dönüşlərlə doludur. Hicrətin 2-ci ilində (mart 624) məhz bu gün Peyğəmbərin (s.ə.s) "Böyük Bədr qəzvası"ndan sonra Mədinəyə qayıdışı sadəcə ötəri bir hərbi hərəkət deyil, "zəiflik mərhələsi"nin sona çatdığını və "suverenlik" sübhünün doğduğunu bildirən strateji bir elan idi.
Onun (s.ə.s) bu tarixdə Mədinəyə daxil olması münafiqlərdən ibarət daxili qüvvələrin yaratdığı "psixoloji müharibə" tozunu dağıtmaq üçün həlledici bir an oldu. Bu qələbə Ərəbistan yarımadasında siyasi mənzərəni yenidən formalaşdırdı, Mədinəni qüdrətli və hörmət edilən bir mərkəzə çevirdi. Qənimətlərin və əsirlərin təsiri qarşısında yaranmaqda olan dövləti beşikdəcə boğmaqla bağlı bütün ümidlər puça çıxdı.
Əbdürrəhman ən-Nasir: Xilafətin dirçəlişi və Əndəlüsün şöhrəti
Bu günün dinamikasının davamı olaraq, hicri 277-ci ildə (yanvar 891) Qurtubada (Kordova) Əbdürrəhman ən-Nasir anadan oldu. O, üsyanlar və separatçı meyllər tərəfindən parçalandıqdan sonra Əndəlüsdə xilafətin şöhrətini yenidən canlandıracaq şəxsiyyət idi.
Ən-Nasir hakimiyyəti son dərəcə mürəkkəb şəraitdə təhvil aldı, lakin o, özünün hərbi və inzibati dahiliyi ilə ölkəni birləşdirməyi və hicri 316-cı ildə "Əməvi xilafəti"ni elan etməyi bacardı. Yarım əsr davam edən hakimiyyəti dövründə Qurtubanı dünyanın paytaxtına, "Mədinət əz-Zəhra"nın qəlbində diplomatik və sivilizasiya mərkəzinə çevirdi. Beləliklə, hicri dördüncü əsrdə Əndəlüs Aralıq dənizi hövzəsində dominantlıq edən böyük bir gücə çevrildi.
İbn Teymiyyə Qahirədə: Hakimiyyət qarşısında fikrin dözümlülüyü
Fikri mübarizə və hakimiyyətlə toqquşma müstəvisində isə cümə axşamı, hicri 705-ci ilin 22 Ramazanında (aprel 1306) Məmlük dövrünün zirvəsində Şeyxülislam İbn Teymiyyənin Qahirəyə gəlişi qeydə alındı. O, dörd qazının iştirak etdiyi Qələt əl-Cəbəl qalasında məhkəmə şurası ilə üz-üzə gəlmək üçün oraya getmişdi.
Qalanın dəhlizlərində gedən müzakirə sadəcə dini deyildi, həm də rəsmi qurumla üz-üzə fətvanın müstəqilliyi və fikir azadlığı ətrafında ekzistensial bir mübarizə idi.
Şuranın onun "Qala zindanı"nda həbs edilməsi ilə başa çatdı
Əhməd Didat: Debat rəhbərliyi və dəvət diskursunun yenilənməsi
Müasir tarixdə isə hicri 1336-cı il 22 Ramazan (iyul 1918) Cənubi Afrika və dünyada İslam dəvəti diskursunu yenidən formalaşdıran dəvətçi Əhməd Didatın doğum günü kimi yadda qalıb.
Didat dəvəti ənənəvi vəz çərçivəsindən "əqli debat" sahəsinə köçürdü. O, orijinal mətnlərin dərin tənqidi öyrənilməsinə əsaslanırdı ki, bu da onu minlərlə insanın əli ilə İslamı qəbul etdiyi qlobal bir məktəbə çevirdi.
Daha sonra tutulduğu sağalmaz xəstəliyə baxmayaraq, "danışmayan adam" qlobal fikirlər mübarizəsində güclü dəlilin ən təsirli silah olduğu ideyasını möhkəmləndirərək, dəvətçi nəsilləri üçün ilham mənbəyi olaraq qaldı.
