BAKI,AzerVoice
İstanbulun fəthi Türk tarixinin ən böyük hadisələrindən biridir. Bu mövzuda çox danışılıb, amma az tədqiqat aparılıb. Buna görə də bir çox maraqlı hadisələr geniş məlum deyil. Fəth zamanı ən maraqlı hadisələrdən biri Osmanlılarla Bizansın arasının bir qoyun alış-verişi səbəbilə pozulması və bu hadisənin müharibə səbəbi olmasıdır. İstanbulun fəthində tətiyi çəkən hadisə məhz budur. İstanbulun fəthi üçün bir çox səbəb göstərilir. Amma bu hadisə barədə çox danışılmır.
II. Mehmet taxta çıxarkən qarşılaşdığı qarışıqlıq mühitindən çıxmağın yeganə yolunun İstanbulun fəthi olduğunu bildiyi üçün Karaman səfərindən dönən kimi Anadolu Hisarının qarşısına bir qala tikilməsini əmr etdi. Bu vəziyyətə cavab olaraq Bizans, əgər tikinti dayandırılarsa, Şahzadə Orhan üçün tələb etdiyi ödənişdən imtina edəcəyini bildirdi. Ancaq II. Mehmet, atasının, II. Muradın, 1444-cü ildəki Varna Döyüşünə gedərkən boğazdan keçidinə Bizanslıların mane olduğunu və bu səbəbdən atasının Rumeli tərəfində bir qala tikdirməyə and içdiyini söylədi. Bizans imperatoru Konstantin bu qalanın tikintisinin qarşısını almaq üçün türklərə qarşı müharibə edilməsini təklif etsə də, bu təklifi dəstəkləyən olmadı.
Rumeli Hisarının tikintisi sürətlə irəliləyirdi. Üç bürcdən ibarət olan qalanın bürcləri Saruca, Çandarlı Halil və Zağanos Paşalar tərəfindən, divarları və digər hissələri isə şəxsən padşah tərəfindən inşa etdirilirdi. Minlərlə insan bu tikintidə işləyirdi. Boğazdakı köhnə bina xarabalıqları hisarın tikintisində istifadə olunurdu. Bütün bunların fonunda Bizansla müharibə vəziyyəti yaranmamışdı. Lakin tikinti zamanı Bizanslı kəndlilər və çobanlarla Osmanlı əsgərləri arasında zaman-zaman toqquşmalar baş verirdi. İmperator Konstantin, çarəsiz bir şəkildə qarşısını ala bilmədiyi yaşananları izləməklə yanaşı, Osmanlı əsgərlərinə yemək də göndərirdi. Osmanlı əsgərləri İstanbulda gəzə bilirdilər, Bizanslılar isə Osmanlı düşərgəsində dolaşırdılar.
İmperator, Osmanlı padşahından Rumların əkin sahələrini qorumaq üçün əsgər göndərməsini belə istəmişdi. Bunun üzərinə bir qədər əsgər göndərilmişdi.
1452-ci ilin yayına gəldikdə, Boğazkesen, yəni Rumeli Hisarı tamamilə tamamlanmışdı. Edirnəyə yola düşən padşah, əsgərlərə də istirahət vermişdi. Aylardır işləməkdən yorulmuş Osmanlı əsgərləri ətrafda gəzirdilər. 1452-ci ilin avqust ayında bir qrup Osmanlı əsgəri, Beşiktaş ilə Kağıthane arasındakı Kanlıkavak adlı yerdə rastlaşdıqları Bizanslı çobanlardan qoyun almaq istədilər. Lakin çobanlar qoyunlarını satmadılar. Qarşılıqlı söz atışması ilə başlayan mübahisə, qılınc və bıçaqların çəkilməsi ilə böyük bir döyüşə çevrildi. Hər iki tərəfdən də yaralananlar oldu. Hadisə yerinə gələn digər Osmanlı əsgərləri toqquşmanı dayandırdılar. Lakin münaqişə xəbəri İstanbuladək çatmışdı. Süvari və piyada olaraq hadisə yerinə gələn Bizanslılar Türklərə hücum etdilər. Bəzilərini şəhid edib, bəzilərini isə əsir aldılar.
Bu qarşıdurma üzərində Bizans İmperatoru Konstantin şəhərin qapılarını bağlatdırdı. İstanbulda vəziyyətdən xəbəri olmayan türkləri də həbs etdirdi. Bir müddət sonra əsirləri azad etsə də, artıq iş işdən keçmişdi. Bu qarşıdurma Bizansın sonunu hazırlayan hadisə oldu. Osmanlı tarixçiləri bu hadisə ilə bağlı olaraq, Bizanslıların çobanlara yardım etmək istərkən Osmanlı padşahına xəyanət etdiklərini yazırlar.
Həbsdəki türkləri azad edən İmperator, Fatihə də bir elçi göndərərək üzr istədi. Lakin elçiyə üz verməyən Fatih, bu hadisənin aralarındakı dostluğu pozduğunu və Bizanslılara ya İstanbul’u təslim etmələrini, ya da müharibəyə hazır olmalarını bildirdi. Beləliklə, Osmanlılar Bizansa rəsmi olaraq müharibə elan etdilər. Çobanların əsirgədiyi bir neçə qoyun, Bizansın sonunun başlanğıcı oldu.
