İranda “Milli İslam” – Din yoxsa qədim şahlıq iddiaları?
Tarix elmi müxtəlif insan qruplarının və xalqların bir-birindən fərqləndirən xüsusiyyətlərini öyrənərkən, "kütlə" (həşd) ilə "ictimaiyyət" (cumhur) arasındakı fərqi müəyyən etməyə çalışır. Sosioloqlar Qustav Le Bon "Kütlələr psixologiyası" adlı kitabında Recis Debre isə "Siyasi zəkanın tənqidi" əsərində bu fərqi aydın şəkildə izah ediblər.Bu nöqteyi-nəzərdən müasir İran özünü saf bir sivilizasiya kimi təqdim edərək, mahiyyətcə "Ərəb İslamı" ilə daimi qarşıdurma üzərində qurulmuş bir dövlət modeli təklif edir. 1979-cu il inqilabı "İran İslamını" hakimiyyətə gətirərkən, İran kimliyini beynəlxalq İslam cəmiyyəti qurmaq və "ümmət" məvfumunu ön plana çıxarmaq iddiası ilə birləşdirdi.
Nəcəf Tehrandan daha güclüdür – İran şiəliyi geri çəkilir
İranın Bağdaddakı təsiri, şiə dini lider Ayətullah Əli Sistaninin rəhbərlik etdiyi Nəcəf dini mərcəliyi qarşısında zəifləyir. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) bəzi dairələrinin silahlı qrupları silahların məhdudlaşdırılması və “Həşdi-Şaabi”nin dövlət strukturlarına inteqrasiya planlarına qarşı yönləndirmə cəhdlərinə baxmayaraq, İraq şiələrinin dini rəhbərliyi hakim koalisiya ilə ciddi problemlər yaşayır. Hakimiyyət isə böhranın dərinləşməsini önləməkdə ləngiyir və vəziyyət “qaynama nöqtəsinə” yaxınlaşır.
İran rejiminin zəifləməsi etnik azlıqlara qarşı yeni repressiya dalğasına yol açır
İslam Respublikası əvvəllər də xarici düşmənlərlə açıq qarşıdurmalara girib.
İsrail-İran qarşıdurmasının mərkəzindəki fiqur: Əli Xameneyi və ölümü
Seyid Əli Hüseyni Xamenei (fars. سید علی حسینی خامنهای) 1989-cu ildən etibarən İranın Ali Rəhbəri, 1981–1989-cu illərdə İranın üçüncü prezidenti olmuşdur. İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin ən yaxın silahdaşlarından biridir.
