Tramp niyə "başladığı müharibənin tələsinə düşüb" hesab olunur?
Beynəlxalq Siyasət Mərkəzinin eksperti Neqar Mürtəzəvi Donald Trampın başladığı müharibənin siyasi tələsinə düşdüyünü bildirib. O hesab edir ki, İranın göstərdiyi müqavimət və Hörmüz boğazındakı strateji mövqeyi ABŞ üçün münaqişənin dəyərini artırıb. Mürtəzəvinin sözlərinə görə, amerikalıların əksəriyyəti müharibənin başa çatmasını istəyir. Ekspert qeyd edib ki, Tramp qələbə görüntüsü olmadan münaqişəni bitirərsə, bunu siyasi uğursuzluq kimi qəbul edə bilər. O vurğulayıb ki, müharibə uzandıqca həm siyasi, həm də iqtisadi xərclər artır.
ABŞ-İran münaqişəsində uzunmüddətli qarşıdurma riski artır
ABŞ kəşfiyyat analitikləri ABŞ-İran qarşıdurmasında dalan yarandığını bildirirlər. Onların fikrincə, tərəflər hazırda sülh və müharibə arasında qeyri-müəyyən vəziyyətdədir. İranın rəhbərlik və hərbi itkilərə baxmayaraq müqavimət imkanlarını saxladığı qeyd olunur. Tramp administrasiyasının hərbi təzyiq strategiyasının gözlənilən nəticəni vermədiyi iddia edilir. Ekspertlər ABŞ üçün məhdud seçimlərin qaldığını bildirirlər. Qarşıdurmada yeni gərginliklərin baş verməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilir.
ABŞ Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar paketini hazırlayır
ABŞ senatorları Donald Tramp administrasiyası ilə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar qanun layihəsinin irəlilədilməsi barədə razılıq əldə etdiklərini açıqlayıblar. Sənəd Rusiyanın enerji ixracından gəlir əldə edən ölkələrə qarşı əlavə məhdudiyyətlər tətbiq etməyi nəzərdə tutur. Senatorlar bildiriblər ki, məqsəd Moskvanın hərbi imkanlarına iqtisadi təzyiq göstərməkdir. Qanun layihəsi Rusiya ilə bağlı siyasətdə Konqres və Ağ Ev arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi kimi qiymətləndirilir. Sənədin yaxın zamanda təqdim ediləcəyi gözlənilir.
Hörmüz boğazına nəzarət İran üçün müzakirə mövzusu deyil
Təhlilçi Rob Qayst Pinfold hesab edir ki, Hörmüz boğazına nəzarət İran rəhbərliyi üçün dəyişdirilməsi mümkün olmayan əsas məsələlərdəndir. Onun sözlərinə görə, bu mövzuda İran daxilində fikir ayrılığı yoxdur. Tehran boğaz üzərində nəzarət üçün inzibati mexanizmlər formalaşdırıb. Təhlilçi hesab edir ki, mövcud vəziyyət hərbi yolla dəyişdirilə bilməz. Onun fikrincə, yalnız ABŞ ilə İran arasında əldə olunacaq razılaşma yeni şərait yarada bilər. Belə bir razılaşma baş verməyənədək bölgədə hazırkı vəziyyət davam edəcək. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olaraq qalır.
Neftin qiymətləri yenidən artdı
Neft qiymətləri Donald Trampın İranla bağlı sərt açıqlamalarından sonra yenidən artıb. Brent markalı neft 0,7 faiz yüksələrək 79,50 dollar olub. WTI markalı neft isə 0,6 faiz artaraq 76,54 dollar səviyyəsinə çatıb. Qiymət artımı geosiyasi risklərin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Tramp ABŞ-nin İranla razılaşma uğursuz olarsa hərbi əməliyyatlara qayıda biləcəyini bildirib. Buna baxmayaraq, bazarlar hələ də üç aylıq minimum səviyyələrə yaxın qalır. Analitiklər ümumi trendin zəif olduğunu qeyd edirlər. Enerji bazarında qeyri-müəyyənlik davam edir.
Neft qiymətlərində sürətli korreksiya qeydə alındı
Neft qiymətləri ABŞ–İran razılaşması gözləntisi fonunda 4 faiz ucuzlaşıb. Brent və WTI son üç ayın minimumuna düşüb. Bazarlar gərginliyin azalacağına dair optimist siqnallar verir. Münaqişə öncəsi qiymətlərlə müqayisədə fərq diqqət çəkir. Analitiklər enişi geosiyasi risklərin azalması ilə əlaqələndirirlər.
İran rəsmisinin Moskva səfəri hansı mesajları verir?
İran və Rusiya arasında siyasi və təhlükəsizlik əlaqələrinin diqqət mərkəzində olduğu bir dövrdə İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası rəhbərliyinin yüksək səviyyəli nümayəndəsi Moskvaya səfər edib. İran rəsmisinin beynəlxalq təhlükəsizlik forumunda iştirakı iki ölkə arasında davam edən strateji əməkdaşlıq fonunda xüsusi diqqət çəkir. Təhlükəsizlik, regional münaqişələr və qlobal geosiyasi dəyişikliklərin müzakirə olunduğu tədbirə onlarla ölkənin nümayəndələrinin qatıldığı bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, İran–ABŞ münasibətlərində davam edən gərginlik və Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr fonunda Tehran–Moskva əlaqələrinin inkişafı yeni siyasi və təhlükəsizlik dinamizmi yarada bilər
Məsud Pezeşkian: Kolonializm siyasətinin gələcək dünyada yeri yoxdur
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian beynəlxalq münasibətlərdə müstəmləkəçilik və istismar siyasətinin gələcəyinin olmadığını bildirib. Tehranın açıqlaması ABŞ-la sülh müzakirələri və Hörmüz boğazı ətrafında artan gərginlik fonunda səslənib.
ABŞ və İran danışıqlarda ortaq çıxış yolu tapa bilmir
ABŞ və İran arasında davam edən diplomatik proses qarşılıqlı etimadsızlıq və geosiyasi maraqlar səbəbindən mürəkkəb mərhələyə daxil olub. London Kral Kollecinin qonaq müəllimi Samir Purinin sözlərinə görə, Vaşinqton və Tehran bir-birinə qarşı “dərin antaqonizm” hiss edir və hər iki tərəf danışıqlardan siyasi üstünlüklə çıxmağa çalışdığı üçün proses “qarşılıqlı çıxılmazlıq” vəziyyətinə çevrilib.
ABŞ-ın Hörmüz əməliyyatı “səhv hesablamaların” ehtimalını “əhəmiyyətli dərəcədə” artırır
ABŞ-ın Hörmüz boğazını açıq keçidə məcbur etmək məqsədilə həyata keçirdiyi “Azadlıq Əməliyyatı” həm Tehran, həm də digər tərəflər üçün səhv hesablamaların riskini xeyli artırıb.
Hörmüz boğazının açıq qalmasını istəyirik, lakin ABŞ diplomatiyanı sarsıdır- İran XİN
İran Xarici İşlər nazirinin müavini bölgədəki hərbi-siyasi vəziyyət və Vaşinqtonla aparılan danışıqlar barədə geniş bəyanatla çıxış edərək, ABŞ-ın diplomatik səylərə xələl gətirdiyini bildirib. Nazir müavini Hörmüz boğazında naviqasiyanın asanlaşdırılmasına hazır olduqlarını, lakin Amerika tərəfinin ziddiyyətli mövqe nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.
ABŞ və İran arasındakı qarşıdurma niyə uzunmüddətli münaqişəyə çevrilə bilər?
ABŞ və İran arasındakı hərbi qarşıdurma, hərbi əməliyyatların davam etməsi və qarşılıqlı eskalasiya əlamətlərinin artması ilə daha mürəkkəb bir mərhələyə qədəm qoyur. Hazırda müharibənin sonu və ya yaxın siyasi həllin cizgiləri barədə aydın bir baxış mövcud deyil. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, təzyiq strategiyası kimi başlayan bu zərbələr, Yaxın Şərqin son onilliklərdə şahidi olduğu uzunmüddətli müharibələrə çevrilə bilər. Keçmiş təcrübələr göstərir ki, dəqiq hədəfləri və ya aydın çıxış planları olmadan başlayan müharibələr tez-tez bitirilməsi çətin olan açıq münaqişələrə çevrilir.
