Linuxda disk idarəçiliyi: Df, Du və Mount komandaları
Linux sistemlərində diskin doluluq dərəcəsinin yoxlanılması, qovluqların həcminin ölçülməsi və xarici yaddaş qurğularının sistemə qoşulması qaydaları. Df, Du və Mount komandalarının geniş praktik izahı.
Linuxda kiber təhlükəsizlik: UFW firewall vasitəsilə serverin qorunması
Linux əməliyyat sistemləri təbii olaraq təhlükəsiz quruluşa malik olsa da, internetə açıq olan hər bir server və ya kompüter hər saniyə kiber hücumların, xüsusilə avtomatlaşdırılmış botların hədəfindədir. Bu hücumların qarşısını almağın ən ilkin və vacib yolu düzgün tənzimlənmiş bir təhlükəsizlik divarı — yəni Firewall istifadə etməkdir. Linux dünyasında bu işi sadələşdirmək üçün UFW (Uncomplicated Firewall) adlı möhtəşəm alət mövcuddur. Bu məqalədə serverimizi dünyaya necə bağlayacağımızı və yalnız güvəndiyimiz qapıları necə açacağımızı öyrənəcəyik.
Linuxda istifadəçi idarəetməsi: Useradd və Passwd komandaları
Linux çoxistifadəçili (multi-user) bir əməliyyat sistemidir. Bu o deməkdir ki, eyni vaxtda onlarla, hətta yüzlərlə insan eyni sistemə qoşulub işləyə bilər. Lakin hər kəsin hər yerə girməməsi və sistemin nizamının pozulmaması üçün istifadəçilərin düzgün idarə edilməsi mütləqdir. Bu məqalədə biz sistemə yeni bir nəfəri necə əlavə etməyi, onun səlahiyyətlərini necə tənzimləməyi və təhlükəsizlik üçün şifrə siyasətini necə idarə etməyi öyrənəcəyik.
Linuxda təhlükəsizlik: Fayl və qovluq icazələri (Chmod)
Linux əməliyyat sistemini dünyanın ən təhlükəsiz sistemlərindən biri edən əsas amil onun mükəmməl iyerarxik icazə strukturudur. Bu sistemdə hər bir fayl və qovluq "kimin nə edə biləcəyi" barədə dəqiq təlimatlara malikdir. Əgər siz Linux dünyasına addım atırsınızsa, faylların icazələrini idarə etməyi — yəni Chmod (Change Mode) komandasını mütləq öyrənməlisiniz. Bu, həm sistemin təhlükəsizliyini təmin etmək, həm də serverlərinizi kənar müdaxilələrdən qorumaq üçün ən vacib addımdır.
