BAKI,VOA
Lesli Blanş (Lesley Blanch) XX əsr Britaniya ədəbiyyatının ən rəngarəng, səyyah və tarixçi-yazıçılarından biridir. 1904-cü ildə doğulan və uzun, məhsuldar bir ömür yaşayan müəllif, Şərq mədəniyyətinə, Qafqaza, Rusiyaya və İslam dünyasının mistik atmosferinə duyduğu dərin heyranlıqla tanınır. Blanş sadəcə arxiv sənədlərinə güvənən bir tarixçi deyil, o, bəhs etdiyi coğrafiyaları qarış-qarış gəzən, o torpaqların ruhunu hiss edən bir sənətkardır. Onun yazı üslubu barokko tipli parıltısı, epik təsvir gücü və tarixi faktları dramatik bir roman havasında təqdim etmək bacarığı ilə seçilir. Blanş Qərb dünyasına Şərqin və Qafqazın daxili ləyaqətini, döyüşçü ruhunu və mədəni zənginliyini heç bir kolonialist qərəz olmadan çatdırmağı bacarmışdır. Onun yaradıcılığında romantizm və tarixi realizm mükəmməl şəkildə çarpazlaşır. Z nəsli üçün Lesli Blanş, tarixin sadəcə quru tarixlərdən ibarət olmadığını, onun arxasında nəhəng ehtirasların, böyük xarakterlərin və zamansız dramların dayandığını göstərən dahi bir hekayəçidir.
Kitab haqqında
"Cənnətin qılıncları" – XIX əsrdə Qafqazın dağlı xalqlarının Rusiya İmperiyasının nəhəng hərbi maşınına qarşı göstərdiyi otuz illik epik müqavimətin və bu mübarizənin mərkəzində dayanan Şeyx Şamilin rəhbərlik etdiyi dastanvari hərəkatın salnaməsidir.
Əsər sadəcə hərbi xronika deyil, Şeyx Şamilin xarakterinin, imanının və hərbi dühasının dərin portretidir. Lesli Blanş, Şamili həm sərt və güzəştsiz bir lider, həm də ədalət tərəfdarı olan müdrik bir dövlət xadimi kimi təsvir edir. Onun rəhbərlik etdiyi müridizm hərəkatı, imperiyanın modern ordularını Qafqazın sıldırım qayalıqlarında və dumanlı meşələrində aciz qoyur. Müəllif dağlıların azadlıq eşqini "Cənnətin qılıncları" metaforası ilə taclandırır.
İki nəhəng mədəniyyətin və xarakterin toqquşması Kitabda digər tərəfdən Rusiya İmperiyasının baxış bucağı, çar I Nikolayın və onun canişinlərinin (məsələn, general Vorontsovun) Qafqazı tabe etmək üçün qurduqları mürəkkəb siyasi və hərbi planlar canlandırılır. Əsərin ən dramatik xətlərindən biri Şeyx Şamilin böyük oğlu Camaləddinin ruslara girov verilməsi, Sankt-Peterburqda bir rus zabiti kimi böyüməsi və illər sonra iki fərqli dünya (Rusiya parıltısı və Qafqaz dağları) arasında qalan parçalanmış taleyidir.
Blanş Qafqazın coğrafi mühitini, adət-ənənələrini, dağlıların şərəf kodlarını elə bir poetik dillə təsvir edir ki, oxucu mətndən buradakı barıt və çəmən qoxusunu hiss edə bilir. Yazıçı vurğulayır ki, bu müharibə sadəcə torpaq davası deyil, bir xalqın öz kimliyini, inancını və daxili azadlığını qorumaq üçün canından keçməyə hazır olmasının bəşəri nümayişidir.
"Cənnətin qılıncları" tarixi hadisələri bir roman bədiiyyəti ilə oxutmağı bacaran unikal bir bioqrafik və tarixi şah əsərdir. "BookHub – Oxu və düşün" olaraq vurğulayırıq ki, bu kitab bizə Qafqazın qanla yazılmış azadlıq tarixini Qərb qələminin dürüst və heyranlıq dolu baxışı ilə yenidən kəşf etdirir.
