ABŞ İranla danışıqları gələcəkdə yenidən başlada bilər - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla danışıqların gələcəkdə yenidən başlaya biləcəyini bildirib. O, bunun “nə vaxtsa” mümkün ola biləcəyini deyib. Tramp danışıqların bərpası üçün konkret vaxt açıqlamayıb. ABŞ prezidenti Vaşinqtonun əsas tələbinin İranın nüvə silahına malik olmaması olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, İran nüvə silahı əldə edə bilməz. Tramp Tehran nüvə silahına sahib olarsa, ondan istifadə edə biləcəyini iddia edib. O, ABŞ-nin buna imkan verməyəcəyini bildirib. Trampın açıqlaması Vaşinqtonun İranla gələcək danışıqlar imkanını tamamilə istisna etmədiyini göstərir.
Trampdan Tehran açıqlaması: “Plan 100% var”
Donald Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə açıqlamasında IAEA müfəttişlərinin İrana “uyğun zamanda” göndəriləcəyini bildirib. O, prosesin tələsik aparılmadığını və planın mövcud olduğunu deyib. Tramp Tehran tərəfinin səfərlərin planlaşdırılmadığı iddiasını rədd edib və ABŞ-ın bununla bağlı “tam məlumatlı olduğunu” vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əks halda danışıqlar dərhal dayandırılardı. Açıqlama İranın nüvə proqramı ilə bağlı gərginlik fonunda verilib.
Pakistan ABŞ–İran razılaşmasının birinci mərhələsinin tezliklə yekunlaşmasını istəyir
Pakistan ABŞ və İran arasında mümkün razılaşmanın birinci mərhələsinin tezliklə yekunlaşdırılmasına çalışır. Baş nazir Şahbaz Şərif tərəflərin əsas prinsiplər üzrə razılığa yaxın olduğunu bildirib və prosesi sürətləndirməyə çağırıb. Təklifə görə, ilkin mərhələ rəqəmsal imza ilə təsdiqlənə bilər. Növbəti mərhələdə 30–60 günlük keçid dövrü, iqtisadi və nüvə məsələləri üzrə addımlar nəzərdə tutulur. Hörmüz boğazı və İran aktivləri ilə bağlı məsələlərin də gündəmdə olduğu bildirilir. Danışıqların Cenevrə, İslamabad və ya Vyanada davam etdirilməsi ehtimal edilir. Pakistanın region ölkələri ilə koordinasiyada hərəkət etdiyi qeyd olunur. Prosesin sürətləndirilməsi əsas prioritet kimi göstərilir.
Rafael Grossi: ABŞ və İran nüvə çərçivəsi üzrə razılaşmaya yaxındır
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Atom Enerjisi Agentliyinin başçısı Rafael Grossi bildirib ki, İran və ABŞ nüvə çərçivəsi üzrə razılaşmağa yaxınlaşır. Bu çərçivə tərəflərə qalan məsələləri həll etmək üçün əlavə vaxt təmin edəcək. Grossi qeyd edib ki, IAEA hər iki tərəflə əlaqədədir, lakin danışıqlara birbaşa daxil deyil. Vyanada fövqəladə iclasda bu məsələ müzakirə olunub və iclas Misir, İordaniya, Mərakeş və Səudiyyə Ərəbistanının tələbi ilə çağırılıb. Grossi həmçinin İranın BƏƏ-dəki Barakah Nüvə Stansiyasına hücumunu “qəbuledilməz” adlandırıb. Bu proses ABŞ-İran münasibətlərində potensial yumuşalma və nüvə məsələlərində irəliləyiş işarəsi kimi qiymətləndirilir.
Tramp ABŞ-ın İranla bağlı tələblərini mərhələli şəkildə yumşaldır
Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, İran ABŞ-la danışıqlarda getdikcə daha inamlı mövqe nümayiş etdirir. Ekspert hesab edir ki, zaman artıq Vaşinqtonun deyil, Tehranın xeyrinə işləyir. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda maliyyə məsələləri, xüsusilə İranın xaricdə dondurulmuş aktivləri hələ də gündəmdədir. Bununla belə, Bərakət qeyd edir ki, İran hazırda bu vəsaitlərə dərhal çıxışı həyati məsələ kimi görmür və Vaşinqtonun əvvəlki sərt tələblərindən tədricən geri çəkildiyini düşünür.
İranın ABŞ-a etimadsızlığının əsas səbəblərindən biri dondurulmuş vəsaitlərdir
Doha Ali Təhsil İnstitutunun tədqiqatçısı Mühənnəd Səllum hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran arasında aparılan danışıqlarda ən mürəkkəb məsələlərdən biri ABŞ-da saxlanılan milyardlarla dollarlıq İran aktivləridir. Ekspertin fikrincə, İran yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı güzəştlərə gedəcəyi təqdirdə, bunun qarşılığında konkret iqtisadi fayda əldə etmək istəyir. Səllum qeyd edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp hərbi qarşıdurmadan daha çox təzyiq yolu ilə razılaşmaya nail olmağa üstünlük verir. Bununla yanaşı, ekspert Tehranın ABŞ administrasiyasına tam etibar etməməsinin müəyyən tarixi səbəblərinin olduğunu da vurğulayıb.
Razılaşma var, yoxsa yoxdur? Tehran son nöqtəni qoydu
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-la mümkün razılaşmanın əldə olunması barədə yayılan məlumatları rəsmən təkzib edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, danışıqlarda müəyyən irəliləyiş olsa da, hələ heç bir yekun saziş imzalanmayıb. Tehran həmçinin Hörmüz boğazının idarə olunmasının yalnız İran və Oman arasında həll edilməli məsələ olduğunu vurğulayaraq üçüncü tərəflərin müdaxiləsini qəbul etmədiyini bəyan edib. Açıqlama ABŞ tərəfindən verilən optimist bəyanatlar fonunda tərəflər arasında hələ də ciddi fikir ayrılıqlarının qaldığını göstərir.
Tehran memorandum üzərində işin davam etdiyini bildirdi
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran və Vaşinqton hazırda mümkün anlaşma memorandumunun yekunlaşdırılması üzərində işləyirlər. Onun sözlərinə görə, son bir həftə ərzində tərəflərin mövqeləri bir-birinə yaxınlaşıb və danışıqlarda müəyyən irəliləyiş hiss olunur. Bəqai vurğulayıb ki, bəzi fikir ayrılıqları hələ də qalsa da, tərəflər çərçivə razılaşması üzərində işləməyə davam edir və yaxın günlər prosesin gələcək taleyi baxımından həlledici ola bilər.
İran Xarici İşlər Nazirliyindən diqqətçəkən açıqlama
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Tehran hazırkı mərhələdə diqqəti nüvə proqramına deyil, regional münaqişələrin və xüsusilə Livandakı hərbi vəziyyətin dayandırılmasına yönəldib. Onun sözlərinə görə, nüvə proqramının detalları bu mərhələdə müzakirə olunmayacaq və məsələnin yenidən gündəmə gəlməsi gələcək diplomatik proseslərin gedişindən asılı olacaq. Bu açıqlama İranın hazırkı diplomatik prioritetlərində dəyişiklik siqnalı kimi qiymətləndirilir.
İran sivilizasiyasının yox olması mənim üçün problem deyil - Trampdan görünməmiş təhdid
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı ritorikasını ən yüksək həddə çatdıraraq, Tehranın nüvə və regional ambisiyalarına qarşı "total məhv" hədəsi ilə çıxış edib.
