BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin strateji məsləhətçisi Elbridge Kolbi, xüsusilə Asiya bölgəsindəki geosiyasi dəyişikliklərə qarşı ABŞ-ın mövqeyini müəyyənləşdirməkdə önəmli bir rol oynayır. Kolbi, Çin və ABŞ arasında artan gərginliyin, qlobal güc balansını dəyişdirdiyini vurğulayır. Onun fikrincə, Çin iqtisadi və hərbi baxımdan artan təsirini yalnız Asiya ilə məhdudlaşdırmayacaq, dünyanın digər bölgələrində də hegemonluq qurmağa çalışacaq.
Kolbinin 2021-ci ildə nəşr etdiyi "İşğalın Stratejisi: Böyük güc mübarizəsi dövründə ABŞ hərbi siyasəti" adlı əsərində, o, ABŞ-ın strateji prioritetlərini təhlil edərək, Asiyanın ABŞ üçün ən mühüm region olduğunu bildirir. Çin, yüksək sürətlə artan hərbi gücü ilə ABŞ-ı bu bölgədə ciddi bir rəqibə çevirməklə yanaşı, beynəlxalq sistemə təsir etməyə davam edir. Kolbi, bu vəziyyətin, ABŞ-ı Asiya bölgəsindəki güc balansını qorumaq və ya gücləndirmək üçün daha sərt hərbi hazırlıqlara təhrik etdiyini qeyd edir.
Asiya və Çin - ABŞ-ın əsas prioriteti
Kolbinin fikrincə, Asiya bölgəsi ABŞ-ın gələcək strateji maraqlarının əsas mərkəzidir. Çin, hərbi gücünü artıraraq, bölgədəki güc dinamikalarını dəyişir. ABŞ-ın məqsədi, Çinin hegemonluğunu dayandırmaq və digər güclü oyunçuların, xüsusilə Hindistan və Yaponiyanın bu mübarizəyə daxil olmasını təşviq etməkdir. Kolbi, bu bölgədəki güc balansının qorunması üçün ABŞ-ın müttəfiqləri ilə daha sıx əməkdaşlıq etməli olduğunu vurğulayır.
Avropa və Yaxın Şərq - ABŞ-ın yan prioritetləri
Kolbi, ABŞ-ın Avropa və Yaxın Şərqdəki iştirakını da qiymətləndirir, lakin o, bu bölgələrin Asiya ilə müqayisədə daha az strateji əhəmiyyət kəsb etdiyini qeyd edir. Avropa, ABŞ-ın ən yaxın müttəfiqi olaraq qalmaqla, təhlükəsizlik sahəsindəki məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidir. Yaxın Şərqdə isə ABŞ-ın maraqları, enerji təminatı və təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşır. Kolbi, bu bölgələrdəki hərbi əməliyyatların ABŞ-ın resurslarını sərf etməməsi və Asiya bölgəsinə daha çox diqqət ayırması üçün təhlil edilməli olduğunu təklif edir.
Çinlə qarşılaşma - ABŞ-ın hərbi və diplomatik strategiyaları
Kolbi, ABŞ-ın Çinlə qarşılaşmasına dair təkliflər irəli sürür. O, ABŞ-ın müttəfiqləri ilə birlikdə Çinin nüfuzunu zərbə altına alacaq strateji addımlar atmağı məsləhət görür. Bu məqsədlə, Kolbi, ABŞ-ın hərbi hazırlığını artırması, bölgədəki strateji müttəfiqləri ilə müdafiə əlaqələrini gücləndirməsi və Çinin təcavüzkar siyasətlərinə qarşı daha çox müqavimət göstərməsini təklif edir.
Elbridge Kolbinin ABŞ müdafiə siyasətinə dair təsvir etdiyi yanaşma, 21-ci əsrdə Asiyanın hegemonluğunu təmin etmək üçün strateji planların hazırlanmasında mühüm yer tutur. Kolbi, Çinin dünya iqtisadiyyatında və hərbi gücündəki yüksəlişinə cavab olaraq ABŞ-ın müdafiə hazırlığını, diplomatik münasibətlərini və strateji ittifaqlarını gücləndirməsini təklif edir. Əgər ABŞ bu çağırışlara cavab verməyə çalışarsa, o zaman, Çinin hegemonluğunun qarşısını almağa çalışmaqla yanaşı, dünya səhnəsindəki strateji mövqeyini də qorumağı bacaracaq.
