BAKI,VOA
Körfəz — okeanın və ya dənizin quruya nüfuz edən, lakin əsas su hövzəsi ilə sərbəst əlaqəsi olan hissəsidir. Körfəzlər sahəsinə, dərinliyinə və formasına görə bir-birindən fərqlənir. Bu coğrafi obyektlər adətən yer qabığındakı tektonik təkanlar və vulkanik fəaliyyətlər nəticəsində formalaşır.
Körfəzlərin əhəmiyyəti və quruluşu
Körfəzlər həm təbiət, həm də iqtisadiyyat üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir:
Ticarət limanları: Körfəzlər dalğalardan qorunduğu üçün gəmilərin dayanması üçün əlverişli şərait yaradır və mühüm ticarət limanlarının inşasına imkan verir.
Boğazlarla əlaqə: Bəzi körfəzlər açıq okeana boğazlar adlanan dar su keçidləri vasitəsilə bağlanır.
Su axını: Dənizlərdən fərqli olaraq, körfəzlərin su axını və canlı aləmi aid olduqları okeanlardan kəskin fərqlənmir, çünki onlar daha az təcrid olunublar.
Adlandırmada maraqlı faktlar: Dəniz, yoxsa körfəz?
Coğrafi adlandırmada bəzən elmi xüsusiyyətlərlə adlar üst-üstə düşmür. Məsələn, Meksika körfəzi suyunun fiziki-kimyəvi tərkibinə və zəngin üzvi aləminə görə əslində dəniz hesab olunmalıdır. Əksinə, Qırmızı dəniz öz xüsusiyyətlərinə görə körfəz adlandırılmağa daha uyğundur. Bu cür fərqliliklər körfəzlərin xarici sərhədlərinin şərti olmasından irəli gəlir.
Dünyanın məşhur körfəzləri
Dünyanın ən strateji və tanınmış su hövzələrindən biri Fars körfəzidir. Yaxın Şərq regionunda yerləşən bu körfəz İran, Küveyt, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər və Səudiyyə Ərəbistanı kimi ölkələrin sahillərini yuyur. Fars körfəzi suyunun böyük hissəsini Hind okeanından alır və qlobal enerji ticarətində mühüm rol oynayır.
