Mundiqak və Baktriya qazıntıları işığında qədim Əfqanıstan tarixi
Müasir coğrafi məkanda Əfqanıstan çox vaxt yalnız son onilliklərin siyasi böhranları və hərbi münaqişələri fonunda təhlil edilsə də, qədim dövrün sənədli və arxeoloji sənədləri bu regionun bəşər sivilizasiyasının ən mühüm inkişaf və transformasiya mərkəzlərindən biri olduğunu sübut edir. Kökləri paleolit dövrünün ilkin insan düşərgələrinə qədər uzanan Əfqanıstan coğrafiyası, tarixin müxtəlif dövrlərində Şərq və Qərb mədəniyyətlərinin, Cənubi Asiya və Mərkəzi Asiyanın etnik kütlələrinin daxili qovşaq nöqtəsi rolunu oynamışdır. Keçid xarakterli təbii geostrateji mövqeyi bu ərazini həm böyük fatehlərin hərbi yürüş hədəfinə çevirmiş, həm də fərqli dini inancların, memarlıq üslublarının və ticari-iqtisadi sistemlərin birgə mövcud olduğu unikal sivilizasiya ocağına çevirmişdir. Bu əhatəli ensiklopedik araşdırmada, regionun tarixöncəsi dövrlərindən başlayaraq bürünc əsrini, Əhəməni idarəçiliyini, helenistik transformasiyanı və Kuşan imperiyasının qızıl əsrini heç bir ixtisara və qısaltmaya yol vermədən, tam akademik təfərrüatı ilə təhlil edirik:
Bu gün ABŞ Əfqanıstanı işğal etməyə başladı
2001-ci ilin 7 oktyabrında ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya qüvvələri Talibanın nəzarətində olan Əfqanıstana hücum əməliyyatına başladı. ABŞ və Böyük Britaniya qüvvələrinin intensiv hava bombardmanı ilə başlanan əməliyyata Fransa, Almaniya, Avstraliya və Kanada kimi ölkələr logistik dəstək göstərdi. Daha sonra Talibana qarşı mübarizə aparan Şimal İttifaqının döyüşçüləri də əməliyyata qoşuldu. Əfqanıstanın işğalı ABŞ-ın “terrora qarşı müharibə” adlandırdığı kampaniyanın ilk mərhələsi idi və 2001-ci il sentyabrın 11-də Nyu-York və Vaşinqtonda törədilmiş terror hücumlarına cavab kimi həyata keçirilirdi. Bu münaqişə 20 ilə yaxın davam etdi və ABŞ tarixinin ən uzunmüddətli müharibəsinə çevrildi.
