BAKI,AzerVocie Analitik təhlil Mərkəzi
İranın kəşfiyyat naziri İsmayıl Xətib “düşmənlərin” ölkə daxilində iğtişaş yaratmağa və ya ali dini lider Ayətullah Əli Xamenei-yə qarşı sui-qəsd təşkil etməyə çalışdıqları barədə sərt xəbərdarlıq edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ artıq “rejim dəyişikliyi” strategiyasından “təzyiq vasitəsilə cilovlama” siyasətinə keçib və regionda hərbi mövcudluğunu genişləndirir.
86 yaşlı Xameneinin son aylarda ictimai çıxışlarının kəskin azalması, İsraildən gələn açıq təhdidlər və İran mediasında mümkün varis axtarışı barədə gedən müzakirələr fonunda onun təhlükəsizliyi məsələsini gündəmin əsas mövzusuna çevirib.
Yəsuc şəhərində çıxış edən Xətib bildirib ki, Xamenei “çadırın mərkəzi dirəyi”dir və düşmənlər “ona fiziki və ya informasiya yolu ilə zərbə vurmağa çalışırlar”. İran Dövlət Telekanalı AFP-yə istinadən xəbər verir ki, Xətib bunu “düşmən planlarının əsası” adlandırıb.
Nazir bəzi daxili qüvvələri “hökumətə hücum etməkdə”, “diplomatik fəaliyyətləri görməzdən gəlməkdə” və “düşmən planları ilə eyni istiqamətdə hərəkət etməkdə” ittiham edib. O, bu aktorların “ictimai narazılığı artırmağa çalışdıqlarını” deyərək “vahidlik və sosial kapitalın qorunmasını” vacib sayıb. Nazirin fikrincə, narazılıq və ümidsizlik yaratmağa yönəlmiş hər cəhd ölkəni zəiflətməyə hesablanıb.
Bu açıqlamalar, beynəlxalq sanksiyaların yenidən tətbiqi fonunda İran iqtisadiyyatında dərinləşən böhran dövrünə təsadüf edir.
Xətib “bu istiqamətdə hərəkət edənlərin — istər bilərəkdən, istər bilməyərəkdən — ABŞ və sionist rejimin planının bir hissəsinə çevrildiklərini” deyib. “Dəfa Press”in sitatına görə, o əlavə edib ki, düşmənlər “İranın sosial kapitalını dağıtmaq və insanları küçələrə çıxarmaq” niyyətində olsalar da, baş verənlər bunun əksini göstərdi – “İran müharibə dövründə birliyini, səbir və imanını nümayiş etdirdi”.
O həmçinin düşmənlərin “ideoloji parçalanma yaratmaq və sosial çatlar formalaşdırmaq” istədiklərini bildirərək, təhlükəsizlik, məhkəmə və dini qurumları “sosial şəbəkələr və düşmən təbliğatının zərərini azaltmaq üçün pozitiv siyasətə keçməyə” çağırıb.
“Düşmən yumşaq güc alətlərindən istifadə edərək insanların sistemə və rəsmi qurumlara etimadını sarsıtmağa çalışır”, – deyə naziri bildirib. O, rəsmilərə “xalqın içində olmağı”, onlarla ünsiyyət qurmağı və “düşmən planlarını pozmağı” tövsiyə edib.
Bundan əvvəl prezident Məsud Pezeşkianın yüksək vəzifəli rəsmiləri də bildirirdilər ki, “müharibə dövründə” daxili vəziyyətlə bağlı sərt ictimai tənqidlər “düşmənə xidmət edir”. Birinci vitse-prezident Məhəmməd Rza Aref “son müharibədən sonra yayılan neqativ şərhlərin ölkə xaricindən yönləndirildiyini” bildirib və rəsmiləri daxili ixtilafları açıq müstəviyə çıxarmamağa çağırıb.
Silahlılar, silah qaçaqmalçılığı və kiberhücum ittihamları
Xətib bəyan edib ki, düşmən “İŞİD və digər təkfirçi qruplardan olan terrorçuları Suriyadan İrana göndərib”. Onun sözlərinə görə, düşmən qüvvələri “silah qaçaqmalçılığı şəbəkələrini aktivləşdirib”, “kripto vasitəsilə maliyyələşdirilən gizli strukturlar” qurub və “genişmiqyaslı kiberhücumlar” təşkil edib.
Nazir bildirib ki, bu əməliyyatların məqsədi “ölkənin şimal-qərb, cənub-şərq və mərkəzi bölgələrində iğtişaş ocaqları yaratmaq” olub. O, hərbi, kəşfiyyat və məhkəmə qurumlarının “aydıqlığı” sayəsində bu planların iflasa uğradığını, “İranın bölünməsi və ya sistemin devrilməsinə yönəlmiş istənilən layihənin onun təşkilatçıları üçün fəlakətlə nəticələnəcəyini” deyib.
Bundan başqa, Xətib İsraildə “İran xeyrinə casusluğun epidemiya halını aldığını” və “həssas obyektlərdən məxfi sənədlərin və məlumatların sızdırıldığını” bildirib. O, bunu “İran xüsusi xidmətlərinin üstünlüyünün sübutu” adlandırıb.
Xətibə görə, ABŞ artıq “dağıtmaq və parçalamaq” strategiyasından imtina edib və “təzyiq yolu ilə cilovlama” siyasətinə keçib. Nazir bunun “İranın qlobal strateji qələbəsi” olduğunu iddia edib.
Onun fikrincə, Vaşinqton indi daha çox “İran daxilində sabitliyi pozmağa” yönəlir, çünki xaricdəki şəbəkələr “İran cəmiyyətində etibar qazana bilməyib”. Xətib təhlükəsizlik qurumlarını “yüksək hazırlıq vəziyyətində qalmağa” çağırıb.
O bildirib ki, ABŞ və müttəfiqləri “hərbi təhdidlər və mühasirə siyasəti” əsasında yeni plan həyata keçirirlər. Nazir ABŞ və NATO-nun regiondakı mövcudluğunun genişləndiyini, İsrail və qonşu ölkələrdəki hərbi bazaların daha aktiv istifadə edildiyini vurğulayıb.
“Tramp qoşunların çıxarılacağını desə də, ABŞ kontingenti artırılıb, bazalar gücləndirilib və regiondakı hərbi potensial genişləndirilib”, — deyə Xətib əlavə edib.
“Liderə yönələn təhdid” — İranın demək istəmədiyi mövzu
İran rəsmiləri adətən ABŞ və İsrail “sui-qəsdlərindən” danışsa da, Xamenei ilə bağlı birbaşa təhlükəsizlik mövzularını açıq şəkildə dilə gətirmirdilər. Lakin 13 iyunda İsrailin keçirdiyi misilsiz hücum və ABŞ-ın İranın üç nüvə obyektinə zərbə endirdiyi 12 günlük müharibə bu vəziyyəti dəyişdi.
11 noyabrda prezident Pezeşkian etiraf edib ki, müharibə dövründə “özündən çox Xamenei üçün narahat olub”. “Onun başına nəsə gəlsəydi, ölkə qarşıdurmaya sürüklənərdi”, — deyə o bildirib.
ABŞ və İsrail rəsmiləri son aylarda dəfələrlə Xamenei-yə qarşı hücumla hədələyiblər. İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu ABC News-a bildirib ki, Xameneinin öldürülməsi “müharibəni qızışdırmaz, əksinə bitirərdi”. Donald Tramp isə onu “asan hədəf” adlandırmış, lakin əlavə etmişdi: “ABŞ hələ ki bunu etməyəcək”.
Müharibə dövründə Xamenei ictimaiyyət qarşısına çıxmayıb — yalnız əvvəlcədən lentə alınmış videomüraciətlər yayımlanıb. Atəşkəsdən sonra, 24 iyundan bu yana o, ictimai tədbirlərdə minimum səviyyədə görünür.
